Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/11154 K.2019/5904

Taraflar arasında görülen tapu iptali-tescil-tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 19.11.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat ... geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen davacı ... vekili Avukat ve davalı ... gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil, olmazsa tenkis isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan babası ...'in davaya konu altı adet taşınmazını mirastan mal kaçırmak amacıyla dava dışı kızı ...'ten olma torunu davalı ...'a satış suretiyle temlik ettiğini ileri sürerek miras payı oranında tapu iptali-tescile, aksi takdirde tenkise karar verilmesini istemiş; davalı ...'un anılan taşınmazları davanın açıldığı aynı gün akrabası olan ...'a devretmesi üzerine de davasını ...'a yöneltmiştir.

Davalı ..., iddiaların doğru olmadığını; dahili davalı ... de, iyiniyetli alıcı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, taşınmazların temliklerinin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı biçimde yapıldığı gerekçesiyle davanın tapu iptali-tescil yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; tarafların tüm delilleri toplanıp tetkik edildikten ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun(HUMK) 376. (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 186.) maddesine göre son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin HUMK'nın 388. (HMK'nın 297.) maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu HUMK'nın 389. (HMK'nın 297.) maddesinde öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne var ki, uygulamada HUMK'nın 381. maddesinin son fıkrasının (HMK'nın 294/4. maddesi) getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde HUMK'nın 389. (HMK'nın 297.) maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren, tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur.

Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunması yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasa'nın 141. maddesi ve usül kanunlarının yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca, anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.

Somut olayda, mahkemece; kısa kararda 3/8 oranında tapu iptali-tescile karar verildiği halde gerekçeli kararda 4/8 oranında tapu iptali-tescile hükmedilmek suretiyle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır.

Hal böyle olunca, 10.04.1992 günlü ve 1992/7 esas-1992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.