Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/11472 K.2019/4184

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil- tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... 'un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

KARAR-

Dava, hata hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescili isteğine ilişkindir.

Davacı, 61 ada 24 parsel numaralı taşınmazın 120/208992 payını 24.02.2010 tarihinde davalı ...’dan devraldığını, taşınmazın satış işlemleri için ... tarafından vekil tayin edilen ... ile 80 m2 yer için 12.000 TL bedel üzerinden anlaştıklarını, ...’a 8.000 TL kapora verdiğini ve satış sırasında da 4.000 TL bakiye borcunu ödediğini, tapuyu başkalarına gösterdiği sırada 80 m2 yerine 60 m2 yer devredildiğini anladığını ileri sürerek taşınmazın 20 m2'lik kısmının adına tescilini, olmadığı takdirde rayiç değerinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini istemiştir.Davalı,

davacının temlik esnasında taşınmazın 60 m2’sinin devredildiğini bildiğini ve zamanaşımının geçtiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.Mahkemece, iddianın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davalı ...’nın 24 parsel sayılı taşınmazdaki 120/208992 payını 24.02.2010 tarihinde davacı ...’a 4.000 TL bedel karşılığında satış suretiyle temlik ettiği, davalı ...'yı vekili olan ...’ün temsil ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, sözleşmenin konusu, niteliği ve ödenecek miktar gibi hususlarda dikkatsizliği veya bilgisizliği sonucu gerçek iradesine uymayan beyanda bulunmak suretiyle esaslı hataya düşen tarafın sözleşme ile bağlı sayılamayacağı kuşkusuzdur.

Hemen belirtmek gerekir ki, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda (TBK) tıpkı 818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) gibi esaslı hatanın (yanılmanın) tanımı yapılmamış, 31. ve 32. maddelerde sınırlayıcı olmamak üzere örnekler gösterilmiştir.

Kısaca, iç irade ile açıklanan irade arasındaki bilmeyerek yapılan uyumsuzluk olarak tanımlanan hatanın (yanılmanın) esaslı kabul edilebilmesi için uygulamada ve bilimsel alanda ortaklaşa benimsendiği gibi, girişilen taahhüdün başlıca sebebini teşkil etmesi,

daha açık söyleyişle hem yanılgıya düşen taraf yönünden (sübjektif unsur) hem de iş hayatındaki dürüstlük kuralları (objektif unsur) açısından hataya düşülmese idi böyle bir sözleşmenin hiç veya açıklanan biçimde yapılmayacağının ispatlanması zorunludur.Bu koşulların varlığı halinde hataya düşen tarafın, isterse iptal hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili (makable şamil) olarak ortadan kaldırılabileceği ve verdiği şeyi geri isteyebileceği kuşkusuzdur.

Öte yandan hata, her türlü delille ispat edilebileceği gibi, iptal hakkının kullanılması hiçbir şekle bağlı değildir.Somut olaya gelince, mahkemece usulüne uygun bir ön inceleme duruşması yapılmadığı gibi, tanık deliline dayanan davacıya tanık listesini bildirmesi için kanunun öngördüğü süre verilmeden sonuca gidilmesi hatalıdır.