Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/12110 K.2019/4762

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili ile dahili davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'ın düzenlemiş olduğu rapor okundu, açıklamaları dinlendi, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, dava konusu 599, 600, 601, 602, 603, 604, 605, 606, 607, 613, 752 parseller ile dava dışı 216, 389, 390, 3590 ve 3361 parsel sayılı taşınmazlarının üzerinde ipotek ve haciz bulunduğunu, bu nedenle davalıdan aldığı 4.200 Alman Markı karşılığında borcunu ödeyene kadar dava konusu edilen ve dava dışı taşınmazlarını 07.09.1988 tarihinde davalıya devrettiğini, davalının da aynı tarihte dava dışı babası İsmail'e satış yetkisini içeren vekaletname verdiğini, dava dışı vekil İsmail'in dava dışı taşınmazları sattığını, bu şekilde davalıya olan borcun ödendiğini, davalının 26.06.1989 tarihinde vekil İsmail'i azlettiğini,

dava konusu taşınmazları aralarındaki inanç sözleşmesine rağmen kendisine iade etmediğini ileri sürerek davalı adına kayıtlı taşınmazların tapularının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taşınmazları satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuş, ölümüyle mirasçıları davaya dahil edilmiştir. Yargılama aşamasında bir kısım taşınmazlar kendisine temlik edilen dahili davalı ..., iyiniyetli üçüncü kişi olarak satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen karar Dairece"... dava, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı yolsuz tescil nedeni ile açılan bir tapu iptali ve tescil davasıdır... Bu tür davalar ayrık durumlar hariç (3402 sayılı yasanın 12/3 maddesi hariç olmak üzere) hiçbir zamanaşımı ya da hak düşürücü süreye tabi değildir... Somut olaya gelince; mahkemece bu yönde inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

Hal böyle olunca, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılması, taraf delilerinin değerlendirilmesi ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir" gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; inançlı işleme dayanak olarak sunulan ara sözleşme başlıklı belge altındaki imzanın davalı ...'e ait olduğunun tespit edilemediği,

davalının da sözleşme altındaki imzayı kabul etmeyerek yemin eda ettiği gerekçeleriyle inançlı işlem iddialarının ve el ve iş birliği içinde dahili davalıya devir yapıldığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği gibi, bozma kararına uyulmakla usûli kazanılmış hak oluşur ve mahkemenin bozma doğrultusunda işlem yapması zorunlu hâle gelir.

Ne var ki, mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de, bozma gereklerinin yerine getirildiğini söyleyebilme olanağı yoktur.

Öte yandan, HMK'nın 202. maddesinde delil başlangıcı bulunan hallerde tanık dinlenmesinin mümkün olduğu ve iddia konusu işlemin ispatına yeterli olmamakla birlikte, hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgenin delil başlangıcı olacağı belirtilmiştir.

Somut olayda, Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen raporda, davacının inançlı işlem iddialarına dayanak yaptığı sözleşme altındaki imzanın davalı ...'ın eli ürünü olup olmadığının belirlenemediği anlaşılmaktadır. Sözleşme altındaki imzanın davalıya ait olup olmadığının tespit edilememesi bu belgenin hukuki değerlendirmeye esas alınamayacağı sonucunu ortaya çıkarmaz.

Hal böyle olunca, mahkemece yapılması gereken iş, ara sözleşme adlı belgenin davalının eli ürünü olması halinde delil başlangıcı niteliğinde olup olmadığı yöntemince değerlendirilerek, delil başlangıcı niteliğinde olduğu kanaatine varılır ise taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmak ve tanıklar dinlenmek suretiyle varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken diğer deliller ile ispat edilemeyen hallerde en son delil olarak başvurulması gereken yemin deliliyle sonuca gidilmesi isabetsizdir.