Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/12899 K.2019/6329

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 05.12.2019 Perşembe günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Avukat ... geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen davalılar ... vd. vekili Avukat gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakanı ...'nün 1514 ada 7 parsel sayılı taşınmazını komşusu olan dava dışı ... ...'a devrettiğini, ...’in daha sonra taşınmazda kat irtifakı tesisi ile oluşan 1, 2 ve 3 nolu bölümleri davalı ...’e, davalı ...’in de 2 nolu bölümü davalı ...’a temlik ettiğini, temliklerin mirasçıdan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek dava konusu 3 adet bağımsız bölümün davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, satış işlemlerinin gerçek olduğunu ve temliklerde muvazaa bulunmadığını belirterek davanınn reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, temlikin mirasçıdan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakanın 08.07.2010 tarihinde öldüğü, geride davacı kızı ..., davalı çocukları ... ve ... ile dava dışı kızları ..., ...ve ...’ın mirasçı olarak kaldığı, mirasbırakanın eski 3723 parsel sayılı taşınmazını 15.08.1988 tarihinde dava dışı ... ’a satış suretiyle temlik ettiği, taşınmazda 24.11.1988 tarihinde kat mülkiyeti tesisi ile 3 adet bağımsız bölüm oluştuğu, ... ’ın 1, 2 ve 3 nolu bölümleri 04.08.1994 tarihinde davalı ...’e, ...’in de 2 nolu bölümü 25.09.1998 tarihinde davalı ...’a satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; dosyadaki belgeler ve dinlenen tanık beyanlarından mirasbırakana 1987 yılında ölen eşinden taşınmazlar intikal ettiği, mirasbırakanın bu taşınmazlardan kira geliri olduğu ve mal satma ihtiyacı bulunmadığı, taşınmazın ... ’a temlik edildiği tarihte her ne kadar vasfı tapu kaydında tarla olarak belirtilmişse de üzerinde 3 katlı bir bina bulunduğu ve ... ’ın taşınmazı devraldığı tarihten davalı ...’e temlik ettiği tarihe kadar geçen 6 yıllık sürede taşınmazı hiç kullanmadığı,

öte yandan dava dışı 74 ada 35 parseldeki 4 nolu bölümün tarafların babalarından kaldığı ve 1988 yılında açılan ortaklığın giderilmesi davası nedeniyle mirasbırakanın davacıya kırgın olduğu hususları dosyadaki diğer deliller ile birlikte değerlendirildiğinde yapılan temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu sonucuna varılmaktadır.