Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/13078 K.2020/3358

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan babaları ...’ın maliki olduğu ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki A Blok 4 no’lu bağımsız bölümünü ikinci eşi olan davalıya satış suretiyle temlik ettiğini, yapılan temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı, bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tescilini istemişlerdir.

Davalı, iddiaların haksız ve yersiz olduğunu, mirasbırakanın evliliğin bir güvencesi olarak çekişmeli taşınmazı devrettiğini, mal kaçırma amacı bulunmadığını bildirip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1950 doğumlu mirasbırakan ...’ın 09.04.2015 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak boşandığı eşi ...’den olma davacı çocukları ... ve ... ile 16.02.1999 tarihinde evlendiği ikinci eşi davalı ...’i bıraktığı, mirasbırakan ile ...’in çocuklarının bulunmadığı, mirasbırakanın maliki olduğu dava konusu ... no’lu bağımsız bölümü 06.04.2004 tarih ve ... yevmiye no’lu akitle davalıya satış suretiyle temlik ettiği kayden sabittir.

Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince; mirasbırakan ...’ın ölümü ile geriye başka bir taşınmaz da bıraktığı noksanın ikmali yoluyla getirtilen tapu kayıtlarından anlaşılmaktadır. Tespit edilen taşınmaz incelendiğinde, mirasbırakanın ... ili ... ilçesi ... mahallesinde kain ... ada ... sayılı parseldeki ... no’lu meskenini tüm mirasçılarına bıraktığı, 29.06.2015 tarihinde davacılar ile davalıya intikal ettiği ve 07.07.2015 tarihinde üçüncü kişiye satıldığı, satış anında ... no’lu mesken üzerine 97.400,00 TL’lik ipotek tesis edildiği görülmüştür. Dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değeri de 89.916,63 TL olarak keşfen saptanmıştır.

Her ne kadar mirasbırakanın geriye malvarlığı bırakması tek başına mal kaçırma iradesi olmadığını göstermese de, davacı çocuklarından mal kaçırmak isteyen bir kişinin hiç mal bırakmama ya da malvarlığına oranla daha az miktarda bir mal bırakma eğilimi ile hareket edeceği hayatın olağan akışının gereğidir. Ne var ki, çekişmeli taşınmazın değeri de gözetildiğinde mirasbırakan tüm mirasçılarına azımsanmayacak miktarda mal varlığı bırakmıştır.

Öte yandan, 6100 sayılı HMK’nin 190. ve 4721 sayılı TMK’nin 6. maddeleri uyarınca herkes iddiasını ispatla mükelleftir. Davacı taraf, temlikin muvazaa ile illetli olduğunu kanıtlamalıdır.

Ne var ki, yukarıda yer verilen olgular, toplanan deliller, tanık ifadeleri ve özellikle mirasbırakanın geriye azımsanmayacak miktarda taşınmaz bıraktığı birlikte değerlendirildiğinde mirasbırakanın mal kaçırma kastı ile hareket ettiğini davacı tarafın kanıtladığını söyleyebilme olanağı bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, iddianın kanıtlanamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde hataya düşülerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Davalının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 02/07/2020 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Dosya içeriğine, toplanan delillere göre; murisin ilk evliliğinden olma çocukları davacılar ile arasının bozuk olduğu, bu hususu davacı ve davalı tanıklarının beyan ettiği, murisin mal satmaya ihtiyacı olmadığı gibi, davalının duruşmada taşınmazın muris adına alınması sırasında parasını ödediği sonrasında ise güvence amaçlı bedelsiz adına temlik edildiği savunmasını ispatlayamadığı gözetildiğinde mahkemece verilen davanın kabulü kararı onanmalıdır. Çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.