Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/13297 K.2019/6203

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 03.12.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı ... ve vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı ... vekili Avukat ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen davalı... vekili Avukat gelmedi, yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi,

duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, 2012 yılında mali kriz içerisine girdiğini, bu sırada tanıştığı davalı ...’ın arkadaşı olan diğer davalı ...’in kendisine borç para verebileceğini, ancak sahibi olduğu taşınmazların satışı için kendisine vekâletname vermesi gerektiğini, vekâletin sadece teminat olarak alınacağını, hiç bir şekilde satış işlemi yapılmayacağını bildirmesi üzerine vekil tayin ettiği davalı ...'nın 2542, 2546 ve 2544 parsel sayılı taşınmazları davalı ... ‘ye satış suretiyle temlik ettiğini, kendisine herhangi bir satış bedeli ödenmediğini, vekilin vekalet görevini kötüye kullandığını, işlemlerin müzayaka halinde olmasından yararlanılarak gerçekleştirildiğini, davalıların el ve işbirliği içinde hareket ettiklerini ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., uzun zamandır davacının işlerini takip ettiğini, temliklerin davacının bilgisi ve talimatı doğrultusunda yapıldığını, satış bedeli olarak alınan 750.000 TL'nin bir kısmının nakit olarak davacıya verildiğini, bir kısmı ile davacının borçlarının ödendiğini ve davacı adına harcamalar yapıldığını, davalı ..., dava konusu taşınmazlar ile dava dışı üç adet parseli 750.000 TL bedelle satın almak üzere davacı ile anlaştıklarını, satış bedelinin bir kısmını nakit, bir kısmını çek olarak vekil Musa’ya ödediğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddianın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacı ...’ın çekişme konusu 2542 parsel sayılı taşınmazını dilediği bedelde dilediği kişiye satma ve satış bedellerini alma yetkilerini de içeren ...Büyükelçiliği’nin 10.10.2012 tarih ve 353 yevmiye nolu vekâletnamesi, 2544, 2546 parsel sayılı taşınmazlarını davalı ...’e dilediği bedelde satma ve satış bedellerini alma yetkilerini de içeren ...24. Noterliği’nin 02.11.2012 tarih ve 34086 yevmiye nolu vekâletnamesi ile davalı ...’yı vekil tayin ettiği, vekil Musa’nın çekişme konusu 2542 parsel sayılı taşınmazı 19.10.2012 tarih ve 20084 yevmiye no’lu akitle, 2544 ve 2546 parsel sayılı taşınmazları ise 06.11.2012 tarih ve 20825 yevmiye no’lu akitle davalı ...’e satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, 6100 sayılı HMK'nın 119/g maddesine göre davacı, dava dilekçesinde dayandığı hukuki sebepleri belirtmelidir. Yine 1086 sayılı HUMK'un 74. ve 76. maddeleri hükümlerine paralel düzenlemeler getiren 6100 sayılı HMK'nın 26. ve 33. maddelerine göre; olayları bildirmek ve ileri sürmek taraflara, bu kapsamda nitelemeyi yapmak ve belirlenecek hukuki nitelendirme ile ilgili olarak uygulanacak kanun hükümlerini belirlemek hâkime aittir.

Öte yandan; 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesi ile “Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir, delil gösterilmesini isteyebilir” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Ne var ki; davacının dava dilekçesinde dayandığı hukuki sebep anlaşılamadığı gibi mahkemece hukuki nitelendirme yapılmaksızın karar verilmiştir.

Hâl böyle olunca; mahkemece, öncelikle yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca davacı tarafa, hangi hukuki sebebe dayandığının açıklattırılması, bu açıklamaya göre toplanan ve toplanacak delillerin birlikte değerlendirilmesi, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, dava dilekçesi açıklattırılmaksızın ve hukuki niteleme yapılmaksızın yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.