Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/2560 K.2019/487

Taraflar arasında görülen tapu iptali, tescil ve tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, ketmi verese (ıslahen muris muvazaası) iddiasına dayalı tapu iptali-tescil, olmadığı takdirde tazminat isteğine ilişkindir.

Davacılar, davaya konu taşınmazların ortak mirasbırakandan kaldığını, ancak hükümet konağı yangınında nüfus kayıtlarının da yanmış olması nedeniyle mirasçı gözükmediklerini, bundan yararlanan davalıların kendilerini ketmetmek suretiyle taşınmazları üzerlerine intikal ettirdiklerini ileri sürerek miras payları oranında tapuların iptali ile adlarına tescilini, aksi takdirde tazminata karar verilmesini istemişler; yargılama sırasında, getirtilen tapu kayıtlarından taşınmazların davalılara intikal suretiyle geçmediği anlaşılınca, tapu iptali-tescil istekleri yönünden davayı tamamen ıslah edeceklerini bildirmişler ve muris muvazaasına yönelik ıslah dilekçesi ibraz etmişlerdir.

Mahkemece, davacıların muris muvazaasına yönelik ıslah taleplerinin usulüne uygun bulunmadığı, davaya konu taşınmazların ketmi verese yönünden de bir işleme tabi tutulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; ıslah, taraflardan birinin yapmış olduğu usül işleminin tamamen veya kısmen düzeltilmesidir(6100 sayılı HMK md.176, 1086 sayılı HUMK md.83). Islah, tahkikat sona erinceye kadar sözlü ya da yazılı olarak yapılabilir. Islah müessesi davanın değiştirilmesi, başka deyişle iddia ve müdafaanın değiştirilmesi veya genişletilmesi yasağını bertaraf eden bir imkandır. Zira bu suretle, aslında yasal itiraz ile karşılaşabilecek olan herhangi bir taraf muamelesi ıslah kurumu yardımı ile artık bu itirazı davet etmeksizin yapılabilmektedir.

Davanın ıslahı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 176-182.maddelerinde, davanın tamamen ıslahı ise 180.maddesinde düzenlenmiştir. Davanın tamamen (kamilen) ıslah edilmesi halinde, ıslah olunan dava ilk dava tarihinde açılmış ve dava dilekçesi dahil yapılmış olan bütün usül işlemleri yapılmamış sayılır(HMK md. 180, HUMK md.87/1).

Hal böyle olunca; mahkemece, davacı tarafa ıslah dilekçesini usulüne uygun biçimde harçlandırması ve karşı tarafa tebliğ ettirmesi için süre verilmesi, anılan işlemler gerçekleştirildikten sonra muris muvazaasına dayalı iptal-tescil isteği bakımından araştırma ve inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, ıslah müessesesi yanılgılı biçimde değerlendirilip yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.