Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/2890 K.2019/2691

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar ve davalılardan ... ve ... tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 16.04.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılar vekili Avukat ... ile diğer temyiz eden davalı ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen davalı ... vekili Avukat, davalı ..., davalı ... gelmediler yokluklarında duruşmaya başlandı,

süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, "vekaletnamenin hile ile alındığı ve kötüye kullanıldığı" ve "hile" hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptali-tescil, olmadığı takdirde tazminat isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan ...'ya ait (8) nolu meskenin hile ile, (11) nolu meskenin de vekalet görevinin kötüye kullanılması suretiyle danışıklı biçimde davalılara aktarıldığını ileri sürerek tapu iptali-tescile, aksi takdirde tazminata karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, (8) nolu bağımsız bölümün satışının mirasbırakan ... tarafından bizzat yapıldığı gerekçesiyle anılan bağımsız bölüm yönünden tapu iptali-tescil ve tazminat isteklerinin reddine; (11) nolu bağımsız bölümün ise davadan önce ... tarafından dava dışı ...'e satılmış olduğu, ancak daha önce vekil ... tarafından vekalet görevi kötüye kullanılmak suretiyle ...'e danışıklı biçimde temlik edildiği gerekçesiyle anılan bağımsız bölüm yönünden tapu iptali-tescil isteğinin reddine, 50.000-tl tazminatın davalılar ... ve ...'ten tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar ile davalılardan ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Getirtilen kayıt ve belgelerden; dava konusu ... nolu parseldeki (8) nolu mesken mirasbırakan ... adına kayıtlı iken, ...'nun bizzat 26.03.2012 tarihli resmi akitle 50.000,00TL bedelle ...'e sattığı, ...'in aynı resmi akitle taşınmaz üzerine HSBC Bank lehine 59.133,00TL'lik ipotek tesis ettirdiği ve sonrasında anılan meskeni 03.03.2014 tarihli 3968 yev s. resmi akitle üzerindeki ipotek ile birlikte 50.000,00TL bedelle ...'e aktardığı ...'in de bu meskeni dava açıldıktan sonra 25.07.2014'te dava dışı ...'e devrettiği ...'in de aynı meskeni 17.09.2014'te dava dışı ...'e satış suretiyle temlik ettiği diğer taraftan,

dava konusu ... nolu parseldeki (11) nolu mesken mirasbırakan ...adına kayıtlı iken, ...'nun 19.06.2013 tarihli ve 4321 yev.s. vekaletname ile vekil kıldığı ...'nin 03.03.2014 tarihli 3967 yev.s. resmi akitle 5.000,00TL bedelle ...'e satış suretiyle temlik ettiği ...'in de dava açılmadan önce 22.04.2014 tarihli resmi akitle dava dışı ...'e devrettiği görülmektedir.

Hemen belirtilmelidir ki, (11) nolu meskenin vekil ... tarafından vekalet görevi kötüye kullanılmak suretiyle danışıklı biçimde ...'e temlik edildiği dosya içeriği ve toplanan delillerle saptanarak adı geçen davalılar hakkında tazminata karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davalıların temyiz itirazı yerinde değildir, reddine.

Ne var ki, (8) nolu mesken yönünden yapılan değerlendirmenin isabetli olduğunu söyleyebilmek mümkün değildir.

Bilindiği üzere; "hile"(aldatma), genel olarak bir kimseyi irade beyanında bulunmaya, özellikle sözleşme yapmaya sevk etmek için onda kasten hatalı bir kanı uyandırmak veya esasen var olan hatalı bir kanıyı koruma yahut devamını sağlamak şeklinde tanımlanır. Hata da yanılma, hilede ise yanıltma söz konusudur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun(TBK) 36/1.(818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 28/1.) maddesinde açıklandığı üzere taraflardan biri diğer tarafın kasıtlı aldatmasıyla sözleşme yapmaya yöneltilmişse yanılma(hata) esaslı olmasa bile aldatılan taraf için sözleşme bağlayıcı sayılamaz. Değinilen koşulların varlığı halinde aldatılan taraf hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili(makable şamil) olarak ortadan kaldırabilir ve verdiği şeyi geri isteyebilir.

Öte yandan, hile her türlü delille ispat edilebileceği gibi iptal hakkının kullanılması hiç bir şekle bağlı değildir. Hilenin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde karşı tarafa yöneltilecek bir irade açıklaması, defi yahut dava yoluyla da kullanılabilir.

Hal böyle olunca; "hile" iddiasına dayanılan (8) nolu mesken yönünden taraf delillerinin toplanması, tüm dosya içeriğinin yukarıda değinilen ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde hüküm kurulması isabetsizdir.