Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/4421 K.2019/4587

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 12.09.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat .... ile temyiz edilen davacılardan asil ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin ve asilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan babası ...'ın 15 parsel sayılı taşınmazdaki 16 nolu bağımsız bölümünü davalı kızına satış suretiyle temliki işlemin mirasçıdan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini istemiştir.

Davalı, temlikin üzerinden 27 yıl geçtikten sonra açılan davanın kötü niyetli olduğunu, davacı aleyhine ... 8. AHM nde görülen tapu iptali ve tescil ile tenkis istekli dava açıldıktan sonra karşılık vermek amacıyla eldeki davanın açıldığını, taşınmazı satın alabilecek maddi durumunun olduğunu, hatta murise verdiği fazla miktardaki borçları dahi muris öldükten sonra mahkeme yoluyla tahsil edebildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne dair karar Dairece, “...miras bırakandan tüm mirasçılarına intikal eden taşınır, taşınmaz mallar ve haklar araştırılarak, tapu kayıtları ve varsa öteki delil ve belgelerin mercilerinden getirtilmesi, her bir mirasçıya nakledilen malların ve hakların nitelikleri ve değerleri hakkında uzman bilirkişiden rapor alınması;

böylece, miras bırakanın, sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapıp yapmadığının, mirasçıdan mal kaçırmak amacının bulunup bulunmadığının, olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yerinin olup olmadığının değerlendirilmesi,

sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik soruşturmayla yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru değildir...” gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde temliki işlemin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunun belirlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, bozma ilamına uyulmakla, taraflar lehine usuli kazanılmış hak doğacağı ve mahkemece bozma gereklerinin yerine getirilmesinin gerekeceği kuşkusuzdur. Ne var ki, mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen, bozma ilamında açıklandığı şekilde yapılan araştırma ve inceleme gözetilerek karar verildiğini söyleyebilme imkanı yoktur.

Şöyle ki; hükmüne uyulan bozma ilamında, mirasbırakan ....'in 14.2.1980 tarihinde çekişmeli 15 parsel sayılı taşınmazdaki 16 nolu bağımsız bölümü davalı kızına, 5 nolu bağımsız bölümü ise dava dışı eşi...'e satış suretiyle temlik ettiği, davaya konu olmayan 23 parsel sayılı taşınmazdaki 1/ 4 payı ile 29 parsel sayılı taşınmazdaki 1/4 payını ise 22.4.1993 tarihinde hibe suretiyle davacı oğluna temlik ettiği tespiti yapılarak, mirasbırakandan tüm mirasçılarına intikal eden taşınır, taşınmaz mallar ve haklar araştırılarak, her bir mirasçıya nakledilen malların ve hakların nitelikleri ve değerleri hakkında uzman bilirkişiden rapor alınması;

böylece, miras bırakanın, sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapıp yapmadığının, mirasçıdan mal kaçırmak amacının bulunup bulunmadığının, olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yerinin olup olmadığının değerlendirilmesi, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğine değinilmiştir.

Mahkemece yapılan araştırma neticesinde ise, mirasbırakan tarafından davacıya yapılan temlik tarihi ve aynı zamanda mirasbırakanın da ölüm tarihi olan 1993 yılında, çekişme konusu 6556 ada 15 parsel sayılı taşınmadaki 16 nolu bağımsız bölümün değeri 1.025,00-TL olarak, davacıya devredilen 23 parsel sayılı taşınmazın 1/4 pay miktarının değeri 42,50-TL, 29 parselin 1/4 pay miktarının değeri ise 327,75-TL olmak üzere toplam değerinin 370,25.-TL olduğu, mirasbırakandan geriye kalan 32922 ada 5 parsel sayılı taşınmazdaki 235/404 pay miktarının değerinin ise 488,00-TL olduğu belirlenmiştir.

Bilindiği üzere; mirasbırakan sağlığında hak dengesini gözeten kabul edilebilir ölçüde ve tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırma yapmışsa mal kaçırmak kastından söz edilmeyeceğinden olayda 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı Yargıtay İnançları Birleştirme Kararının uygulanamayacağı da kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca, hükmüne uyulan önceki bozma ilamı ve yukarıda değinilen hususlar gözetilmek suretiyle, mirasbırakanın tüm mirasçılarına yaptığı temliklerde eldeki davanın kendine özgü koşulları içinde fahiş bir farktan söz edilemeyeceği, başka bir söylemle mirasbırakanın hak dengesini bozan bir tasarrufta bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.