Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/4986 K.2019/1852

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... 'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, dava konusu 400 parsel(yeni 171 ada 7 parsel) sayılı taşınmazın ...köy tüzelkişiliği adına kayıtlı iken değerinin çok altında, 20 yıl vade ile kıymet takdiri yapılmadan ihalesiz bir şekilde, satış yetkisi olmayan ihtiyar meclisince valilik onayı da alnmadan, 6360 sayılı yasa yürürlüğe girmeden hemen önce davalı kooperatife satıldığını, devir işlemlerinin usulüne uygun olmadığını ileri sürerek davalı adına olan tapunun iptali ile belediye adına tescilini istemiştir.

Davalı vekili, dava konusu taşınmazın satışı konusunda karar alındığını, ...Köy Muhtarlığı Köy İdare Heyetince yapılan pazarlık socunda 100.000 TL bedelle satışına karar verildiğini, kooperatifin 442 sayılı yasanın aradığı şartları taşımadığı belirlense bile taşınmazın geri alınacağına ilişkin kanunda bir müeyyide olmadığını, davalı kooperatifin iyiniyetli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın devri için usulüne uygun olarak köy muhtarlığı kararı alındığı, Kaymakam'ın onayının bulunduğu, satışın usulüne uygun olarak yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; ...Köyü İhtiyar heyetinin 16.04.2012 tarihinde çekişme konusu 171 ada 7 parsel sayılı taşınmazın yenileme öncesi geldisi olan 400 sayılı parselin pazarlık usulü ile davalı Sınırlı Sorumlu Aydın İncirliova ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifine satışı konusunda karar alındığı, anılan kararın İncirliova Kaymakamı tarafından onaylandığı, 30.04.2012 tarihinde 100.000 TL bedelle 2.000 TL'si peşin ve kalan 98.000 TL'si için anılan köy tüzelkişiliği lehine faizsiz 20 yıl süre ile kanuni ipotek tesisi ile davalıya satış suretiyle devredildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, köy tüzelkişiliğine ait taşınmazların satışı 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamı dışında kalmakla birlikte rekabeti sağlamak amacıyla kıyasen bu kanuna uygun olarak hareket edilmesi gerekeceği ve taşınmazın gerçek değeri belirlenerek satışın rekabete açık bir ortamda yapılması gerektiği açıktır. Dolayısıyla, eldeki davaya konu taşınmazın Köy Kanunun 44. madesinin 1. fıkrasının 3. bendinde ve Ek 13. maddenin 1. fıkrasında yer alan taşınmazlardan olmadığı açıktır.

Her ne kadar öncesinde Köy İhtiyar Heyetinin karar alması üzerine satışın yapılacağı ve satışın Kaymakamlıkça onaylanacağı düzenlemesi var ise de 24.04.2012 tarihli İçişleri Bakanlığının genelgesine göre köy tüzelkişiliğine ait taşınmazların satışlarında artık en büyük mülki idari amirinin dolayısıyla “valinin” onayının gerektiği, yine Aydın Valiliğinin il mahalli idareleri müdürlüğüne gönderdiği 30.05.2012 tarihli yazısına göre de genelge öncesinde çalışmasına başlanmış olmakla birlikte halen kesinleşmemiş olan satış işlemleri için de valilikten onay alınacağı belirtilmiştir.

Dava konusu taşınmazın satışı için 16.04.2012 tarihinde köy ihtiyar heyetinin karar aldığı, valilik onayı gerektiğine ilişkin genelgenin 24.04.2012 tarihinde yayınlandığı, çekişmeli taşınmazın devrinin 30.04.2012 tarihinde yapıldığı ve anılan genelge dava konusu taşınmazın satış işlemi tamamlanmadan yayınlandığından bu taşınmazın devrinde dikkate alınması gerekeceği açıktır.

Öte yandan Köy Kanununun 44. maddesinin 1. fıkrasının 3. bendinde ve Ek 13. maddenin 1. fıkrasında yer almayan taşınmazların satışında köy derneğince karar alınması gerekmektedir. Somut olayda, köy derneğinden alınan bir karar olmadığı gibi satış için valilik onayı da alınmamıştır.

Dolayısıyla satış işleminin usulüne uygun yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.

Hal böyle olunca, davanın davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.