Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/6823 K.2019/1771

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil, ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece birleştirilen davacı ... yönünden mirasçı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, diğer davacılar yönünden iddianın ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar asıl ve birleştirilen davada davalı ... tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Asıl ve birleştirilen dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Asıl ve birleştirilen davada davacılar, mirasbırakan ...’ın 137 ada 33 parsel, 215 ada 3 parsel ve 3 ada 8 parsel sayılı taşınmazlarını ara malik kullanmak suretiyle çocukları olan davalılar ... ve ...'e temlik ettiğini, işlemin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kayıtlarının miras payları oranında iptali ile adlarına tescilini ve son beş yıllık ecrimisil bedelinin tahsilini istemişlerdir.

Asıl ve birleştirilen davada davalı ..., temliklerin ölünceye kadar bakım akdi ile gerçekleştiğini, ticari nedenlerle sattığı taşınmazlarını ekonomik durumu iyi olunca tekrar satın almış olabileceğini, bunun muvazaalı olduğu anlamına gelmeyeceğini, ecrimisil şartlarının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar, savunma getirmemişlerdir.

Mahkemece, birleştirilen davada davacı ... yönünden mirasçı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, diğer davacılar yönünden muvazaa iddiasının ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, karar asıl ve birleştirilen davada davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden.

1926 doğumlu mirasbırakan ...’ın 02.07.2008 tarihinde ölümü ile geride mirasçı olarak ilk eşi İbrahim’den olma davacılar ... ikinci eşi ...’ten olma davacılar ..., kendisinden önce ölen oğlu ...’un çocukları ... ve ..., davalı çocukları ..., ... ile dava dışı çocukları ...ve ...’yi bıraktığı, mirasbırakanın 3 ada 8 parsel (19.04.2004 tarihli imar uygulaması ile 213 ada 2 ve 215 ada 1 parseli, 14.03.2005 tarihli imar uygulaması ile 213 ada 2 parsel.

213 ada 4 nolu parseli, 215 ada 1 nolu parsel.

215 ada 3 nolu parseli, 215 ada 3 nolu parsel de 13.12.2013 tarihli yeniden imar uygulaması ile 215 ada 6 nolu parseli oluşturdu) sayılı taşınmazını 20.07.1993 tarihinde ölünceye kadar bakma akdiyle oğlu olan davalı ...'e temlik ettiği,...un 03.09.2009 tarihinde davalı ...’a, ...’ın 09.10.2009 tarihinde davalı ...’a,...'in 25.08.2011 tarihinde yeniden davalı ...’a,...un ½ payını üzerinde bırakarak ½ payını 31.07.2012 tarihinde davalı ...'e satış suretiyle temlik ettikleri, mirasbırakanın ...

2. Noterliği’nin 06.06.2005 tarih ve 3650 yevmiye nolu vekaletnamesi ile davalı ...’in vekil tayin ettiği, vekilin anılan vekaletnameye istinaden 477 parsel (yeni 137 ada 33 parsel) satılı taşınmazı 13.09.2005 tarihinde davalı ...’e, ...’in 14.12.2007 tarihinde davalı ...’a,...’in 09.02.2011 tarihinde davalı ...'e İsmet’in ½ payını üzerinde bırakarak ½ payını 01.08.2012 tarihinde davalı ...’a satış suretiyle temlik ettiği kayden sabittir.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Hemen belirtmek gerekir ki, bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de, ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı hususlarının araştırılmasında ve satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan muvazaa iddiasına dayalı davalarda mirasbırakanın kastının açık bir şekilde saptanması gerekmektedir. HMK'nın 190. madde ve TMK'nın 6. madde hükümleri gereğince herkes iddiasını ispatla mükelleftir.

Somut olaya gelince, davacı tanıklarının dava konusu temliklerin mal kaçırma amaçlı yapıldığı yönünde somut ve inandırıcı beyanlarının bulunmadığı gibi dosya kapsamındaki tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde davacıların muvazaa iddiası kanıtlanamamıştır.

Hal böyle olunca, kararı temyiz eden asıl ve birleştirilen davada davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile kabul edilmesi isabetsizdir.