Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/8092 K.2019/5324

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili ile davalı tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 17.10.2019 Perşembe günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden asıl davalı gelmedi, diğer temyiz eden davacı vekili Avukat ... geldi, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescili isteğine ilişkindir. Davacı, maliki olduğu 303, 1415 ve 1416 parsel sayılı taşınmazları faizle borç aldığı davalıya güvence amaçlı devrettiğini, aralarında gerçekten bir alım sözleşmesinin bulunmadığını, borç olarak almış olduğu parayı davalıya faizi ile birlikte ödemiş olmasına rağmen taşınmazların iade edilmediğini, şikayeti üzerine davalı hakkında tefecilik suçundan Bayramiç Asliye Ceza Mahkemesinde kamu davası açıldığını ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiştir. Davalı, tapudaki devirlerin resmi şekilde yapıldığını, davayı kabul etmediğini belirtip davanın reddini savunmuştur.

Davanın reddine ilişkin olarak verilen karar Dairece, "Davalı hakkında eldeki davaya konu edilen hususların da yer aldığı, sanık olarak yargılandığı Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/55 esasında kayıtlı derdest olan ceza davasının bulunduğu, her ne kadar B.K 53. (TBK.

74) maddesi hükmü uyarınca kural olarak ceza mahkemesi tarafından verilen beraat kararı hukuk hakimini bağlamaz ise de orada belirlenen veya belirlenecek olguların eldeki dava bakımından bağlayıcı olacağı ve yazılı bir belge ibraz edilememişse de, ceza dosyasında sabit görülen bazı olguların HUMK' nun 292 (6100 sayılı HMK'nun 202.maddesi) gereğince yazılı delil başlangıcı olarak değerlendirilebileceği açıktır.Hal böyle olunca; ceza davasının sonucunun beklenmesi,

ceza dosyasındaki ve eldeki dosyadaki delillerin birlikte değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi" gerektiği gerekçesiyle bozulmuş olup, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama neticesinde mahkemece, kesinleşen ceza mahkemesi ilamıyla davalının tefecilik suçundan mahkum olduğu ve davacının davasının sübut bulduğu gerekçesiyle 303 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın reddine, diğer taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 303,1415 ve 1416 parsel sayılı taşınmazların davacı adına kayıtlı iken, 04.02.2011 tarihinde ve satış suretiyle davalıya temlik edildiği, eldeki davaya konu edilen hususlarla ilgili ...Asliye Ceza Mahkemesinin 11.04.2012 tarihli ve 2011/55 Esas, 2012/68 Karar sayılı ilamıyla sanık ...'in (eldeki davada davalı) tefecilik suçundan mahkumiyetine karar verildiği, kararın derecattan geçerek 30.09.2014 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle hükmüne uyulan bozma ilamı gözetilmek suretiyle 1415 ile 1416 parsel sayılı taşınmazlar bakımından davanın kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalının yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddine.

Diğer taraftan, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 125/1. maddesi "Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür." hükmünü içermektedir. Kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi zorunlu bulunan bu usul kuralına göre, mahkemece davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceği sorulmalı ve sonucuna göre işlem yapılmalıdır.

Somut olayda, yargılama sırasında çekişme konusu 303 parsel sayılı taşınmazın Bayramiç İcra Dairesinin 2013/381 Esas sayılı icra takip dosyasında 22/12/2014 tarihinde 32.800-TL bedelle dava dışı Zeynep Üzel'e ihale edildiği, Uyap üzerinden yapılan tapu bilgisi sorgulaması neticesinde taşınmazın dava dışı Cüneyt Buran adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, 6100 saylı HMK'nın 125/1. maddesi gözetilerek 303 parsel sayılı taşınmaz yönünden gerekli usuli işlemlerin yerine getirilmesi, ondan sonra işin esası hakkında karar verilebilmesi için hüküm bozulmalıdır.