Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/9725 K.2019/3509

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, duruşma isteği değerden reddedildi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, hile hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, kayden paydaşı olduğu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 197/236 payının alımında aracılık eden dava dışı emlak komisyoncusu ...'in çekişmeli payın satımı için müşteri olarak davalı ...'i bulduğunu söylediğini,teklifi makul gördüğünden davaya konu taşınmaz payının 170.000,00 TL bedel karşılığında davalıya devri hususunda anlaşmaya vardıklarını, bilahare,işlemleri yapmak amacıyla davalı ... ve dava dışı komisyoncu ... ile Tapu Müdürlüğü'nde bir araya geldiklerini,resmi akit düzenlenmeden önce satış bedelini istediğini, davalının ve üçüncü kişi konumundaki ...'in "...paran üzerimizde,imzadan sonra alırsın,

...seninle daha önce de iş yaptık...'' şeklindeki sözlerine güvenerek herhangi bir bedel ödenmeden satış işleminin tamamlandığını, davalı ... ve dava dışı komisyoncunun,kendisine çıkışta beklemesini söyledikleri bankanın önüne de gelmediklerini, böylece,davalı ve üçüncü kişinin hileli söz ve davranışlarıyla kandırılması suretiyle satış bedeli ödenmeksizin çekişme konusu taşınmaz payının temlikinin sağlandığını ileri sürerek,tapu iptali ve tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı, cevap dilekçesi vermemiş,ancak;duruşmalara katılmıştır.

Mahkemece, hile niteliğindeki eylemi davalının gerçekleştirmediği,hileli davranışın taşınmaz alım-satımına aracılık eden dava dışı Mehmet tarafından yapıldığı,davalının ise; hile eyleminden haberdar olduğuna dair delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacı ...'nın kayden paydaşı olduğu ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki 197/236 payını 16.10.2015 tarihinde satış suretiyle davalı ...'e temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere;hile (aldatma), genel olarak bir kimseyi irade beyanında bulunmaya, özellikle sözleşme yapmaya sevk etmek için onda kasten hatalı bir kanı uyandırmak veya esasen var olan hatalı bir kanıyı koruma yahut devamını sağlamak şeklinde tanımlanır. Hata da yanılma, hilede ise yanıltma söz konusudur. 6098 s. Türk Borçlar Kanununun (TBK) 36/1. (818 s. Borçlar Kanununun (BK) 28/1.) maddesinde açıklandığı üzere taraflardan biri diğer tarafın kasıtlı aldatmasıyla sözleşme yapmaya yöneltilmişse yanılma (hata) esaslı olmasa bile aldatılan taraf için sözleşme bağlayıcı sayılamaz. Değinilen koşulların varlığı halinde aldatılan taraf hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili (makable şamil) olarak ortadan kaldırabilir ve verdiği şeyi geri isteyebilir.

Öte yandan, hile her türlü delille ispat edilebileceği gibi iptal hakkının kullanılması hiç bir şekle bağlı değildir. Aldatmanın öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde karşı tarafa yöneltilecek bir irade açıklaması, defi yahut dava yoluyla da kullanılabilir.

Somut olaya gelince;davacının, çekişmeli payın satın alınmasında aracılık eden önceden tanıyıp güven duyduğu dava dışı komisyoncu ...'in alıcı olarak bulduğu davalı ...'e taşınmaz payını satış yoluyla temlik ettiği dosya kapsamıyla sabittir.Diğer taraftan ,her ne kadar,davalı ...,davaya cevap vermemiş ise de; ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2015/5325 soruşturma sayılı dosyasında alınan ifadesinde;dava dışı emlak komisyoncusu ...'i uzun süredir tanıdığını, kaldı ki, daha önce de dört kez birlikte iş yaptıklarını, ayrıca,satış bedelini devir günü resmi işlemler için Iğdır Tapu Müdürlüğü'nde buluştuklarında komisyoncu ...'e yazılı belge olmadan elden verdiğini,birkaç dakika sonra da davacı ...'nın tapu dairesine geldiğini ve işlemleri gerçekleştirdiklerini bildirdiği,dava dışı Mehmet'in ise;

söz konusu savcılık ifadesinde,tapuda işlemler yapılmadan evvel belediye civarlarında buluştuğu davacı ...'ya ikisi yalnızken satış parasını ödediğini beyan ettiği görülmektedir.

Tüm bu olgular ve somut deliller, yukarıda değinilen ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde;davalı ... ve dava dışı komisyoncu ... tarafından el ve iş birliği içinde hareket edilerek davacıda satış bedelinin ödeneceği kanısı uyandırılıp taşınmaz payının mülkiyetinin naklinin sağlandığı, ancak, davacıya satış bedelinin ödenmediği, böylece, davacının iradesinin fesada uğratıldığı sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken; delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek, davanın reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

Davacının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasa'nın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 30/05/2019 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(Muhalif)

-KARŞI OY_

Dava hile hukuki nedenine dayalı tapu iptali tescili istemine ilişkin olup mahkemece davanın reddine karar verilmiş, sayın çoğunluk tarafından iddianın ispat edildiği belirtilerek davanın kabul edilmesi gerektiği yönünde hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Türk Borçlar Kanununun 246. maddesinde taşınır satışına dair hükümlerin kıyas yolu ile taşınmaz satışlarında da uygulanacağı öngörülmüş olup, aynı yasanın 235. maddesi hükmü gereğince bedel ödenmediği takdirde taşınmazın mülkiyetinin iade edileceğine dair ihtirazi kayıt konulabilir. Böylesi bir olgu tapunun iptali ile eski malike intikaline imkan sağlar ise de, şartsız olarak bedelin sonradan ödenmesi taraflarca kararlaştırılmış ise satıcının hakkı bedel olup, ödenmemesi halinde yasal yollara müracaat ederek tahsili sağlanabileceğinden ödememe tapu iptal ve tescilin hukuki nedenini teşkil etmez.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, davacının taşınmazı satma iradesinin olduğu, hile iddiasının ispatlanamadığı, uyuşmazlığın bedelden kaynaklandığı sonucuna varılmaktadır. Davacının davada bedel isteği bulunmamaktadır.

Davanın reddedilmiş olması bu gerekçeyle doğru olduğundan, hükmün onanması gerektiği kanaatiyle sayın çoğunluğun bozma yönündeki kararına katılmıyorum.