Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2017/4855 K.2017/6519

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraf vekillerince yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nin raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, ortak mirasbırakanları ...’nin kayden maliki olduğu 183 ada 118 parsel sayılı taşınmazı 24.01.2008 tarihinde ölünceye kadar bakma akdiyle, 183 ada 117 parsel sayılı taşınmazda kayıtlı 1, 3 ve 5 nolu bağımsız bölümleri ise 19.12.1996 tarihinde satış suretiyle davalı kızına temlik ettiğini, yapılan işlemlerin mirasçılardan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini istemiştir.

Davalı, iddiaların doğru olmadığını, bakım borcunu yerine getirdiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 118 parsel yönünden, taşınmazın ölünceye kadar bakım akdi ile davalıya temlik edildiği ve davalı tarafından akdin yükümlülüklerinin yerine getirildiği gerekçesiyle davanın reddine, diğer taşınmazlar yönünden ise muvazaanın sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, mirasbırakan ...'ye ait çekişme konusu 183 ada 118 parsel sayılı taşınmazın 24.01.2008 tarihinde ölünceye kadar bakma akdi ile diğer 183 ada 117 parsel sayılı taşınmazda kayıtlı 1, 3 ve 5 numaralı bağımsız bölümlerin ise 19.12.1996 tarihinde toplam 16.000.000 ETL bedelle satış suretiyle davalıya temlik edildiği, 1925 doğumlu mirasbırakanın 21.03.2011 tarihinde öldüğü geriye mirasçıları olarak davanın tarafları ile dava dışı oğlu ...'ın kaldığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, mirasbırakan ...'in ölünceye kadar bakma akdi ile davalıya devrettiği dava konusu 183 ada 118 parsel sayılı taşınmaz yönünden mal kaçırma kastının olmadığı, davalının da bakım borcunu yerine getirdiği saptanarak davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazının reddine.

Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan TMK'nun 6., HMK'nun 190. maddelerinde düzenlendiği üzere herkes iddiasını ispat etmekle mükelleftir.

Somut olayda, davacı iki tanık bildirmiş, dinlenen tanıklar davacının iddiasını doğrular biçimde beyanda bulunmamışlardır. Dolayısıyla mirasbırakan tarafından davalıya satış suretiyle yapılan temliklerin muvazaalı yapıldığı iddiası kanıtlanmış değildir.

Hal böyle olunca, çekişme konusu 183 ada 117 parsel sayılı taşınmazda kayıtlı 1, 3 ve 5 numaralı bağımsız bölümler yönünden de davanın reddine karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.