Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2017/5348 K.2019/485

Taraflar arasında görülen tapu iptali tescil ve tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen mahkeme kararı Bölge Adliye Mahkemesince ortadan kaldırılarak, temliklerin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil, olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir.

Asıl ve birleşen davanın davacıları, ortak mirasbırakan anneleri...'nin davaya konu 6 no'lu parselinin 2/3 payını mirastan mal kaçırmak amacıyla davalı kızlarına temlik ettiğini ileri sürerek tapu iptali-tescile, aksi takdirde tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı ..., annesine bakması karşılığında; davalı ... da, taşınmazdaki binanın 3. katını yapması karşılığında 1/3'er payların kendilerine devredildiğini belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Davanın reddine ilişkin olarak verilen karar Bölge Adliye Mahkemesince ortadan kaldırılarak, temliklerin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Getirtilen kayıt ve belgelerden:

Dava konusu 6 parsel sayılı taşınmaz (228 m2. kargir 2 katlı ev - zeminde 3 katlı) mirasbırakan ... adına kayıtlı iken:

1- Mirasbırakanın, taşınmazın 2/3 payını üzerinde bırakıp 1/3 payını 1995 yılında önce ...'a devrettiği; ...'un da bu 1/3 payı 01.11.1995 tarihinde davalı ...'a 50 milyon TL bedelle sattığı,

2- Mirasbırakanın, taşınmazın üzerinde kalan 2/3 payının 1/3'ünü de 18.02.2009 tarihinde davalı ...'ye 7 bin YTL bedelle sattığı, sabittir

Diğer taraftan, mirasbırakan ....'in 1921 doğumlu olup 05.05.2014 tarihinde ölünce, geride oğlu ... ile kızları ..., .., ..., ... ve ...ı bıraktığı; eldeki davaların, murisin oğlu .. ile kızları ..., .. ve ... tarafından murisin kızları ... ve ... aleyhine açıldığı görülmektedir.

Öte yandan, mirasbırakanın üzerinde 538 m2. tarla-tam; 1407 m2. tarla-tam; 23 m2. dükkan-tam; 415 m2. bir katlı avlulu ev-286/415 pay ve davaya konu taşınmazın 1/3 payı olmak üzere toplam 6 parça taşınmaz kaldığı gibi; bunlardan başka taşınmazlarının da bulunduğu taraflarca söylenmiştir.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Hemen belirtilmelidir ki, bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de, Ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı hususlarının araştırılmasında ve satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olayda, yukarıda açıklanan olgular ve tanık anlatımları, değinilen ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde; mirasbırakanın mal kaçırmak amacıyla hereket etmediği, davalıların savunmalarında belirtilen nedenlerle pay temliklerini gerçekleştirdiği sonuç ve kanaatine varılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile kabul edilmesi isabetsizdir.