Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2018/3202 K.2018/13671

Taraflar arasındaki davadan dolayı ... 11.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 07.04.2015 gün ve 2014/5 Esas - 2015/128 Karar sayılı hükmün onanmasına ilişkin olan 19.04.2018 gün ve 9986-9348 sayılı kararın düzeltilmesi süresinde davacı vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, inançlı işleme dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişikindir.

Davacı, davalı kardeşinin oğlu dava dışı ... ile ortağı oldukları şirket adına 2008 yılında bankadan temin ettikleri krediye davalının ...ndaki yazlığını teminat gösterdiklerini, kredi borcunu ödeyememeleri ve borçlarından dolayı bankaların kredi vermemesi nedeniyle davalı ile 14.01.2009 tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını, sözleşme uyarınca kayden maliki olduğu ve halen ikamet ettiği çekişme konusu 37016 ada 4 parsel sayılı taşınmazı davalıya bedelsiz devrettiğini, davalının da devraldığı bu taşınmazı teminat göstererek bankadan kredi temin ettiğini,

buradaki amacın davalının temin ettiği kredi ile daha önceki kredi borcunu ödemek ve ...'ndaki yazlığın icra ile satılmasına engellemek olduğunu, sözleşme gereğince eksik edimi varsa yerine getirmeye hazır olmasına rağmen davalının taşınmazı iade etmediğini ileri sürerek tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Davalı, kredi borcunun tamamını kendisinin ödediğini, davacının dava konusu taşınmazı sözleşmeye aykırı olarak kira bedeli ödemeden kullandığını, sözleşme gereklerini yerine getirmediğini belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının inanç sözleşmesinden kaynaklanan edimini yerine getirmeden taşınmazın geri verilmesini isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak verilen karar Dairece onanmıştır.

Hemen belirtilmelidir ki, inanç sözleşmeleri, tarafların karşılıklı iradelerine uygun bulunduğu için, onlara karşılıklı borç yükleyen ve alacak hakkı veren geçerli sözleşmelerdir (818 sayılı Borçlar Kanunu(BK) madde 81; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK) madde 97). Değinilen sözleşmelerde, taraflar, sözleşmenin kendilerine yüklediği hak ve borçları belirlerken inançlı işlemin sona erme sebeplerini, devredilen hakkın inanılan tarafından inanana iade şartlarını, bu arada tabii ki süresini de belirleyebilirler. Bunun dışında, akde aykırı davranışın yaptırımına da sözleşmelerinde yer verebilirler. Buna dair akit hükümleri de BK'nın 19. ve 20., TBK'nın 26. ve 27. maddelerine aykırılık teşkil etmediği sürece geçerli sayılır.

Diğer taraftan, davacının karşılıklı edimleri içeren inanç sözleşmesine dayanarak inanç konusu taşınmazın tapu kaydının iptalini ve adına tescilini isteyebilmesi için 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun(BK) 81.; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun(TBK) 97. maddesi uyarınca öncelikle kendi edimini yerine getirmesi zorunludur.

Nitekim davacı taraf da, cevaba cevap dilekçesinde kendisine düşen edimi yerine getirmeye hazır olduğunu bildirmiştir.

Hal böyle olunca, davacının inanç sözleşmesi gereğince edimini yerine getirip getirmediğinin açıkça saptanması; yerine getirmediğinin anlaşılması halinde, B.K.'nun 81., TBK'nun 97. maddesi uyarınca öncelikle kendi edimini yerine getirmesi zorunluluğu gözetilerek kendisine bu yönde imkan tanınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulması isabetsizdir.