Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2018/3224 K.2018/12497

Taraflar arasında görülen......... tahsili davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... 'nin raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, araç satışı ve hat devir işleminin muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak iptali ve miras payları oranında tescili ile araç bedelinin tahsili isteklerine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakanı ...... Yıldırım'ın maliki olduğu ...... plakalı araç ve hattını davalı oğluna noterde satış suretiyle devrettiğini, işlemin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı, bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek devir işleminin iptaliyle aracın dava tarihindeki miras paylarına isabet eden değeri olan şimdilik toplam 22.500,00 TL'nin yasal faiziyle tahsilini ve araç hattının miras payları oranında iptaliyle adlarına tescilini istemişlerdir. Aşamada 10.06.2013 tarihli dilekçeleri ile her bir davacı için ayrı ayrı 3.000,00’er TL olmak üzere toplam 9.000,00 TL’nin yasal faiziyle tahsilini, hat devir işleminin iptali ile payları oranında adlarına tescilini istemişlerdir.

Davalı, 1973 yılından itibaren ...... olarak çalıştığı ...... ve hattını bedelini ödeyip satın aldığını, davacılardan .........'nin mirasbırakanın katkısıyla taşınmazlar edindiğini belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, muvazaa iddiasının sabit olduğu gerekçesiyle her bir davacı için miras payına isabet eden ayrı ayrı 3.000,00'er TL'nin yasal faiziyle tahsiline, 20.06.2000 tarihli ...... Kararına konu hat devir işleminin iptali ile miras payları oranında davacılar adına kaydına karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...... Yıldırım'ın maliki olduğu ...... plakalı ...... 08.06.2000 tarihinde noterde yapılan satışla davalı oğluna devrettiği, ... Belediye ......ince de 20.06.2000 tarihinde araç hattının davalıya devredilmesine karar verildiği, 1931 doğumlu mirasbırakanın 02.08.2011 tarihinde öldüğü geriye mirasçıları olarak tarafların kaldığı, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/831 Esas sayılı dava dosyasında taraflar arasında görülen muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davasının halen derdest olduğu anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bilindiği üzere; 01.04.1974 tarih ½ sayılı...... Kararının, murisin tapuda kayıtlı olan taşınmaz malını gerçekte bağışlamak istediği halde görünüşteki akti, satım suretiyle gerçekleştirmesi halinde uygulanabilirliği tartışmasızdır.

Öyleyse, araç ve araç hattı ile ilgili temlikin anılan...... kararı kapsamında mütalaa edilmesine olanak yoktur.

Ne var ki, araç ve hattının mirasbırakan tarafından davalıya temlikinin Türk Borçlar Kanununun 19. maddesinde düzenlenen genel muvazaa kapsamında muvazaalı olup olmadığının incelenmesi, taraflar arasında görülmekte olan tapu iptali ve tescil davası da birlikte değerlendirilerek varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.