Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2018/3332 K.2018/12808

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise husumetten reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, 1037 parsel sayılı taşınmazın davalılardan ... adına kayıtlı iken dava dışı eşi ... Özkömür ile ... arasındaki sözleşme gereği teminat amaçlı olarak sözleşmenin tarafı ...'ın çalışanı davalı ...’e 17.000,00.TL bedelle temlik edildiğini sözleşme konusunun gerçekleşmediğini ve davalı ...'in dava konusu taşınmazı iade etmesi gerekirken patronu ...'ın talimatı ile davalılardan ...'a devrettiğini, kısa bir süre sonra da muvazaalı olarak diğer davalılara temlik edildiğini, işlemlerin gerçek satış olmadığını, gerçek değerinin çok altında yapılmış devirler olduğunu, taşınmazın gerçek değerinin ... 7. İcra Müdürlüğünün 2011/1443 Tal. Sayılı dosyası ile tespit edildiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., sunulan belgelerin resmi nitelik taşımadığını ve belgelerde isminin geçmediğini, hakkında şikayet de bulunmadığını, davacının taraf ehliyetinin de olmadığını taşınmazın 4 kez el değiştirdiğini, diğer davalıları tanımadığını, iyiniyetli olduğunu, davalı ... ise, çekişmeli taşınmazı davacının iradesiyle bedelsiz olarak aldığını ve yine bedelsiz olarak davacının istediği kişiye devrettiğini belirterek davanın reddini savunmuşlar, diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, davalı ... yönünden ispatlanamayan davanın reddine, diğer davalılar yönünden husumetten reddine karar verilmiştir.

Ne var ki, dosyadaki mevcut kayıtlar incelendiğinde, çekişme konusu 1037 parsel (yeni 10025 ada 20 parsel) sayılı taşınmazın dava açıldıktan sonra 12.01.2015 tarihlerinde davalı tarafından dava dışı üçüncü kişiye satıldığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 125/1. maddesi "Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür." hükmünü içermektedir.

Anılan düzenleme, kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi zorunlu bir usul kuralı olup, mahkemece davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceği sorulmalı ve sonucuna göre işlem yapılmalıdır.

Hal böyle olunca, 6100 saylı HMK'nın 125/1. maddesi gözetilerek gerekli usuli işlemlerin yerine getirilmesi, ondan sonra işin esası hakkında karar verilebilmesi için hüküm bozulmalıdır.