Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2018/451 K.2019/6461

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonucunda mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, davalının istinaf başvurusunun ...Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 fıkrası uyarınca esastan reddine ilişkin olarak oy çokluğu ile verilen karar, davalı tarafından süresinde duruşma istemli temyiz edilmiş olmakla duruşma günü olarak saptanan 03.12.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat... ile temyiz edilen davacı vekili Avukat ... geldiler, duruşmaya başlandı,

süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı, davalı ile ortak miras bırakanları babaları ...’ün maliki olduğu 131 parsel sayılı taşınmazın ½ payının çıplak mülkiyetini 07/10/2003 tarihinde kalan ½ payını ise 08/09/2006 tarihinde mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak ölünceye kadar bakma akdiyle, davalı kızına devrettiğini ileri sürerek, davalı adına olan tapu kaydının iptali ile veraset ilamındaki payı oranında adına tescilini istemiştir.

Davalı, temlikten önce ve sonra miras bırakanın bakımı ve tedavisi ile ilgilendiğini, edimlerini yerine getirdiğini, temlikin mal kaçırma kastı ile yapılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, temlikin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalının istinaf başvurusu... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince oy çokluğu ile 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 fıkrası uyarınca esastan reddedilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, miras bırakan ...’ün 04/05/2016 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak davacı oğlu Erol ile davalı kızı Meral’in kaldıkları, miras bırakanın 131 parsel sayılı taşınmazın ½ payının çıplak mülkiyetini 07/10/2003 tarihli ölünceye kadar bakma akdi ile davalıya devrettiği, daha sonra 08/09/2006 tarihinde kalan pay ile tüm mülkiyetini yine ölünceye kadar bakma akdi ile davalıya devrettiği, miras bırakan ile davacı oğlu arasında el atmanın önlenmesi ve ortaklığın giderilmesi davalarının görüldüğü anlaşılmaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) m. 611. maddesine göre ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir akittir. (818 s. Borçlar Kanununun (BK) m. 511). Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir. Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusu da bakım alacaklısına yasanın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer. (TBK m. 614 (BK) m. 514)).

Hemen belirtmek gerekir ki, bakıp gözetme koşulu ile yapılan temliki işlemin geçerliliği için sözleşmenin düzenlendiği tarihte bakım alacaklısının özel bakım gereksinimi içerisinde bulunması zorunlu değildir. Bu gereksinmenin sözleşmeden sonra doğması ya da alacaklının ölümüne kadar çok kısa bir süre sürmüş bulunması da sözleşmenin geçerliliğine etkili olamaz.

Kural olarak, bu tür sözleşmeye dayalı bir temlikin de muvazaa ile illetli olduğunun ileri sürülmesi her zaman mümkündür. En sade anlatımla muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, asıl olan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır. (TBK m. 19 (BK m. 18)).

Şayet bakım alacaklısının temliki işlemde bakıp gözetilme koşulunun değil de, bir başka amacı gerçekleştirme iradesini taşıdığı belirlenirse (örneğin mirasçılarından mal kaçırma düşüncesinde ise), bu takdirde akdin ivazlı (bedel karşılığı) olduğundan söz edilemez; akitte bağış amacının üstün tutulduğu sonucuna varılır. Bu halde de Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 1.4.1974 gün ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı olayda, uygulama yeri bulur.

Miras bırakanın, ölünceye kadar bakıp gözetme karşılığı yaptığı temlikin muvazaa ile illetli olup olmadığının belirlenebilmesi için de, sözleşme tarihinde murisin yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, aile koşulları ve ilişkileri, elinde bulunan mal varlığının miktarı, temlik edilen malın, tüm mamelekine oranı, bunun makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığı gibi bilgi ve olguların göz önünde tutulması gerekir.

Somut olaya gelince; miras bırakanın 2003 yılında taşınmazın ½ payını ölünceye kadar bakma akdi ile devrettiği, temlikten sonra taşınmaz üzerindeki binada oturan davacı oğlu ve ailesi aleyhine 04/11/2004 tarihinde el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davası açtığı, bu dava kabulle sonuçlandıktan sonra miras bırakan ile davacı arasında husumet oluştuğu, miras bırakanın ilk temlikle kendisine baktırabilecekken, elatmanın önlenmesi davasından sonra bir başka ifade ile miras bırakan ile davacı arasında çıkan ihtilaftan sonra taşınmazın kalan payını da ölünceye kadar bakma akdi ile temlik etmiş olması yapılan bu ikinci temlikin mal kaçırma amaçlı olduğu sonucuna ulaştırmaktadır.

Hal böyle olunca; taşınmazın tapu kaydının ½ pay oranında iptali ile ¼ payın davacı adına tescili ile kalan payın davalı üstünde bırakılmasına karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.