Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2018/771 K.2018/12672

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar taraf vekillerince yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 25.10.2016 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz edenler vekili Avukat ... ile diğer temyiz eden davalılardan ... ve vekili Avukat ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, vekalet görevinin kötüye kullanılması hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil ile bedel isteklerine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan ......'den intikal eden taşınmazların devir işlemlerini gerçekleştirmek amacıyla davalı ...'yı vekil tayin ettiklerini ancak vekilin vekalet görevini kötüye kullanarak taşınmazlardaki paylarını el ve işbirliği içerisinde olduğu diğer davalı ... ile dava dışı 3. kişilere satış suretiyle devrettiğini, satıştan bilgileri olmadığı gibi kendilerine herhangi bir ödeme de yapılmadığını ileri sürerek,

234 ada 1, 325 ada 1, 2,3 , 327 ada 1, 2, 3, 330 ada 1, 2, 4, 331 ada 1, 2 3, 5, ve 6 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile payları oranında adlarına tesciline, olmaza rayiç bedelin davalılardan tahsiline, dava dışı 3. kişilere devredilen 325 ada 2, 3, 4, 326 ada 3, 4, 328 ada 4, 330 ada 3, 331 ada 4 ve 6 parsel sayılı taşınmazlar bakımından ise rayiç bedelin davalı vekil Rıza’dan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, iddiaların doğru olmadığını, bedeli karşılığında taşınmazların devredildiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, vekalet görevinin kötüye kullanıldığı iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle tapu iptali ve tescil isteği yönünden davanın reddine, bedel isteği yönünden ise davalı vekil Rıza'nın satış bedelini davacılara ödediğini ispatlayamadığı gerekçesi ile 405.071,50 TL'nin davalı ...'dan tahsiline karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan deliller ile eksiğin tamamlanması yoluyla getirtilen tapu kayıtlarında; yargılama sırasında davalı ...’nın paydaşı olduğu çekişme konusu 324 ada 1 parseli 6.11.2013, 325 ada 1 parseli 24.01.2014, 327 ada 1 parseli 30.01.2015, 327 ada 2 parseli 01.08.2014, 330 ada 1 ve 2 parselleri 02.12.2015, 330 ada 4 parseli 08.06.2015, 331 ada 1 parseli 07.12.2015, 331 ada 2 parseli 20.04.2015, 331 ada 5 parseli 08.06.2015, 331 ada 6 parseli 08.06.2015 tarihinde dava dışı üçüncü kişilere satış suretiyle devrettiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; dava açıldıktan sonrada sınırlayıcı bir neden bulunmadığı takdirde dava konusu malın veya hakkın üçüncü kişilere devredilebilmesi tasarruf serbestisi kuralının bir gereği, hak sahibi veya malik olmanın da doğal bir sonucudur.

Usul Hukukumuzda da ayrık durumlar dışında dava konusu mal veya hakkın davanın devamı sırasında devredilebileceği kabul edilmiş, 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesinde dava konusunun taraflarca üçüncü kişiye devir ve temliki halinde yapılacak usulü işlemler düzenlenmiştir.

Anılan düzenlemeye göre, iki taraftan biri dava konusunu (müddeabihi) bir başkasına temlik ettiği takdirde diğer taraf seçim hakkını kullanmakta dilerse temlik eden ile olan davasını takipten vazgeçerek davayı devralan kişiye yöneltmekte, dilerse davasına temlik eden kişi hakkında tazminat davası olarak devam edebilmektedir.

Bu usul kuralının kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gerektiği de açıktır.

Hâl böyle olunca, öncelikle 325 ada 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarının tüm tedavülleriyle birlikte getirtilerek davacılardan davalı ...’ya, ondan da dava dışı üçüncü kişilere bir temlik bulunup bulunmadığının belirlenmesi, dava konusu 324 ada 1, 325 ada 1, 327 ada 1 ve 2, , 330 ada 1 ve 2, 330 ada 4, 331 ada 1, 2, 5 ve 6 parsel sayılı taşınmazların ise dava dışı üçüncü kişilere temlik edilmesi nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesi hükmü uyarınca, davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceğinin sorulması ve bu yöndeki usulü eksiklik giderildikten sonra işin esası bakımından bir karar verilmesi gerekirken değinilen yön üzerinde durulmaksızın yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.