Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2019/1210 K.2020/6032

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesi tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile HMK’nın 353/1.b.1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı pay oranında tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.Davacı, mirasbırakan annesinin kayden maliki olduğu dava konusu taşınmazdaki 1/2 payını 10.07.1984 tarihinde, taşınmazın imar uygulamasına tabi tutulmasından sonra kalan 1/2 payını da 14.04.2011 tarihinde davalıya satış suretiyle devrettiğini, temliklerin bedelsiz, mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek davalı adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı olduğu, mirasbırakanın dava konusu taşınmazı satmasını gerektirir ekonomik sıkıntısının olmadığı gerekçeleri ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesi tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile HMK’nın 353/1.b.1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden.

1945 doğumlu ...’ın 02.06.2011 tarihinde vefatı ile geride mirasçı olarak davacı kızı ..., davalı oğlu ... ile dava dışı kızları Serpil ve Hatun’u bıraktığı; mirasbırakanın 177 ada 5 parsel sayılı taşınmazda tam malikken 10.07.1984 tarihinde 1/2 payını ipka ederek kalan 1/2 payını bizzat davalı oğluna satış suretiyle devrettiği, 14.07.2005 tarihindeki imar uygulamasından sonra taşınmazın 177 ada 11 parsel numarasını aldığı, mirasbırakanın kalan 1/2 payını dava dışı vekili aracılığıyla davalı oğluna 14.04.2011 tarihinde satış suretiyle temlik ettiği kayden sabittir.

Öte yandan, mahkemece 22.03.2018 tarihli 8. celsede davalıya daha önceden bildirdiği tanıklarının tebligata yarar adreslerini bildirmesi için 2 haftalık kesin süre verilmiş, anılan duruşma zaptı davalıya 18.05.2018 tarihinde tebliğ olmuş, davalı vekili 9. celseden önce 11.06.2018 tarihinde tanıklarının adreslerini bildirmiştir.

Bilindiği üzere; iddia ve savunma hakkı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun hukuki dinlenilme haklı başlıklı 27. maddesi ile usul hukukumuza yansıtılmıştır. Anılan maddenin birinci fıkrasında davanın taraflarının kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları belirtildikten sonra maddenin ikinci fıkrasında bu hakkın "açıklama ve ispat hakkı"nı da içerdiği vurgulanmıştır. Davanın taraflarının usul hukuku hükümlerine aykırı olarak açıklama ve ispat hakkını kullanmalarının kısıtlanması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.

Anayasanın 36. maddesinde ve ... Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır.

Somut olayda; davalı vekilinin, tanıklarının adreslerini mahkemece tayin edilen kesin süre içerisinde bildirmediği sabit ise de; bu konudaki ihtarın alındığı ara kararda tanıkların süreyi takip eden ilk oturumda dinlenmesi yönünde bir karar tesis edilmediği, kesin süre ile elde edilmesi istenen amaca ulaşılmış olduğu ve bu nedenle celse talikine veya yargılamanın uzamasına sebebiyet verilmediği anlaşılmakla, şekli yaklaşımla kesin sürenin yerine getirilmediği gerekçesi ile savunma hakkını kısıtlar şekilde tanık dinletme isteğinin reddedilerek sonuca gidilmesi hatalıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece davalının hukuki dinlenilme hakkı (6100 sayılı HMK. md. 27) dikkate alınarak; davalı vekilinin isimlerini ve adreslerini bildirdiği tanıklar dinlenerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.