Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2019/124 K.2020/5741

Taraflar arasında görülen ..., tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karara karşı davacının yaptığı istinaf başvurusu ... Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesi’nce esastan reddedilerek, verilen karar davacı Hazine tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, 4721 sayılı TMK’nın 588. maddesine dayalı ... ile tapu iptali ve tescil isteklerine ilişkindir.

Davacı Hazine, 218 ada 15 parsel sayılı taşınmazın maliki ... oğlu ...’e, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2005/786 Esas, 2005/1008 Karar sayılı ilamı ile ... Defterdarının kayyım olarak tayin edildiğini, taşınmazın on yıllık idare süresinin de dolduğunu ileri sürerek, TMK'nın 588. maddesi uyarınca ...’in gaipliği ile tapu iptali ve Hazine adına tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı, kayıt malikinin gaip olup olmadığı yönünden usulünce araştırma yapılması gerektiğini belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın kadastro tespit tutanağında gaipliği istenen ... oğlu ...'in ölü olduğunun belirtildiği, ölü kişi hakkında ise; TMK’nın 588. maddesi kapsamında ... ve dolayısıyla da tapu iptali-tescil kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak verilen karara karşı davacının yaptığı istinaf başvurusu ... Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesi’nce esastan reddedilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; kadastro sırasında tapu ve vergi kaydı bulunmayan 218 ada 15 parsel sayılı taşınmazın ölü olduğu belirtilmek suretiyle senetsizden ... oğlu ... adına tespit ve tescil edildiği, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 07.06.2005 tarihli, 2005/786 Esas, 2005/1008 Karar sayılı ilamı ile de taşınmaz maliki ...’in menfaatlerinin korunması için 3561 sayılı Yasa uyarınca ... Defterdarının kayyım olarak atandığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, TMK'nın 588/1. maddesinde; “Sağ olup olmadığı bilinmeyen bir kimsenin malvarlığı veya ona düşen miras payı on yıl resmen yönetilirse ya da malvarlığı böyle yönetilenin yüz yaşını dolduracağı süre geçerse, Hazinenin istemi üzerine o kimsenin gaipliğine karar verilir.” hükmüne yer verilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise; “... kararı verilebilmesi için gerekli ilan süresinde hiçbir hak sahibi ortaya çıkmazsa, aksine hüküm bulunmadıkça, gaibin mirası devlete geçer.” düzenlemesi öngörülmüştür.

Öte yandan, kişilerin nüfus kayıtlarına ulaşılamaması, sağ ya da ölü olup olmadıklarının bilinememesi halinde gaipliğe karar verilmesi gerekeceğinde kuşku yoktur.

Ne var ki, mahkemece, hüküm kurmaya elverişli bir soruşturma ve incelemenin yapıldığını söyleyebilme olanağı bulunmamaktadır.

Nitekim, somut olayda, tapu malikinin nüfus kaydı getirtilmeden, zabıta araştırması yapılmadan, kadastro tutanak bilirkişilerinin sağ olup olmadıkları dahi tespit edilmeden sonuca gidildiği görülmektedir.

Hal böyle olunca, mahkemece, tapu kayıt maliki ...’in nüfus kaydının bulunup bulunmadığının soruşturulması, zabıta marifetiyle araştırma yapılması, kadastro tutanak bilirkişilerinin yaşayıp yaşamadıklarının belirlenmesi, lüzumu halinde sağ iseler tutanak bilirkişilerinin de katılımı ile taşınmaz başında keşif yapılması, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilip tapu malikinin mirasçısız ölüp ölmediğinin, gaip kişilerden olup olmadığının açıklığa kavuşturulması ve bu suretle varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken; eksik incelemeyle yetinilerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.