Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/1783 K.2021/3167

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince davalının istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1. maddesi gereğince esastan reddine ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nun raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, 5737 sayılı yasanın 17. maddesine dayalı taşınmaz kayıt malikinin gaipliği nedeniyle hazine adına tescil edilen tapu kaydının iptali ile vakfı adına tescil istemine ilişkindir.

Davacı, 1598 ada 14 parsel sayılı Kadıasker ... Vakfından arsa vasıflı taşınmazın tamamının ... oğlu ... adına kayıtlı iken Fatih 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/208 Esas, 2006/147 Karar sayılı ilamı ile davalı adına tesciline karar verildiğini ileri sürerek 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 17. maddesi uyarınca gaiplik kararı verilmek suretiyle 1598 ada 14 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile Efendi Vakfı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, öncelikle vakfın türünün tespit edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 5737 Sayılı Vakıflar Kanunu'nun 17. maddesindeki koşulların gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar dair verilen kararın istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince davalının istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 36m2 yüzölçümlü, arsa vasıflı taşınmazın 19 Nisan 1926 tarihli tapu senedine dayanılarak yapılan 14/07/1948 tarihli komisyon incelemesi ile tamamının ... ...adına tespit ve tescil edildiği, taşınmazda Kadıasker Efendi Vakfı şerhinin bulunduğu, Fatih 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/208 Esas, 2006/147 Karar sayılı dosyası ile 06/06/2006 tarihinde dava konusu taşınmaz maliki olarak gözüken ......'in galipliğine, dava konusu taşınmazın hazine adına tesciline karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, 5737 sayılı Yasanın 17. maddesinde “Tasarruf edenlerin veya maliklerin mirasçı bırakmadan ölümleri, kaybolmaları, terk veya mübadil gibi durumlara düşmeleri halinde icareteynli ve mukataalı taşınmaz malların mülkiyeti vakfı adına tescil edilir.” hükmüne yer verilmiş olup, anılan yasal düzenleme uyarınca taşınmazın vakfı adına tesciline karar verilebilmesi için mukataalı ya da icareteynli olup olmadığı, kayıt malikinin gaip kişilerden olup olmadığı, mirasçılarının bulunup bulunmadığının saptanması gerektiğinde kuşku yoktur.

O halde, bir taşınmazın vakfı adına tescil edilebilmesi, mutasarrıfının mirasçı bırakmadan öldüğünün ya da kaçak yitik olduğunun belirlenmesine bağlıdır.

Ne var ki; mahkemece, hükme yeterli bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme imkânı yoktur.

Şöyle ki; ......'in mirasçılarının bulunup bulunmadığı temyiz edilmeksizin kesinleşen Fatih 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/208 Esas, 2006/147 Karar sayılı dosyasında araştırılmadığı gibi, eldeki davada da bu konuda inceleme yapılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Hâl böyle olunca; çekişme konusu taşınmazın kadastro tespitine dayanak tüm belgelerinin eksiksiz temini ile ... ...ya da mirasçılarının kimliğinin tespitine ilişkin başkaca bilgi ve belge bulunup bulunmadığının sorulması, getirtilecek belgelerdeki verilerden yararlanmak suretiyle Nüfus Müdürlüğünde ( tereddüt hasıl olması halinde Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nde) ve zabıta marifetiyle araştırma yapılarak ......'in mirasçı bırakmadan ölüp ölmediği ya da gaip kişilerden olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekirken eksik araştırma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

Kabule göre ise, dava konusu edilen taşınmaz 1598 ada 14 parsel olmasına rağmen HMK'nın 297. maddesine uygun olmayan ve infazda tereddüt yaratacak şekilde 1598 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden tapu iptal ve tescil hükmü kurulması da doğru değildir.