Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/2718 K.2021/3885

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, Tetkik Hakimi ...’ın raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olmadığı belirtilerek, davaya konu taşınmaza komşu tüm taşınmazların onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgelerin getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köyde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi huzuruyla yeniden keşif icra edilmesi;

keşif sırasında dinlenecek tüm yansız yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın tamamı veya bir bölümünün öncesi itibarıyla geleneksel biçimde kullanılan harman yeri niteliğinde olup olmadığı, çekişmeli taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı hususlarının etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak bilgi alınması,

dosya içerisinde bulunan fotoğraflardan çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin doğal çayır görünümünde olduğu anlaşılmakla komşularda, çekişmeli taşınmazların harman yeri olarak kullanımını gerektirir ziraai faaliyette bulunulup bulunulmadığının araştırılması, bilirkişi ve tanık sözlerinin komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmesi, ziraat bilirkişisi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınması,

fen bilirkişisine denetime açık ve keşfi takibe imkan verir harita düzenlettirilmesi, çekişmeli taşınmazların köy yerleşim yerine yakınlığının araştırılması ve bundan sonra tüm delillerin birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 110 ada 1 parsel, 111 ada 2 parsel, 112 ada 1 parsel, 113 ada 1 parsel, 142 ada 175 parsel ile 150 ada 22 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı Köy Tüzel Kişiliği adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, çekişmeli 111 ada 2, 112 ada 1 ve 113 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Dava konusu 110 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacı taraf, çekişmeli taşınmazın harman yeri olarak kullanıldığı iddiasıyla dava açmıştır. Davalı Hazine ise çekişmeli taşınmazın ham toprak vasfında devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz üzerinde ekonomik amaçlı toprak işlemeli tarım yapıldığına dair emarelerin bulunmadığı, komşu tarım parsellerinden farklı olduğu, üzerine meyve fidanlarının dikildiği, sulama sisteminin tesis edildiği, özel mülkiyete konu olamayacağı gerekçesi ile taşınmazın mera olarak özel siciline kaydedilmesine karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Şöyle ki; ziraat mühendisi bilirkişisi tarafından dosyaya sunulan raporda, taşınmazın üzerinde 25-30 yaşlı meşe ve ardıç ağaçlarının yer aldığı, herhangi bir tarımsal faaliyetin yapılmadığı ve çalı formunda bitkilerle kaplı olduğunun belirtildiği, rapora ekli fotoğrafların da bu durumu teyit ettiği gözetildiğinde, taşınmazın mera ve harman vasfında olmadığından edinme koşullarının davacı lehine gerçekleşmediği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, dava konusu taşınmazın üzerinde davacı lehine edinme koşullarının oluşmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

3- Dava konusu 142 ada 175 ve 150 ada 22 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince. Mahkemece, çekişmeli taşınmazlar üzerinde, davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır.

Taşınmazın zilyetlikle kazanılabilmesi için, öncelikle zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olması, bundan sonra da 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17. maddeleri uyarınca, emek ve para harcanmak suretiyle imar-ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilmesi ve bu işlemlerin tamamlanmasından sonra kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi zorunludur.

Somut olayda, üç kişilik ziraat bilirkişi tarafından hazırlanan raporda taşınmazların üzerinde herhangi bir toprak işlemesinin yapılmadığı ve çayır otlarıyla kaplı olduğunun belirtildiği, rapora ekli fotoğraflardan da taşınmazın imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğu, taşınmazlar üzerinde herhangi bir tarımsal faaliyette bulunulmadığı ve bu haliyle taşınmazda imar-ihya işlemlerinin tamamlanmadığı anlaşılmakta olup, Mahkemece, sadece mahalli bilirkişi ve tanıkların soyut beyanları nazara alınarak kabul kararı verilmesi isabetsizdir.