Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/3220 K.2021/6358

Taraflar arasında görülen tescil davası sonunda mahkemece davanın kabulüne, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen karar, davalı Hazine vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebebine dayalı olarak, 4721 sayılı TMK'nın 713/1. ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan, tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir.

Davacı ..., Şehitkamil İlçesi Yukarı Arıl Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tescil harici bırakılan ve sınırlarını belirttiği taşınmaz bölümlerinin 40- 50 yılından bu yana kendi zilyetliğinde olduğunu, bu bölümlerin adına tescil istemiyle dava açmıştır.

Davalı Hazine, taşınmazların zilyetlik ile iktisabının mümkün olmadığını,davacı lehine zilyetlik koşulları oluşmadığından davanın reddi ile taşınmazın adına tescilini talep etmiştir.

Davalı Şahitkamil Belediye Başkanlığı taşınmazın adına tescilini talep etmiştir.

İlk Derede Mahkemece, davanın kabulüne, 04.05.2016 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 3.542,85 metrekare bölümün davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ve davalı ... tarafından esasa yönelik, davacı vekili tarafından yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik olarak istinaf edilmesi üzerine, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş, karar, davalı Hazine vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Bilindiği üzere. 4721 sayılı TMK'nın 713/1. ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan tescil davalarına ilişkin uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi için davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşup oluşmadığının her türlü tereddütten uzak biçimde, bilimsel verilere uygun olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Somut olayda çekişmeli taşınmaz kadastro tespiti sırasında tescil harici bırakılmış, davacı çekişmeli taşınmazın kendi zilyetliğinde olduğu gerekçesiyle adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece, davanın kabulüne dair karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Yerel mahkemece dava konusu taşınmaz bölümünün ne zamandan beri davacının zilyetliğinde olduğu saptanmamış, hava fotoğrafı incelemesi yöntemince yapılmamış, ziraatçı bilirkişi tarafından taşınmazın evvelinde imar ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı, muhtaç ise imar ihyaya ne zaman başlandığı ve tamamlandığı araştırılmamış, taşınmaz üzerinde ağaçlar olduğu belirtilmiş ise de bu ağaçların taşınmaz üzerindeki konumu, cinsi ve kaç adet olduğu belirtilmemiş, hüküm kurulurken yerel bilirkişi ve tanıkların beyanlarıyla yetinilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek, taşınmazların bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulmalı,

aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar, uydu fotoğrafları ile memleket haritaları temin edilmeli, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra da mahallinde elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisi katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazların öncesi itibariyle kime ait oldukları, kimden kime ne zaman ve ne şekilde intikal ettikleri, kim tarafından ne zamandan beri ve hangi tasarruflarla zilyet edildikleri hakkında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellerin tespit tutanakları ve dayanaklarıyla denetlenmeli;

üç kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde çekişmeli taşınmazların kullanım biçimlerini, zilyetlik sürelerini, toprak yapılarını, eğimlerini ve bitki desenlerini açıklayıp tarımsal niteliklerini belirten, taşınmazın evvelinde imar ihya gerektirip gerektirmediği, imar ihya gerektiren yerlerden ise ne zaman başlayıp tamamlandığını belirleyen, taşınmaz üzerindeki ağaçların yaşlarını ve türleri ile taşınmaz üzerindeki konumlarını belirleyen, önceki ziraat bilirkişi raporlarını irdeleyen, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi kurulundan yukarıda belirtilen hava fotoğrafları üzerinde stereskop aletiyle inceleme yaptırılarak çekişmeli taşınmazların fotoğrafların çekildiği tarihlerdeki nitelikleri ile kullanım şekilleri ve süreleri hususunda ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli; fen bilirkişisinden keşfi takibe yarar rapor hazırlaması istenilmeli, böylelikle çekişmeli taşınmazın dava tarihi itibariyle davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği kesin olarak saptanmalı, bundan sonra da toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.