Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/4328 K.2022/4214

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece verilen davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kararın, süresi içinde müdahil ... vasisi ... tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, kadastro çalışmaları sonucunda; Felahiye ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve ... ile müşterekleri adına tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tespit ve tescil edilen 155 ada 107 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile adlarına tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir. Yargılama sırasında ..., ... ve ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya müdahil olmuşlardır.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece ...'in davasının kabulüne, fen bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen 15.03.2011 tarihli rapor ve krokisinde (C) harfi ile gösterilen 64,28 metrekare yüzölçümündeki bölüm ifraz edilerek bu bölüme ilişkin olmak üzere davalı ... adına kayıtlı olan 3/4, davalı ... adına kayıtlı olan 1/4 payın iptali ile,

ifraz edilen bu bölümün ... oğlu 01.01.1958 doğumlu davacı ... adına tapu siciline kayıt ve tesciline, müdahiller ..., ... ve ... ...'ın, birleştirilen dosyanın davacısı ...'in ve ... ...'ün davasının reddine, birleştirilen dosyanın davacısı ...'ın davasının kabulüne, taşınmazın fen bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen 15.03.2011 tarihli rapor ve krokisinde (D) harfi ile gösterilen 77,66 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ifraz edilerek bu bölüme ilişkin olmak üzere davalı ... adına kayıtlı olan 3/4, davalı ... adına kayıtlı olan 1/4 payın iptali ile,

ifraz edilen bu bölümün ... oğlu 24.08.1981 doğumlu davacı ... adına tapu siciline kayıt ve tesciline, birleştirilen dosyanın davacısı ...'ün davasının kabulüne, taşınmazın fen bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen 15.03.2011 tarihli rapor ve krokisinde (F) harfi ile gösterilen 74,19 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ifraz edilerek bu bölüme ilişkin olmak üzere davalı ... adına kayıtlı olan 3/4, davalı ... adına kayıtlı olan 1/4 payın iptali ile,

ifraz edilen bu bölümün İsmail oğlu 04.04.1937 doğumlu davacı ... adına tapu siciline kayıt ve tesciline, birleştirilen dosyanın davacısı ...'in davasının kabulüne, taşınmazın fen bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen 15.03.2011 tarihli rapor ve krokisinde (E) harfi ile gösterilen 53,63 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ifrazı ile bu bölüme ilişkin olmak üzere davalı ... adına kayıtlı olan 3/4, davalı ... adına kayıtlı olan 1/4 payın iptali ile, ifraz edilen bu bölümün ... oğlu 10.03.1958 doğumlu davacı ... adına tapu siciline kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde müdahil ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 16.Hukuk Dairesinin 05.04.2018 tarihli ve 2015/13468 E-2018/2399 K sayılı kararı ile “...Müdahil davacılar ... ve ...'nun müdahale dilekçesindeki anlatımında çekişmeli taşınmaz bölümünün miras bırakanları ... ...'den intikal ettiği belirtilmiş ve bu bölümün ... ...'in mirasçıları adına tescili isteminde bulunmuştur.

Dosya kapsamına, iddia ve savunmaya göre davalı taraf ile müdahiller arasındaki uyuşmazlığın kök muristen gelen hakka, başka bir ifade ile miras ilişkisine dayanmadığı anlaşılmaktadır. Müdahil davacıların murisi ...'nin terekesi elbirliği hükümlerine tabi olduğuna göre TMK'nın 702/2. maddesi gereğince bir tasarruf işlemi niteliğinde olan eldeki davanın da mirasçıların oybirliği ile açılması zorunludur.

Hal böyle olunca, tereke adına müdahil davacıların tek başına açtığı davaya devam edilebilmesi için Mahkemece tüm mirasçıların davaya muvafakatının sağlanması ya da terekeye temsilci atanması suretiyle usuli eksikliğin giderilmesi yönünden müdahil davacılara süre verilmesi, taraf koşulunun sağlanması, ancak bundan sonra esasa girilerek iddia ve savunma çerçevesinde hüküm kurulması gerekirken bu yön göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir... ”gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

3. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 15.11.2019 tarihli ve 2018/434 E – 2019/445 K. sayılı kararıyla; müdahil ... vasisi ...’in davadan feragat ettiği gerekçesiyle müdahil ... yönüyle davanın reddine, diğer davacıların davasının kabulüne karar verilmiştir.

4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde müdahil ... vasisi temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Temyiz Nedenleri

Müdahil ... vasisi, davacı ... tarafından yanlış yönlendirilmesi sonucu davadan feragat ettiğini, feragat beyanından hükümlü ...’ın bilgisinin bulunmadığını, geçerli bir feragatin bulunmadığını ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

6. Gerekçe

6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

6.2. İlgili Hukuk

6.2.1. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 10. maddesine göre, “ Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.”, TMK’nın 14. maddesine göre, “Ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur.”, TMK’nın 16/1. maddesine göre, “Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça, kendi işlemleriyle borç altına giremezler. Karşılıksız kazandırmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rıza gerekli değildir.”

TMK’nın 407. maddesine göre, “Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olan her ergin kısıtlanır.”

TMK’nın 462/8. maddesine göre, “Acele hâllerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması için vesayet makamının izni gereklidir.”

6.2.2.

Diğer yandan, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 50. maddesinde, “Medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir.”, HMK’nın 51. maddesinde, “Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir.”, HMK’nın 52. maddesinde, “Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmayanlar davada kanuni temsilcileri, tüzel kişiler ise yetkili organları tarafından temsil edilir.”, HMK’nın 54/1. maddesinde, “Kanuni temsilciler, davanın açılıp yürütülmesinin belli bir makamın iznine bağlı olduğu hâllerde izin belgelerini, tüzel kişilerin organları ise temsil belgelerini,

dava veya cevap dilekçesiyle mahkemeye vermek zorundadırlar; aksi takdirde dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamazlar. Şu kadar ki, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde mahkeme, kanuni temsilcilerin veya tüzel kişilerin organlarının, yukarıda belirtilen eksikliği gidermeleri şartıyla dava açmalarına yahut davayla ilgili işlem yapmalarına izin verebilir.

(2) İzin belgesinin alınması için mahkemeye müracaat edilmesi gerekiyorsa ilgiliye, müracaatı için kesin süre verilir. Bu süre içinde mahkemeye başvurulması hâlinde bu konuda karar verilinceye kadar beklenir. (3) Süresi içinde belgelerin ibraz edilmemesi veya mahkemeye başvurulmaması hâlinde, dava açılmamış veya gerçekleştirilen işlemler yapılmamış sayılır.” düzenlemeleri yer almıştır.

6.3. Değerlendirme

Dosya kapsamından hükümlülük nedeniyle müdahil ...’ın kısıtlandığı ve eşi ...’in vasi olarak atandığı, vasinin de 22.08.2019 havale tarihli dilekçesi ile kısıtlı ...’ın davasından feragat ettiği, Mahkemece bu nedenle de davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ne var ki; TMK’nın 462/8. maddesi uyarınca dava açmak vesayet makamının iznine bağlı olduğuna göre, davaya son veren feragat için de vesayet makamından izin alınması gerektiğinde kuşku bulunmamalıdır. Ne var ki Mahkemece bu husus gözden kaçırılarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Kabule göre de, vasi aldatıldığını iddia ettiğine göre, HMK’nın 311. maddesi uyarınca feragatin iptalinin istenebileceği, bu durumda feragatin iptali hususunun ön mesele olarak incelenip sonucuna göre karar verilmesi gerekeceğinin düşünülmemesi dahi hatalıdır.