Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/5493 K.2023/449

Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil davasında yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, Ankara ili, Çankaya ilçesi, Çavuşlu köyünde bulunan doğusunda ... ... ve ... ..., batısında ... Sağ, güneyinde Ankara-Kırşehir yolu, kuzeyinde ise boş arazi olan 7 dönüm yüz ölçümündeki taşınmazı 1977 yılından itibaren malik sıfatıyla zilyet olarak kullandığını, taşlık olan taşınmazın taşlarını temizleyerek taşınmazı tarla haline getirdiğini belirterek, davaya konu 7 dönüm yüz ölçümündeki taşınmazın adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili, imar ve ihyadan söz edebilmek için zor ve zahmetli bir uğraş vermek gerektiğini, sadece ham toprağın sürülmesi, taşların temizlenmesi, bina yapılması, ağaç dikilmesinin imar-ihya sayılamayacağını, 20 yıllık sürenin tamamlanmadığını; davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili, yetki, derdestlik, husumet, görev ve zamanaşımı itirazları bulunduğunu belirterek, davanın reddini istemiş, aşamada Ankara Büyükşehir Belediyesi davaya dahil edilmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.02.2015 tarihli ve 2012/489 Esas, 2015/36 Karar sayılı kararıyla, Ankara 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/159 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda dava konusu taşınmazın mera vasıflı olduğunun tespiti ile özel siciline tesciline karar verildiği ve kararın kesinleşmesi ile mera vasfında 964 parsel sayılı ve 6.000m² olarak ... adına tescil edildiği, ayrıca davacının eşi tarafından 24/06/1996 tarihinde Bala Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın da reddedildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Çankaya Belediyesi davaya dahil edilmeden karar verildiğini, taraf teşkilinin kamu düzeni ile ilgili olduğunu, ek rapor ile dava konusu taşınmazda 20 yıldır tarımsal faaliyet yapıldığının saptandığını, Ankara 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/159 Esas sayılı dosyasında dava konusu taşınmazın mera vasıflı olduğunun tespiti ile özel siciline tescil edildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini ancak Mahkemece dava konusu edilen yerin kadim mera olup olmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, taşınmazın mera vasfında olmadığını, uzun yıllardır tarımsal faaliyet yapıldığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yörede yapılan kadastro sırasında taşlık vasfıyla tespit harici bırakıldıktan sonra Ankara 22. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.05.2013 tarihli ve 2013/159 Esas, 2013/218 sayılı kararı ile 15/01/2014 tarihinde hükmen 964 parsel numarasıyla mera olarak özel siciline kaydedilen taşınmazın davacı adına tescili isteğinden ibarettir.

2. İlgili Hukuk 1. TMK'nın 713/1. maddesi; "Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir."

2. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. maddesi; "Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir."

3. Aynı Kanunun “Kamu malları” başlıklı 16/B maddesinde “Mera, yaylak, kışlak, otlak, harman ve panayır yerleri gibi paralı veya parasız kamunun yararlanmasına tahsis edildiği veya kamunun kadimden beri yararlandığı belgelerle veya bilirkişi veya tanık beyanı ile ispat edilen orta malı taşınmaz mallar sınırlandırılır, parsel numarası verilerek yüzölçümü hesaplanır ve bu gibi taşınmaz mallar özel siciline yazılır.

Bu sınırlandırma tescil mahiyetinde olmadığı gibi bu suretle belirlenen taşınmaz mallar, özel kanunlarında yazılı hükümler saklı kalmak kaydıyla özel mülkiyete konu teşkil etmezler.

Yol, meydan, köprü gibi orta malları ise haritasında gösterilmekle yetinilir.” ve “İhya edilen taşınmaz mallar” başlıklı 17. maddesinde “Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14. maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde Hazine adına tespit edilir.

İl, ilçe ve kasabaların imar planının kapsadığı alanlarda kalan taşınmaz mallarda bu hüküm uygulanmaz." düzenlemeleri mevcuttur.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması HMK’nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı tarafça ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 144,00 TL bakiye onama harcının davacıdan alınmasına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,