Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/8421 K.2023/3105

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı yasal süresi içerisinde davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; dava konusu 140 ada 100 parsel sayılı taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup, taşınmazda kullanım bulunmadığını, taşınmazın kıraç, taşlık ve tarım yapılamayan arazi vasfında olduğunu, buna rağmen kadastro çalışmaları sırasında taşınmazın davalı şahıs adına tespit ve tescil edildiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın müvekkiline ait olduğunu, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede 1990’lı yıllarda meydana gelen terör olayları sebebiyle Hristiyanların köyleri terkettiğini ancak müvekkilinin hiçbir zaman terk iradesinin bulunmadığını ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın tespit öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olduğu, mahallinde yapılan keşiflerde dinlenen yerel bilirkişi beyanları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu taşınmazı kapsamına alan 1984 ve 2002 yıllarına ait hava fotoğraflarının incelendiği jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişinin raporundan, dava konusu taşınmazın, sınırlarında bulunan şahıs parselleri ile aynı karakteristik özelliği taşıdığının ve dava konusu taşınmazda tespit tarihine kadar davalı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece yapılan yargılama sonunda verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan dava konusu taşınmazın sehven davalı şahıs adına tespit ve tescil edildiğini, mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi beyanlarından, dava konusu taşınmazın kim tarafından, ne sıklıkla ekilip biçildiğinin anlaşılamadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, dava konusu taşınmaz 1984 yılında kullanılıyor olsa dahi daha sonra taşınmazdaki zilyetliğin terkedildiğini, zira taşınmazın kıraç vaziyette olduğunu ileri sürerek, istinaf taleplerinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; eldeki davanın, Hazine tarafından açılan kadastro tespit öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin olduğu, Mahkemece toplanan deliller, yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporlarına göre, dava konusu taşınmazın 1984 yılında işlendiği, 2002 yılında ise 1984 yılına nazaran taşınmazda yoğun bir şekilde tarım yapılmadığı, taşınmazın bakımsız ve kıraç kaldığının gözlemlendiği, buna göre dava konusu taşınmazın tarıma elverişli hale getirilmiş olma durumunun son gözlem fotoğrafı olan 1984 yılından önce olduğu,

keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tespit bilirkişileri, dava konusu taşınmazın bulunduğu köyde yaşanan terör olayları nedeniyle, 1993 yılından itibaren köyde bulunan Süryani vatandaşların yurt dışına taşınmaya başladığını beyan ederken, bu tarihe kadar davalının taşınmazdaki zilyetliğinin varlığını bildirdiği, davalı bu süreçte köyden ayrılmış olsa da taşınmazın asli zilyetliğini saklı tutarak köyde kalanların taşınmazı kullanmalarına rıza gösterdiği, bu hali ile taşınmazda iradi bir terkin olmadığı,

davalı yararına dava konusu taşınmazda zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı Hazine vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrarla, kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; tespit öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk a) 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14/1. maddesi; “Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir.”

b) 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 17. maddesi; “Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14 üncü maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde hazine adına tespit edilir. İl, ilçe ve kasabaların imar planının kapsadığı alanlarda kalan taşınmaz mallarda bu hüküm uygulanmaz.” hükmünü içermektedir.

3. Değerlendirme 1. Kadastro sonucunda ... ili, Midyat ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan dava konusu 140 ada 100 parsel sayılı taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tarla vasfıyla tespit ve tescil edilmiştir.

2. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dava konusu taşınmazda, taşınmazın tespit tarihine kadar davalı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu anlaşıldığına göre, davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin j. bendi gereğince davacı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,