Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/8765 K.2023/2148

Taraflar arasındaki tapu iptali - tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddi kararına karşı davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin karar süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu ... ili, Korkut ilçesi, ... köyünde bulunan 101 ada 8 (E.98) , 9 (E.99) ve 140 ada 44 (E.187) parsel sayılı taşınmazların ırsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davacı adına tespit ve tescil edilmesi gerekirken yapılan yeni kadastro çalışmaları neticesinde mera olarak tespit edildiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazların tapusunun iptali ile davacılar adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili, davada hak düşürücü sürenin de geçtiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.07.2018 tarihli ve 2018/205 Esas, 2018/734 Karar sayılı kararıyla davalılar ... köyü tüzel kişiliğine ve Maliye Hazinesine karşı açılan davanın hak düşürücü süre ve kesin hüküm nedeniyle reddine, davalı ... Müdürlüğüne karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; keşif dahi icra edilmeden, yenileme kadastrosuna itiraz müessesesini işlevsiz bırakacak şekilde doğrudan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tesis kadastrosunun yapıldığı dönemde davacıların sosyo - ekonomik ve kültürel nedenlerle itiraz ve dava haklarını etkin şekilde kullanamadıklarını, yokluklarında yapılan işlemlerde aleyhlerine tespit ve kararlar verildiğini, usule uygun olmayan tesis kadastrosu ile ilgili önceki tespit ve kesinleşme işlemlerinin hak düşürücü süreye esas alınmasının doğru olmadığını, davanın esastan görülüp sonuçlandırılması gerektiğini belirtilerek verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.06.2019 tarihli ve 2019/725 Esas, 2019/517 Karar sayılı kararında; kadastro tespitlerinin kesinleştiği tarih ile dava tarihi arasında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesi uyarınca hak düşürücü sürenin geçtiği, davalı ... Müdürlüğünün ise davada taraf sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Temyiz Nedenleri Dava ve istinaf dilekçesindeki iddialar tekrarlanmiş, yenileme kadastrosuna karşı itiraz müessesesinin etkisiz kılındığı, dava konusu taşınmazlarla ilgili olan ve İlk Derece Mahkemesince kesin hüküm oldukları kabul edilen dava dosyalarının dosya arasına alınmadığı, dava konusu taşınmaza ilişkin vergi kayıtları ve zilyetlikleri bulunduğu, davalı köy tüzel kişiliği temsilcisinin dava konusu taşınmazların davacılara ait olduğunu beyan ettiği, davada hak düşürücü sürenin esas alınmasının yerinde olmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmiştir.

3. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali - tescil isteğine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 3402 sayılı Kadastro Kanunu′nun 12/3. maddesinde; kadastro tutanaklarında belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz olunamayacağı ve dava açılamayacağı belirtilmiştir.

3. Değerlendirme Somut olayda çekişmeli taşınmazların kadastro tutanaklarının kesinleştiği 1998 ve 1999 yılları ile davanın açıldığı 05.10.2017 tarihi arasında 3402 sayılı Kanun′un 12/3. maddesinde belirlenen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği açıktır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA;

Aşağıda yazılı 135.50 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına;

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,