Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/1191 K.2022/3306

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil istekli dava sonunda Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince verilen 25/11/2021 tarihli 2021/273 Esas 2021/829 Karar sayılı karar yasal süre içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, kök mirasbırakan ...’ın 226 ada 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34 ve 35 parsel sayılı taşınmazlar ile 191 ada 40 parsel, 425 ada 45 parsel ve 438 ada 22 parsel sayılı taşınmazlarını davalıların mirasbırakanı oğlu ...’e devrettiğini, temliklerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, miras payı oranında tapu kayıtlarının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar, devirlerin davacının mirasbırakanı ...’ın muvafakati ile yapıldığını, muvazaanın olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, 03/11/2017 tarihli 15 no.lu celsede eksik harcın yatırılması, aksi halde dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtar edildiği, bunun üzerine davacı tarafından adli yardım talep edildiği, 21. celseye kadar adli yardım hususunda araştırmaların yapıldığı, 21. celsede adli yardım talebinin reddedildiği, redde ilişkin itiraz merciine başvurulduğu, itiraz merciinin de reddetmesi üzerine 25. celseye gelindiğinde davacı tarafa usuli eksiklik nedeni ile son kez süre verildiği, verilen sürede harç tamamlanmadığından 26. celse olan 13/10/2020 tarihinde dosyanın işlemden kaldırıldığı, yasal 3 aylık sürede de yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılma karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.İstinaf Nedenleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin herhangi bir gelirinin olmadığını, yeterli inceleme ve araştırmanın yapılmadığını, adına kayıtlı olan taşınmazların değerinin tespiti için talepte bulunmuş olmasına rağmen bu talebinin kabul edilmediğini, Anayasal hak arama özgürlüğünün ihlal edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

3.Gerekçe ve Sonuç

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 25/11/2021 tarihli 2021/273 Esas 2021/829 Karar sayılı kararıyla; davacı tarafça son celsede ihtar edilen harcı yatıramayacağının beyan edildiği, bir başka ifadeyle harcı tamamlamamak yönündeki iradesini ortaya koyduğu, davacı tarafça Yerel Mahkemeden talep edilen adli yardım talebinin reddine karar verildiği, itiraz üzerine yapılan inceleme sonucunda itirazının reddine karar verildiği ve adli yardım talebinin reddine ilişkin kararın bu şekilde 6100 sayılı HMK'nın 337/2. maddesine göre usulüne uygun olarak kesinleştiği gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Temyiz Nedenleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6.maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının hak arama özgürlüğünü de kapsadığını, buna göre ilgili davanın yasal, bağımsız ve tarafsız bir mahkemeden makul sürede görülmesini isteme hakkına sahip olduğunu, Anayasa’nın 2.maddesinde de düzenlendiği üzere Türkiye Cumhuriyeti’nin sosyal bir hukuk devleti olduğunu, bu nedenle vatandaşların ekonomik durumlarına göre hukuki güvencenin değişmemesinin sosyal devletin en önemli özelliği olduğunu ileri sürerek, hükmün bozulmasını istemiştir.

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

3.2.1. 6100 sayılı HMK’nın 150/1 maddesinde, “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.”

3.2.2. Aynı maddenin 5. fıkrasında, “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.”

3.2.3. Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi “Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılıyorsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409. maddesinde (HMK 150) gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.” 32. maddesi ise; “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” şeklinde düzenlenmiştir.

3.3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, toplanan delillere, (IV/3) no.lu paragrafta yer verilen hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinin yerinde bulunmasına göre yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.