Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/131 K.2022/3752

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın, davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda; başvurunun kabulüne, Mahkeme kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar, süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; mirasbırakan ...'nın kayden maliki olduğu 18 parça taşınmazını (1, 11, 25, 26, 29, 30, 32, 35, 37, 38, 40, 44, 50, 105 ada 2, 106 ada 1, 108 ada 1, 109 ada 1, 110 ada 6 parsel) davalı oğlu ...'ya, 43 parsel sayılı taşınmazları davalı ...'a, 60, 52, 114 ada 1, 115 ada 1 ve 116 ada 5 parsel sayılı taşınmazları da yine davalılara devrettiğini, yapılan devrin mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak gerçekleştirildiğini, mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacı olmadığı gibi kendisine bedel de ödenmediğini ileri sürerek, davalılar adına olan tapu kayıtlarının miras payı oranında iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, müvekkili ... ...’un tüm malvarlığını satarak davaya konu taşınmazları bedelini ödeyerek satın alındığını ve devir tarihinden itibaren bizzat kiralayarak kullandığını, mirasbırakanın temlik dışı taşınmazlarının bulunduğunu, davaya konu bir kısım taşınmazın da tüm mirasçılara intikal ettiğini, davalı ...'a devredildiği bildirilen taşınmazların ise mirasbırakana ait olmadığını, dava dışı ......'nın evlatlığı olan davalıya satıldıklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26/12/2017 tarihli ve 2014/479 E., 2017/770 K. sayılı kararıyla; davaya konu 52, 60, 114 ada 1,115 ada 1, 116 ada 5 parsel sayılı taşınmazlar yönünden tüm mirasçılara intikal ettikleri gerekçesiyle davanın reddine, geriye kalan taşınmazlar yönünden devir tarihinde davalıların yaşlarının küçük olduğu, taşınmazları satın alacak ekonomik güçlerinin bulunmadığı, mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacının olmadığı, satışların muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş;

davalılar vekilinin istinaf başvurusu üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 25/09/2018 tarihli ve 2018/491 E., 2018/1318 K. sayılı kararıyla HMK’nın 186. maddesinde öngörülen ihtarat yapılmaksızın sözlü yargılamaya geçilmesinin ve miras payı oranında iptal tescil talebiyle açılan davada tüm mirasçılar adına hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen 21/05/2019 tarihli ve 2018/845 E., 2019/512 K. sayılı kararla, aynı gerekçeyle davaya konu 52, 60, 114 ada 1,115 ada 1, 116 ada 5 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine, geriye kalan taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiş;

davalılar vekilinin istinaf başvurusu üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 14/11/2019 tarihli ve 2019/1540 E., 20191152 K. sayılı kararıyla sözlü yargılama gününün davalı vekiline tebliğ edilmemesinin hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiği, davaya konu taşınmazların tüm tedavül ve toplulaştırma evraklarının getirtilerek gerektiğinde bu konuda bilirkişi raporu alınması ve taşınmazların mirasbırakan tarafından davalılara temlik edilip edilmediğinin değerlendirilmesi,

ayrıca bir kısım taşınmazın konu edildiği vasiyetnamenin iptaline ilişkin dava dosyasının bekletici mesele yapılmasının gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi gereğine değinilerek kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen 15/09/2020 tarihli ve 2021/776 E., 2021/1128 K. sayılı kararla; davaya konu 52, 60, 114 ada 1, 115 ada 1, 116 ada 5 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine, geriye kalan taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiş; bilahare verilen tavzih kararı ile hüküm fıkrası toplulaştırma sonucunda oluşan parsel numaraları dikkate alınarak değiştirilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. 2. İstinaf Nedenleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tanıklarının taraflı ve duyuma dayalı beyanlarına itibar edildiğini, mirasbırakanın taşınmazları satmak istediğine dair tanık beyanının dikkate alınmadığı, davacı tarafın davayı tartışma nedeniyle açtığını belirterek açıkça hakkın kötüye kullanılmasını ikrar ettiğini, davalı tanık beyanlarının dikkate alınmadığını, kolluk araştırmasına göre davalının alım gücünün bulunduğunu, müvekkilinin genç yaşlardan beri ticaretle uğraştığı ve farklı taşınmazları da satın aldığını, temlik dışı taşınmazların bulunduğunu, vasiyetnamenin iptaline ilişkin davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini,

43 parsel sayılı taşınmazın mirasbırakan tarafından devredilmediğini, tavzih kararının resen verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve tavzihle hükmün değiştirildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22/10/2021 tarihli ve 2021/776 E., 2021/1128 K. sayılı kararıyla; tavzih kararıyla hükmün değiştirildiği ve hüküm ile davanın reddine karar verilen 52 ve 60 parsel sayılı taşınmazların toplulaştırma sonrası aldığı parsel numaraları yönünden tavzih kararı ile kabul kararı verilmesinin çelişki oluşturduğu; gerekçeli karar yönünden ise eski 43 parsel sayılı taşınmazın dava dışı ... ... tarafından davalıya devredildiği gözetilerek yeni oluşan 136 ada 3, 137 ada 3, 138 ada 3 parsel sayılı taşınmazlar hakkında davanın reddine karar verilmesi gerektiği;

davalı ...’a devredilen taşınmazlar yönünden mirasbırakanın bir kısım taşınmazları vasiyetname ile davalıya bıraktığı, tanıklar alım gücü olduğunu beyan etse de devir tarihinde davalının 20 yaşında olduğu, taşınmaz bedelleri ile devir bedeli arasında fahiş fark bulunduğu, mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacının olmadığı, temlik dışı taşınmazlar ile davaya konu taşınmazların sayısı ve yüzölçümü karşılaştırıldığında yapılan devrin makul sınırda olmadığı, bu nedenle taşınmazların mal kaçırma amacıyla devredildiğini kabulde isabetsizlik bulunmadığı;

davalı taraf vasiyetname nedeniyle davanın konusuz kaldığını iddia etse de vasiyet alacaklısının cüzi halef olduğu, miras açıldığında malvarlığının kendiliğinden vasiyet alacaklısına geçmeyeceği, davalının vasiyetnamenin tenfizini sağlaması gerektiği, bu nedenle iptal davasının sonucunun beklenmesinin zorunlu olmadığı; eski 52 parsel sayılı taşınmazda mirasbırakan tarafından davalıya devredilen pay bakımından dava önce verilen ret kararının yalnızca davalılar tarafından istinaf edilmesi nedeniyle davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gerekçesiyle;

davalılar vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun kabulüne, Yerel Mahkeme kararı ve tavzih kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurularak, davanın kısmen kabulü ile çekişmeli 11, 105 ada 2, 106 ada 1, 108 ada 1, 109 ada 1, 110 ada 6, 128 ada 1, 133 ada 1 ve 3, 134 ada 1 ve 3, 135 ada 2, 4 ve 6, 136 ada 4, 139 ada 2, 143 ada 5, 147 ada 5 ve 148 ada 1 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının davacının miras hissesi oranında iptali ile davacı adına tesciline, kalan payın davalı üzerinde ipkasına;

çekişmeli 143 ada 3 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına kayıtlı olan 1893/23231 hissesinin davacının miras payı oranında iptali ile davacı adına tesciline, kalan payın davalı üzerinde ipkasına; çekişmeli 114 ada 1, 115 ada 1, 116 ada 5,140 ada 3, 136 ada 3, 137 ada 3, 138 ada 3, 145 ada 7, 146 ada 7 ve 147 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin açılanan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Temyiz Nedenleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının eşi ve akrabası olan tanık beyanlarına itibar edilirken diğer davacı tanığının mirasbırakanın mallarını satmak istediğine ilişkin beyanının dikkate alınmadığını, davacı tanıklarının taraflı beyanda bulunduğunu, yapılan zabıta araştırması ile davalının alım gücünün bulunduğunun ortaya konulduğunu, davalıların dava konusu olmayan 1000 dönümün üzerinde arazide tarım ve ticaret yaptıklarını, mirasbırakanın temlik dışı taşınmazlarının bulunduğunu, vasiyetnamenin iptali davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davanın konusuz kalma ihtimalinin bulunduğunu,

taşınmazlar vasiyetname ile davalıya bırakılmasına rağmen vasiyetname tarihinden sonra satılmasının gerçek bir ihtiyaç haline işaret ettiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

3.2.1. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. (Borçlar Kanunu'nun 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

3.2.2. Öte yandan, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı davalarda mirasbırakanın kastının açık bir şekilde saptanması gerekmektedir. Bu kapsamda, temlikin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapıldığını ispat külfeti 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 190. maddesi ile Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 6. maddesi gereği davacı tarafa aittir.

3.3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayanağı olan ve kararın (V/3.2.) no.lu paragrafındaki yasal ve hukuksal gerekçeye göre Bölge Adliye Mahkemesince (IV/3) no.lu paragrafta gösterilen gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur.