Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/2253 K.2023/5768

Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine temsilcisi ve davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı HMK'nın yargılama sistemine göre, ilk derece mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir.

Bölge adliye mahkemesince, istinaf başvurusu üzerine tarafın istinaf başvurusunun usulden/esastan reddine karar verilebilir veya ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulabilir.

Bölge adliye mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, yeni karar verilmesi halinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz hakkı bulunmaktadır.

Taraflardan birisinin ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmaması halinde kamu düzenine aykırılık yok ise diğer taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşacaktır. Karşı tarafın istinafı üzerine de bölge adliye mahkemesince ilk derece mahkemesince verilen kararın değiştirilmemesi halinde, istinaf etmeyenin temyize başvurması usulü müktesep hak ilkesine takılacaktır. Zira, istinaf mahkemesinin elinin değmediği bir kararın temyiz incelemesi söz konusu olmaz ve olmamalıdır. Dolayısıyla tarafların istinaf incelemesinin kapsamı dışında bıraktığı hususlar kendiliğinden temyiz incelemesinin de kapsamı dışında bırakılmış sayılır.

Ancak, ilk kararı istinaf etmeyen taraf, bölge adliye mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak aleyhine yeni bir karar verilmesi halinde, bu yeni kararı temyiz edebilecektir. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi halinde bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup, ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta.

İlk Derece Mahkemesinin 08.03.2018 tarihli ve 2016/167 Esas, 2018/36 Karar sayılı kabul kararı davalı Hazine temsilcisi ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesinin 01.07.2020 tarihli ve 2018/1675 Esas, 2020/492 Karar sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile davacının Maliye Hazinesi ve ...Belediye Başkanığı aleyhine açmış olduğu davanın adı geçen davalılar bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacının ... aleyhine açmış olduğu davanın kabulü ile dava konusu ... ili, ...ilçesi, ... mahallesi,

115 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... adına, ''çayır'' vasfı ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Bu kez davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Yukarıda açıklandığı üzere davalı ... tarafıdan İlk Derece Mahkemesi'nin kabul kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmadığından, davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur.

O halde, davalı ... vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etme hakkı olmadığı anlaşıldığından, temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.