Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2270 K.2023/5884

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Coca Cola'nın Aybastı bayisi olduğunu, ticareti terk etmeye karar vermesi üzerine deposunda bulunan malı davalıya beş adet fatura ile defaten sattığını ve teslim ettiğini, faturaların davalı kayıtlarına işlendiğini ancak fatura karşılığı bedelin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Gölköy İcra Müdürlüğünğn 2016/57 sayılı dosyasına başlatılan icra takibine davalının itirazının haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili aleyhine başlatılan takipte alacaklının Fakiroğlu Gıda Tar. Ürün. Tic ve San. Ltd. Şti. olduğunu, işbu davada ise davacının ... olduğunu, davacı ... tarafından müvekkili aleyhine başlatılmış bir takip olmadığından davanın husumetten reddi gerektiğini, icra takibine dayanak faturaların tamamının Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San. Ltd.

Şti. tarafından düzenlendiğini, müvekkilinin ticaretinin de söz konusu şirketle olduğunu, faturalara konu malın kendilerine teslim edilmediğini, faturaların ise müvekkilinin muhasebecisine bırakıldığını, aralarındaki güvene dayanarak henüz teslim alınmayan malların faturalarının müvekkili kayıtlarına işlendiğini, fatura tarihinden sonra alınan tahsilat makbuzlarından anlaşılacağı üzere müvekkilinin faturalarda adı geçen şirkete de davacıya da hiç bir borcunun olmadığını, irsaliyeli faturaların teslim kısmında müvekkilinin imzasının olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın 01.06.2017 tarihli celsesinde, Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 124 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işbu davaya davacı olarak gösterilen ... yerine davacı olarak kabulüne, davalının husumet itirazının reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın ticari defterlerinin kapanış tasdikinin usulüne uygun yapılmadığı dolayısıyla ticari defterlerinden lehine delil olarak yararlanamayacağı, davalı tarafın ise ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davaya konu faturaları defterine kaydederek fatura içeriğini kabul ettiği ancak takip ve davaya konu 18.11.2015 tarihli 431795, 431796, 431797, 431798, 431799 numaralı faturalardaki malları teslim almadığı ve dolayısıyla borcu bulunmadığına dair savunması karşısında ispat yükünün davacıda olduğu,

davacının iddiasını yazılı delille kanıtlaması gerektiği, davacının delil olarak irsaliyeli faturalar sunduğu ancak tüm irsaliyeli faturaların teslim alan bölümünde imza bulunduğu, teslim alan kişinin isminin yer almadığı, Gölköy İcra Dairesinin 2016/57 sayılı dosyasında bulunan davaya konu fatura örnekleri incelendiğinde faturalarda bulunan imzaların davacı vekili Av. Osman Özbucak'a ait olduğu, dolayısıyla davaya konu irsaliye faturalarda davalı tarafın isim ve imzasının bulunmadığını anlaşıldığı, davacının teslim hususunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San. Ltd. istinaf dilekçesinde özetle, davacının Coca Cola'nın bayisi olup, davalı tarafa beş adet fatura toplamı 131.258,00 TL'lik mal satıldığını, davacı tarafından ticaretin fiilen bırakıldığını, davalının ise "senin elemana borcumu ödedim benim sana borcum yok" diyerek borca karşı geldiğini, elemanının tahsilata yetkisinin olmadığını, davalının usulüne uygun olarak faturaları alarak defterine kaydettiğini, ispat yükünün davalı tarafta olduğunu, davalının hem malları almadığını, hem de elemanına para verdiğini ileri sürdüğünü belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San. Ltd.

Şti. tarafından ... aleyhine Gölköy İcra Müdürlüğünün 2016/57 sayılı dosyasında ilamsız takip yoluna başvurulduğu, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu, ... aleyhine 2016/57 sayılı dosyaya ilişkin itirazın iptali davasının ... tarafından açıldığı, itirazın iptali davasının icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğu, alacaklı olduğunu iddia ederek icra takibine geçenin şirket olduğu, davacının ise şirketin yetkilisi olduğu,

şirket sonradan davaya müdahale dilekçesi vermiş ise de, Mahkemece asli müdahale talebinin reddine karar verilerek 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesi gereği taraf değişikliği yapıldığı kabul edilerek Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San. Ltd.

Şti.'nin davacı olarak kabulüne karar verildiği, ancak 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesinin kabul edilebilir bir hataya dayanan davalı taraftaki değişiklik halinde uygulanabileceği, davacı tarafın değiştirilemeyeceği, bu nedenle Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San. Ltd.

Şti.'nin davacı sıfatını kazanamayacağı, Mahkemece 01.06.2017 tarihli celsede verilen 2 no.lu ara kararın yok hükmünde olduğu, davacı tarafın, ... olup icra takibine geçenin farklı kişi olması halinde dava açanın itirazın iptalini isteyemeyeceği, geçerli bir icra takibinin bulunmadığı değerlendirilerek aktif husumetten davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle kamu düzeni nedeni ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden hüküm tesisine buna göre davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin bütününe bakıldığında, başından sonuna kadar, müvekkil olarak, Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San. Ltd. Şti.'den bahsedildiğini, dava her ne kadar ... adına açılmış gözükse de bunun kabul edilebilir bir maddi hataya dayandığını, bu yönde emsal kararlar olduğunu, 6100 sayılı Kanun'un 183 üncü maddesi uyarınca, dava dilekçesinde davacı olarak adı geçen ...'nun şirketin yetkilisi olarak vekâletname verdiğini, şirket ismi ile yetkilisi kişinin soyadının benzerliğinden dolayı yapılan hatanın kabul edilebilir olduğunu, esasa ilişkin olarak da davanın kabulü gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, itirazın iptali talebine ilişkin olup, uyuşmazlık 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesi uyarınca davacı tarafta değişiklik yapılıp yapılamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 124 üncü maddesinin üçüncü fıkrası, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Gölköy İcra Müdürlüğünün 2016/57 sayılı dosyasında alacaklı Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San. Ltd.

Şti. tarafından borçlu ... aleyhine, örneği takip talebine eklenen beş adet faturaya dayanılarak ilamsız icra takibi başlatılmış, borçlunun itirazı üzerine eldeki itirazın iptali davası alacaklı şirket yetkilisi ... tarafından açılmışsa da, dava dilekçesinin muhtevasının tümüyle iki şirket arasındaki ilişkiye yönelik olduğu, deliller kısmında Gölköy İcra Müdürlüğünün 2016/57 sayılı dosyasına ve yine o dosyadaki faturalara yer verilmiş olması,

davacı şirket vekilinin sunduğu asli müdahale talepli dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde, dava açılırken şirket yetkilisinin davacı gösterilmesinin kabul edilebilir maddi hataya dayalı olduğu anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesince, 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir." düzenlemesi uyarınca 01.06.2017 tarihli celsede Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San.

Ltd. Şti.'nin işbu davaya davacı olarak gösterilen ... yerine davacı olarak kabulüne karar verilerek esasa yönelik olarak yargılamaya devam etmesi yerinde olup, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf itirazları incelenmesi gerekirken, 6100 sayılı Kanun'un 124 üncü maddesinin davalı taraftaki değişiklik halinde uygulanabileceği, davacı tarafın değiştirilemeyeceği, dolayısıyla Fakiroğlu Gıda Tarım Ürünleri Tic. ve San. Ltd.

Şti.'nin davacı sıfatını kazanamayacağı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeniden hüküm kurmak suretiyle davanın aktif husumet yönünden reddine karar vermesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,