Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/5450 K.2023/1748

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istekli davada İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, mirasbırakan kardeşi ...'in adına kayıtlı 17 parseldeki 4 no.lu bağımsız bölümün çıplak mülkiyetini davalı eşine satış suretiyle temlik ettiğini, bunun dışında Tuzla'da bulunan 3718 parsel sayılı taşınmazını da davalıya temlik ettiğini, anılan taşınmazın tapu kaydının iptali için ayrı dava açtığını, ayrıca mirasbırakanın Gaziantep ilinde bulunan taşınmazlarını da Milli Eğitim Vakfına bağışladığını, dava konusu 17 parseldeki 4 no.lu bağımsız bölüme ilişkin temlikin, mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tesciline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında davacının ölümü üzerine mirasçıları davayı sürdürmüştür.

II. CEVAP

Davalı, dava konusu taşınmaz satın alınırken babasından kalan nakdin bir kısmının kullanıldığını, mirasbırakan eşinin hastalanıp çalışamadığını, bu dönemde kendisinin nakit harcamalar yaptığını, eşinin de dava konusu taşınmazı kendisine devrettiğini, işlemin bağış değil bedel ödenmek suretiyle gerçekleştirildiğini, gerek kendisinin gerek mirasbırakan eşinin bir çok hayır işi yaptığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20/12/2018 tarihli ve 2014/434 Esas, 2018/554 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın devrinde mirasbırakanın gerçek iradesinin, yıllardır kendisiyle ilgilenen eşine minnet borcu ödemek olduğu, iddianın kanıtlanamadığı, tenkis isteği yönünden ise hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 31/12/2020 tarihli ve 2019/1344 Esas, 2020/1540 Karar sayılı kararıyla; mirasbırakanın taşınmaz satmaya ihtiyacının olmadığı, davalının satış bedeli olarak bir bedel ödemediği, mirasbırakanın Tuzla ilçesinde bulunan bir taşınmazının çıplak mülkiyetini de davalı eşine devrettiği, bu temliklerden önce ise dükkan vasıflı taşınmazını ölünceye kadar bakma akdi ile davalı eşine devrettiği, davaya konu taşınmazın bakım karşılığında verildiğinin kabul edilemeyeceği, temlikin mirasçılardan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesi ile davacının istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuş ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 22/11/2021 tarihli ve 2021/1922 Esas ve 2021/7029 Karar sayılı kararıyla “... mirasbırakanın dava konusu taşınmazın temlikinden önce Gaziantep’te adına kayıtlı 32 adet taşınmazını Milli Eğitim Vakfına bağışladığı, davacının Tuzla’daki taşınmaz için açtığı muris muvazaası hukuki nedenine dayalı iptal-tescil olmazsa tenkis davasının muvazaa olgusu ispatlanamadığı gerekçesiyle reddedildiği, verilen kararın İstinaf ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, mirasbırakanın terekesinde paylı malik olduğu 22 adet aktif taşınmazı bulunduğu,

tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davalıya temlik edilen dava konusu 17 parseldeki 4 no.lu bağımsız bölümün temlikinin mal kaçırma amacı ile yapıldığı iddiasının kanıtlanamadığı" gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma kararında belirtilen gerekçeler benimsenerek davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Dahili davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kuru mülkiyetinin mirasbırakanın hastalığı sırasında vekâletname ile davalıya devredildiğini, bu unsurlar ve toplanan diğer delillerin hiçbiri dikkate alınmadan karar verildiğini, mirasbırakanın terekesindeki taşınmazların paylı olduğunu, mirasbırakanın ağır bir kanser hastalığı süreci geçirdiğini ve kanser hastalığı sebebi ile 04.02.1989 tarihinde öldüğünü, satış işleminin ise 1988 yılının son aylarında yapıldığını, mirasbırakanın Gaziantep ilinde bulunan ve tüm taşınmazlarını, dava konusu taşınmazın devrinden hemen önce Milli Eğitim Bakanlığına bağışladığını,

dava konusu taşınmazını ve Tuzla’da bulunan diğer taşınmazını ise davalı eşine temlik ettiğini, İstanbul ... ilçesinde olan dükkanını da ölünceye kadar bakım sözleşmesi ile davalıya devrettiğini, mirasbırakanın terekesindeki taşınmazları da paylı mülkiyete tabi olduğu için devredemediğini, temlikin mirasçılardan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de ... Medeni Kanunu'nun 706., ... Borçlar Kanunu'nun 237. ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras ... çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, ... ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

2. Öte yandan, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı davalarda mirasbırakanın kastının açık bir şekilde saptanması gerekmektedir. Bu kapsamda, temlikin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapıldığını ispat külfeti, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 190. maddesi ile ... Medeni Kanunu'nun (TMK) 6. maddesi gereği davacı tarafa aittir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozma kararına uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma kararına uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Dahili davacılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370 ... maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 99,20 TL bakiye onama harcının dahili davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,