Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/2 K.2023/5845

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali-tescil ve tenkis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın ...mirasçıları yönünden reddine, tenkis talebinin hak düşürücü süre yönünden reddine, davalı ... yönünden kabul beyanı uyarınca davanın kabulüne, birleştirilen dava yönünden tapu iptali ve tescil talebinin esastan reddine, tenkis talebinin hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacı vekili ve asıl davada davalı -birleştirilen davada davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...mirasçıları ..., ... ... ...,...ve ... vekili tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.10.2023 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde, temyiz eden davalılar ... v.d. vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacı ... vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı ...; mirasbırakanları ... ile ...'in maliki oldukları 760 ada 6 parsel sayılı arsa niteliğindeki taşınmazdaki 1/2'şer paylarını satış göstermek suretiyle davalı ... ile diğer davalıların mirasbırakanı olan ...'a temlik ettiklerini, yapılan işlemlerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, dava konusu yerin ticari saha haline getirildiğini, bölgedeki değerinin sürekli artmakta olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazın davalılara yapılan satışının muvazaa nedeni ile iptali ile payı oranında adına tesciline, olmadığı takdirde tenkisine karar verilmesini istemiştir.

2. Birleştirilen davada davacı ...; mirasbırakan babası ...'in maliki olduğu 760 ada 6 parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 payını satış göstermek suretiyle davalıların mirasbırakanı olan ... ...e devrettiğini, ...'un bu taşınmazı alacak gücünün olmadığını, yapılan işlemin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile payı oranında adına tesciline, olmadığı takdirde tenkisine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalılar ..., ..., ............... ve ...; mirasbırakanları ...'un, kök mirasbırakan ...'ten çekişme konusu taşınmazdaki 1/2 payı bedelini ödemek suretiyle satın aldığını, yapılan işlemin gerçek satış olduğunu, muvazaalı bir durumun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlar; diğer davalı ..., resmi akitte belirli bir bedel karşılığında satış şeklinde gösterilen işlemin aslında bedelsiz ve bağış niteliğinde olduğunu belirterek davacı ... tarafından açılan davayı kabul ettiğini bildirmiştir.

2.Birleştirilen davada davalılar, açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, mirasbırakanları ...'a temlikin yapıldığı gün davacıya da taşınmazın diğer yarısının devredildiğini, mal kaçırma kastının bulunmadığını, ...'un alım gücünün bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.09.2017 tarihli ve 2010/579 Esas, 2017/358 Karar sayılı kararıyla; muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak ...mirasçılarına karşı açılan asıl ve birleşen davalardaki tapu iptal ve tescil isteğinin esastan reddine, tenkis isteğinin ise zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden reddine; muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak asıl davada davalı ... hakkında açılan davanın kabul nedeniyle kabulüne karar verilmiş, söz konusu kararın asıl ve birleştirilen davalarda davacılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine,

Bölge Adliye Mahkemesince 20.06.2019 tarihli ve 2019/119 E -2019/960 K sayılı kararıyla; "...usulüne uygun olarak harç tamamlama işlemi yapılmadan davanın esası hakkında bir inceleme yapılamaz." gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf taleplerinin kabulüne Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, kaldırma kararı uyarınca yapılan yargılama neticesinde muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak ...mirasçılarına karşı açılan asıl ve birleşen dosyalardaki tapu iptal ve tescil davasının esastan reddine, tenkis isteminin ise zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden reddine,

muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak davalı ... hakkında açılan davanın kabul nedeniyle kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı vekili ile birleştirilen davada davacı-asıl davada davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Asıl davada davacı ... vekili istinaf dilekçesinde; mirasbırakanlar ... ve ...'in mal satmaya ihtiyaçlarının bulunmadığını, son derece varlıklı insanlar olduklarını, davalıların da taşınmazı satın alacak maddi güçlerinin bulunmadığını, temlikler karşılığında bir bedel de ödenmediğini, asıl amacın bağış ve mirasçılardan mal kaçırmak olduğunu, aynı resmi senet ile yapılan temlik işlemlerinden birinin tarafı olan davalı ...'ın temliklerin muvazaalı olduğunu ikrar ettiğini, ... plaka sayılı aracın satışının temlik tarihinden bir yıl sonra olduğu için bedelin bu araç satışından elde edilen para ile ödendiğinin ileri sürülemeyeceğini belirterek davalılar ...mirasçıları yönünden kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... istinaf dilekçesinde; temliklerin ablası ...'den mal kaçırmak amacıyla yapıldığını, her iki temlikte de bir bedel ödenmediğini,... plaka sayılı aracın satışının temlik tarihinden bir yıl sonra olduğu için bedelin bu araç satışından elde edilen para ile ödendiğinin ileri sürülemeyeceğini, satış bedelinin yatırıldığı söylenen mirasbırakana ait bir banka hesabına hiçbir zaman bir satış bedeli yatırılmadığını, Mahkemece beyanlarına itibar edilen tanık beyanları ile somut gerçeklerin birbiriyle uyuşmadığını, temliklerin yapıldığı sırada mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacının bulunmadığını,

son derece varlıklı bir insan olduğunu, asıl davada davalı olan Nazım'ın beyanlarının "muvazaanın bölünmezliği" ilkesine aykırı olarak Mahkemece hatalı değerlendirildiğini, satış bedelinin de ödendiğinin ispat edilemediğini, mirasbırakının gerçek iradesinin satış değil bağış olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 01.11.2022 tarihli ve 2022/447 Esas, 2022/1602 Karar sayılı kararıyla; tüm dosya kapsamının bir arada değerlendirilmesi neticesinde, dava konusu taşınmaz payının mirasbırakan ... tarafından davalıların mirasbırakanı ... ...e temlikinin bedelsiz, muvazaalı ve mirasçıdan mal kaçırma amaçlı olduğu sonucuna varıldığı, hâl böyle olunca;

asıl davada davacı ...'in ...mirasçılarına yönelik talebi ile birleşen davada davacı ...'in ...mirasçılarına yönelik talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesi ile asıl davada davacı ve asıl davada davalı-birleştirilen davada davacı vekillerinin istinaf taleplerinin kabulüne Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davalarda davalılar ..., ... ... ...,...ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; İstinaf Mahkemesince verilen kararda hesaplanan payların, harç ve vekalet ücretinin hatalı olduğunu, Mahkeme gerekçesinde kendileri tarafından ileri sürülen savunmalarının, dinlettikleri tanıkların ve celp ettirdikleri dosyaların değerlendirilmediğini, ayrıca muvafakat etmemelerine rağmen süresinden sonra birleşen dosya davacısı tarafından sunulan kooperatif satış sözleşmesinin karara esas alındığını, dinlenen tanık beyanlarının doğru değerlendirilmediğini, kendi tanıklarının yalancı tanıklık yaptığı iddiasıyla davacılar tarafından savcılığa yapılan şikayet neticesinde takipsizlik kararı verildiğini, asıl ve birleştirilen davalarda davacıların birlikte hareket ettiklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl ve birleştirilen davalarda muris muvazaası hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis ist... ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı; ... Medeni Kanunu'nun (TMK) 706 ıncı ... Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237 nci ve Tapu Kanunu'nun 26 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...'in 16.10.2001 tarihinde öldüğü ve geriye mirasçı olarak diğer mirasbırakan eşi ...'den olma asıl davada davalı- birleştirilen davada davacı ... ile, mirasbırakan ...'nin ilk evliliğinden olma kızı davacı ... ve 1996 yılında ölen oğlu ...'tan olma davalı torunlarının kaldığı, yine mirasbırakan ...'in 15.04.2005 tarihinde ölümü üzerine geriye mirasçı olarak çocukları...ve ...ile davalı torunlarının kaldığı,

çekişme konusu (eski 1135) yeni 760 ada 6 parsel sayılı taşınmaz mirasbırakanlar adına 1/2'şer paylı olarak kayıtlı iken mirasbırakan ...'in dava konusu taşınmazdaki payını 12.12.1985 tarih ve 8408 yevmiye numaralı satış işlemi ile eşi mirasbırakan ...'nin ilk evliliğinden olma oğlu ...'a, mirasbırakan ...'nin ise payını 12.12.1985 tarih ve 8409 yevmiye numaralı satış işlemi ile oğlu ...'e temlik ettiği anlaşılmaktadır.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalıların öteki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Ancak; Bölge Adliye Mahkemesince asıl dava ile ilgili olarak verilen kararın hüküm kısmında; davalı ...'ın mirasbırakan ...'den, diğer davalıların mirasbırakanı ...'un ise mirasbırakan ...'ten adlarına kayıtlı 1/2'şer payı edindikleri hususu göz ardı edilerek, mirasbırakanların veraset ilamlarının ve pay oranlarının yanlış gösterilmesi suretiyle tapu iptali ve tescil kararı verilmesi doğru değildir.

4. Öte yandan; asıl davada dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle tamamının değerinin 18.741.128,80 TL, devir işl... konu 1/2 payın değerinin 9.370.564,40 TL olduğu, bu değerden davacı ...'in mirasbırakan ...'ten payına (5/60) düşen miktarın 780.880,36 TL, mirasbırakan ...'den payına (5/15) düşen miktarın ise 3.123.521,47 TL olduğu; yine birleştirilen davada dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle tespit edilen değerinin 20.890.000,00 TL, devir işl... konu 1/2 payın değerinin 10.445.000,00 TL olduğu, bu değerden davacı ...'ın mirasbırakan ...'ten payına (50/60) düşen miktarın ise 8.704.166,67 TL olduğu,

davacıların paylarına düşen miktarlar üzerinden harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde yanlış belirlenen miktarlara hükmedilmesi de isabetsizdir.

5. Ne var ki; bu hususlar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 nci maddesi uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir. Diğer taraftan, asıl davada davacı ...'in (mirasbırakanlara ait veraset ilamlarının hatalı gösterilmesi sebebiyle) davalı ...'a adına kayıtlı 1/2 payın iptali sonucunda alması gereken pay 5/15 olması gerekirken 5/60 olarak yazılmış ise de bu hususta davacı tarafın temyiz bulunmadığından; öte yandan, asıl davada hükmedilen vekalet ücretinin düzeltilmesi durumunda davalılar aleyhine olacak şekilde fazla vekalet ücretine karar verilmesi ve bu durumun aleyhe bozma yasağı kapsamında olacağı değerlendirildiğinden, anılan hususlar düzeltilmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalıların değinilen hususlara yönelik temyiz itirazının kabulü ile:

1- Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının B bendinin "asıl dosya" ile ilgili kısmının tümden hüküm yerinden çıkarılmasına ve yerine;

"Asıl Dosyada;

1-Davalı ...mirasçılarına yönelik davanın KABULÜNE, ... mahallesinde kain 760 ada 6 parsel(eski 26 pafta 1135 parsel) sayılı taşınmazda davalı ...adına kayıtlı 1/2 payın, ...'e ait ...17. Noterliğinin 14/06/2017 gün 09475 yevmiye numaralı mirasçılık belgesindeki miras payı (5/60) oranında iptali ile davacı ... adına tesciline, kalan payın davalı ...mirasçıları uhdesinde bırakılmasına,

2-Davalı ...'e yönelik davanın KABULÜNE,... mahallesinde kain 760 ada 6 parsel(eski 26 pafta 1135 parsel) sayılı taşınmazda davalı ... adına kayıtlı 1/2 payın, ...'e ait ...17. Noterliğinin 14/06/2017 gün 09475 yevmiye numaralı mirasçılık belgesindeki miras payı (5/60) oranında iptali ile davacı ... adına tesciline, kalan payın davalı ... uhdesinde bırakılmasına,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken toplam 266.709,68 TL harcın peşin alınan 1,485,00TL ve tamamlama harcı olarak yatırılan 318.344,00TL harçtan mahsubu ile bakiye 53.119,32 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, (ilk derece mahkemesince)

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 244.705,64 TL vekalet ücretinin; sorumluluk oranlarına göre;

48.941,13TL'sinin davalı ...'den

195.764,51TL'sinin diğer davalılardan 1/6 pay oranında alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça iade edilecek harç dışında yatırılan 213.367,75TL harcın; davalıların sorumluluk oranlarına göre;

42.673,55TL'sinin davalı ...'ten,

170.694,20TL'sinin diğer davalılardan 1/6'şar oranda alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafça yapılan 17,15TL başvurma harcı, 148,55TL ve 195,40TL keşif harcı, keşif yol gideri, bilirkişi ücretleri, posta ve tebligat giderleri 1.210,50TL olmak üzere toplam 1.621,60TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre;

324,32TL'sinin davalı ...'ten,

1.297,28TL'sinin diğer davalılardan 1/6şar oranda tahsili ile davacı tarafa verilmesine," cümlelerinin yazılmasına,

2- Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının Birleşen dosyaya ilişkin bölümünde; Harca ilişkin 2.bendinin hüküm yerinden çıkarılmasına, yerine 2.bent olarak; " Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 594.581,62 TL harçtan peşin alınan 2.561,63TL ve tamamlama harcı olarak alınan 318.566,63TL harcın mahsubu ile bakiye 273.453,36 TL harcın davalılardan eşit oranda tahsili ile Hazineye irat kaydına, Vekalet ücretine ilişkin 3.bendinin hüküm yerinden çıkarılmasına, yerine 3.bent olarak; "Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 87.041,66 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit oranda alınarak davacıya verilmesine,"

Cümlelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

21.09.2023 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden davalılar vekili için 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilen davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

İstek halinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,