Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/2873 K.2025/339

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.02.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde, temyiz eden davacı ... vekilleri Avukat ..., Avukat ... ile temyiz edilen davalı ... vekili Avukat ... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; dedesinden kalma evi diğer mirasçılarla birlikte sattıklarını, sattıkları evde hazine olduğunu zamanında dedesinin söylediğini, kendisinin de satıştan sonra bu sözleri kafaya taktığını ve evi geri almak istediğini, bu arada emlakçı ... ... ile tanıştığını, onun, psikolojisinin iyi olmadığını anladığını, kendisini tefecinin ağına düşürdüğünü, arazisine tefecinin ipotek tesis ettirdiğini, paralarının gasp edildiğini, ...’in ipotekli araziye alıcı bulabileceğini söylediğini, davalı ...’in devreye girdiğini, davalının Döşemealtı'nda bulunan toplam 300.000,00 TL değerli iki dükkanı,

80.000,00 TL tefeciye borcu ve 15.000,00 TL de nakit vererek dava konusu 2032 parsel sayılı ipotekli taşınmazı alabileceğini söylediğini, çaresizce bu anlaşmaya razı olduğunu, bu rızanın hukuka uygun olmadığını, yaşadığı gasp, elinden alınan bonolar ve ipoteğin iradesini sakatladığını, davalı ile 08.09.2014 tarihinde bir de protokol yapıldığını, ciddi komisyonlar alındığını, bahsi geçen iki adet dükkanda kiracı olduğunu, sorun çıkarmamak için temlikten sonra gitmesi söylenerek taşınmazların gerçek değerini öğrenmesinin önüne geçtiklerini, işlemleri yapması için dava dışı ...’i vekil tayin ettiğini,

tefecilerle ...’in ofisinde faiz pazarlığı yaptıklarını, sekreter Sevgi’nin vicdanının durumu kabul etmediğini ve olaylara ilişkin ses kaydı aldığını, bunun savcılığa verildiğini, işlem günü tefecilik yapan Savaş ve ... kardeşlerin tapuya geldiklerini, dava dışı ... ve davalı ...’den aldığı para ile birlikte toplam 70.000,00 TL’yi bu kişilere elden verdiğini, tefecilere para verdikten sonra ipoteğin kaldırıldığını ve taşınmazın davalıya devredildiğini, birkaç gün sonra da kendisine Döşemealtı'ndaki dükkanların verildiğini,

dükkanlara gittiğinde sözde kiracının dükkanları kendisinin aldığına dair sözleşme sunduğunu ve dükkanların toplam değerinin 60.000,00 TL olduğunu öğrendiğini, dolandırıldığını anladığını, devredilen taşınmazın değerinin 450-500.000,00 TL olduğunu, karşılığında aldıklarının ise toplam 60.000,00 TL değerinde olduğunu, davalının protokolde kararlaştırılan 15.000,00 TL’yi dahi vermediğini, 70.000,00 TL tefeciye verilen parayı verdiğini ve toplamda 130.000,00 TL ödeme yapmış olduğunu, gabinin şartlarının oluştuğunu,

davanın kabulü halinde tefeciye verilen 70.000,00 TL ile alınan dükkanları iade etmeye hazır olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tescilini, edimin ifasının imkansız olması halinde ise tefeciye verilen 70.000,00 TL düşülmek kaydı ile rayiç bedelin tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; taşınmazın devrinde gabin şartlarının oluşmadığını, bedeller arasında fark olmadığı gibi davacının durumunu bilmediğini ve sömürme kastı da olmadığını, gayrimenkul yatırımcılığı yaptığını, dava konusu taşınmazı 95.000,00 TL nakit, 5.000,00 TL komisyon ile 150.000,00 TL değer sayılarak 2 dükkan olmak üzere takasla aldığını, satım tarihi itibariyle dava konusu taşınmazın değerinin 210-230.000,00 TL olabileceğinde her iki tarafın emlakçısının da bulunduğu ortamda müzakere edilerek anlaşıldığını, takasa verdiği dükkanların değerli olduğunu, protokol yapıldığını, davacının şahsi durumlarını bilmediğini,

davacının bitişik 2031 parseli de kısa süre önce 190.000,00 TL bedelle başkasına sattığını, davacının kandırıldığını düşündüğünde bir hafta sonra dükkanların devrini almak yerine tapusunu isteyebileceğini, taşınmazlardaki kiracı ile de anlaştığını ve 14.500,00 TL ek masraf altına girdiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.11.2019 tarihli ve 2014/337 Esas, 2019/764 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 20.10.2020 tarihli ve 2020/237 Esas, 2020/974 Karar sayılı kararı ile; ceza yargılamalarına ilişkin dosyaların incelenmesi, icra takibi olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği ve eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılması için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile;

davacı tarafın daha önce kendilerine miras kalan taşınmazı geri almak için zor durumda olduğunu, tefecilerin tuzağına düşürüldüğünü, tecrübesizlik ve bilgisizliğinden yararlanıldığını ileri sürdüğü, dosya kapsamında toplanan deliller değerlendirildiğinde davacı tarafın tefecilerle ilişki içine girdiğinin anlaşıldığı, bu nedenle de davacının zor durumda olduğunu kabul etmek gerektiği ancak dosya kapsamında toplanan delillerden davalının davacıyı sömürme kastıyla hareket ettiğinin de ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya içeriğine, toplanan delillere, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı, temyiz dilekçesi ile; davalı ile bağlantılı olduğu tespit edilen kişiler hakkında tefecilikten hüküm verildiği ve hükmün kesinleştiğinin dikkate alınmadığını, davalı ile yapılan sözleşmeden davalının tefecilere olan borcunu üstlendiğini, zor durumda olduğunu bildiğini, davalı ile emlakçılar ... ... ve ... ... aracığıyla tefecilerden borç aldıktan sonra tanışmışsa da sözleşme yapılırken tefecilerden alınan borç nedeniyle baskı altında olduğunu ve sattığı evi geri alma takıntısında olduğunu bildiğini, düşük değerli dükkanları ile taşınmazı takas ettiğini ve sömürme kastı olduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını,

bu yerin 2014 tarihinde onaylanan imar planı ile tercihli ticari konut alanı olarak gösterildiğini, ibranamenin üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını bildirdiğini ancak Mahkemenin itiraz olmadığını belirttiğini, mevcut araştırmalara göre taşınmazın 550-990.000,00 TL değerinde olduğunu ve % 416 civarında fark olduğunu, tanıkların iddialarını doğruladığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, gabin hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; davacının kayden maliki olduğu 2032 parsel sayılı 1.577,00 metrekare yüz ölçümlü tarla vasıflı taşınmazının davacıya vekaleten (Kemer 2. Noterliğinin 09.09.2014 tarihli ve 10316 yevmiye numaralı vekaletnamesi ile vekil olarak tayin ettiği) dava dışı ... ... tarafından 09.09.2014 tarihli satış işlemi ile davalı ...'a temlik edildiği, davacının dava konusu taşınmazını ... ... isimli emlakçı aracılığıyla tanıştığı davalıya, davalı adına olan 2 dükkan karşılığı ve davacının tefeciye olan borçlarını ödemek, ayrıca bir kısım nakit karşılığı temlik ettiğini, davacının zor durum içerisinde olması,

tecrübesizliği ve bilgisizliği sebebiyle davalı tarafından gabine maruz bırakıldığını ileri sürmek suretiyle eldeki temyize konu davayı 10.10.2014 tarihinde açtığı, 08.09.2014 tarihli gayrimenkul alım satım ve takas sözleşmesi başlıklı fotokopi belgede satıcının (davacının) tarlası üzerindeki ipoteğin kaldırılması için toplam 95.000,00 TL verileceği, ayrıca 198 ada 23 parsel 3 ve 4 nolu dükkanların satıcıya devredileceği ve taşınmazın kiraya verilme hususlarında düzenlenen sözleşme altında davacının, davalının ve şahit olarak ... ... ile ... ...’ın imzaları bulunduğu,

198 ada 23 parseldeki 3 ve 4 bağımsız bölüm numaralı dükkan vasıflı taşınmazlar davalı ... adına kayıtlı iken 15.09.2014 tarihli satış işlemi ile davacıya devredildiği anlaşılmaktadır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 435,50 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davalı vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,