Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/2884 K.2025/914

Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf isteğinin HMK’nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin kararı, davacılar vekili tarafından süresine duruşma istekli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, 25.02.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde taraf vekillerinin gelmedikleri anlaşıldı. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacılar vekili, davacıların babası muris ...’un maliki olduğu 208 ve 155 ada 4 parsel sayılı taşınmazlarını müteahhitlik yapan dava dışı ... ...’e devrettiğini, ...’in de bu devir karşılığında adına kayıtlı dava konusu 1792 sayılı parsel sayılı taşınmazı murisin ikinci eşi olan davalı ...’a temlik ettiğini, 1792 parselde daha sonra kat irtifakı ile 1, 2, 3, 4 numaralı bağımsız bölümlerin oluştuğunu, temliklerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı, bedelsiz ve muvazaalı olduğunu, murisin muvazaalı işlem yapabilmek için adına kayıtlı iki parça taşınmazı dava dışı ...’e devrettiğini,

muris ile davalı arasında gizli bir bağış bulunduğunu ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu 1792 sayılı parseldeki 1, 2, 3, 4 numaralı bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında davacılar adına tesciline, mümkün olmaması halinde miras paylarına isabet eden şimdilik 15.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline, bunun da mümkün olmaması halinde tenkisine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, dava konusu 1792 sayılı parseldeki bağımsız bölümlerin dava tarihi itibarıyla davalı adına kayıtlı olmadığını, davalının anılan bağımsız bölümleri dört yıl önce devrettiğini, ayrıca dava konusu bağımsız bölümlerin öncesinde murise ait olmadığını, muris tarafından davalıya yapılan bir devir bulunmadığını, zamanaşımı süresinin geçtiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; muris tarafından dava dışı ... ...’e devredilen taşınmazların değeri ile davalı tarafından dava dışı ... ...’den devralınan taşınmazların değeri arasında fahiş fark bulunduğu, davalının devraldığı taşınmazların murisin devrettiği taşınmazlardan yaklaşık dört kat değerli olduğu, davacı tanığı ...’un beyanlarına göre tapudaki işlemler sonrasında dava dışı ...’in muristen bir miktar para da aldığı, muris ile davacı çocukları arasında mal kaçırmayı gerektirecek bir nedenin ortaya konulamadığı,

tenkis istemi yönünden ise murisin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun yürürlük tarihinden (01.01.2002) önce öldüğü, bu nedenle 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi hükümlerinin uygulanması gerektiği, davalı tarafın zamanaşımı def’i bulunduğundan 743 sayılı Kanun’un 513. maddesinde tenkis için öngörülen beş yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazların mal kaçırma kastıyla devredildiği dosya kapsamıyla kanıtlanamadığı gibi tenkis talebi yönünden de 743 sayılı Kanun’un 513 üncü maddesinde belirlenen sürenin geçmiş olduğu gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf isteğinin HMK’nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf gerekçelerinin dikkate alınmadığını, tanık anlatımlarının hatalı değerlendirildiğini, murisin devir tarihinde mal satmayı gerektirecek bir ihtiyacı bulunmadığını, yapılan temlikler nedeniyle murisin terekesine herhangi bir bedel girmediğini, murisin adına kayıtlı taşınmazları dava dışı ...’e devrettiği gün ... tarafından dava konusu beş adet bağımsız bölümün davalı ...’e devredildiğini, devirlerin bedelsiz ve muvazaalı olduğunu, davalı ...’in dava dışı ...’e herhangi bir bedel ödemediğini, ödediğine dair kayda dayalı bir belge sunmadığını,

murisin ikinci evliliğinden sonra ilk eşinden olma davacılar ile sorunlar yaşadığını, murisin dava dışı ... ile anlaşarak takas suretiyle dava konusu bağımsız bölümleri ikinci eşi davalı ... adına tescil ettirdiğini, bu yolla mirasçılarından mal kaçırdığını, tanıklar ..., ... ve Müzeyyen’in beyanları ile iddianın kanıtlandığını, murisin geriye bıraktığı tek taşınmazının paylı mülkiyete konu olup murisin sadece 1/8 payının bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel, bunun da mümkün olmaması halinde tenkis istemine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; muris ...’un 04.11.2001 tarihinde öldüğü, geride 1981 yılında ölen ilk eşinden olma çocukları davacılar ile 1984 yılında evlendiği ikinci eşi davalı ve davalıdan olma dava dışı çocuklarının mirasçı olarak kaldığı,

murisin maliki olduğu 155 ada 4 ve 208 parsel sayılı taşınmazlarını 24.08.1995 tarihinde dava dışı ... ...’e satış suretiyle temlik ettiği, dava dışı ... ...’in de aynı tarihte kendisi adına kayıtlı dava konusu 1792 parsel sayılı taşınmazı davalıya devrettiği, davalının taşınmazı 26.03.2012 tarihinde tekrar dava dışı ...’e temlik ettiği, 08.05.2012 tarihinde dava konusu 1792 parsel sayılı taşınmazda kat irtifakı tesis edildiği, oluşan dört adet bağımsız bölümün dava dışı ... tarafından 3. kişilere temlik edildiği;

davacıların, murisin adına kayıtlı dava konusu edilmeyen iki parça (208 ve 155 ada 4 parsel) taşınmazı müteahhitlik yapan dava dışı ... ...’e devretmesi karşlığında ...’in de adına kayıtlı dava konusu 1792 sayılı parsel sayılı taşınmazı murisin ikinci eşi olan davalı ...’a temlik ettiğini, temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı, bedelsiz ve muvazaalı olduğunu, esasen muris ile davalı arasında gizli bir bağış bulunduğunu ileri sürerek talepte bulundukları anlaşılmaktadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup özellikle çekişme konusu 1792 parselin muristen intikal etmediği dikkate alındığında muris muvazaasına ilişkin 1.4.1974 tarih, 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararı'nın somut olayda uygulama yeri bulunmadığı;

terditli tenkis talebi yönünden ise murisin ölüm tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 743 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 513/1 maddesinde öngörülen 5 yıllık zamanaşımı süresinin dava tarihi itibariyle geçtiği, bu nedenle tenkis isteği yönünden de davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gözetildiğinde davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 435,50 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,