Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/3277 K.2024/4020

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... vekili, davacı ... ve ... vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların mirasbırakan anneleri ...'ın 2209 ada 44 parsel sayılı taşınmazını kızı olan davalı ...'ye, ...'nin de diğer davalı ... San. Tic Ltd Şti.'ye temlik ettiğini, işlemin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payları oranında davacılar adına tescilini istemiş, yargılama aşamasında davacılar vekili, davacı ... ve ... yönünden davadan feragat etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; satışın gerçek olduğunu, davalı tarafından bedelin mirasbırakana elden ödendiğini, paraya ihtiyaç duyması nedeniyle bir kısım payını diğer davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.'ye sattığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, davalı şirketin taşınmazı bedeli karşılığında aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul Anadolu 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.05.2017 tarihli ve 2014/538 E. 2017/154 K. sayılı kararıyla; davacı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davacı ... yönünden işlemden kaldırılan dosyanın süresinde yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına, davalı ... San. Tic Ltd Şti. aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 06.02.2018 tarihli ve 2017/1525 Esas, 2018/178 Karar sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilip HMK'nun 353/1-b-2. bendi uyarınca pay, harç ve vekalet ücreti yönünden yeniden hüküm kurulmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararları

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 15.05.2019 tarihli 2018/1768 E. 2019/2994 K. sayılı kararıyla;“...Somut olaya gelince, davacı taraf tanık göstermemiş, mevcut delillerle de muvazaa iddiası kanıtlanmış değildir.

Öte yandan, Bölge Adliye Mahkemesi her ne kadar davacıların herhangi bir delili yok ise de davalı ...’nin cevap dilekçesinde annesinin ölümünden sonra davacıların pay devri için kendisine baskı uyguladıklarını, buna dayanamadığından davacıların payının devri için tapu müdürlüğüne gittiklerini, ancak masraflardan dolayı davacıların devir işleminden vazgeçtikleri şeklindeki beyanının muvazaa iddiasını kabul anlamına geldiğini gerekçe yapmışsa da bu beyanın muvazaa iddiasını kabul şeklinde yorumlanamayacağı açıktır.

Hâl böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.” gerekçesi ile bozulmuş, İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, davacı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, diğer davacılar yönünden davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı ..., ... ile davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 26.10.2021 tarihli 2021/691 E. 2021/6044 K. sayılı kararıyla; “...

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılmış olmasına göre davacılardan ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davacılar ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacıların işin esasına yönelik temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine.

Ne var ki bozma öncesi verilen kararda davacılardan ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olmasına rağmen, bozma sonrası verilen kararda ise davacı ... yönünden de davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

Öte yandan bozma öncesi verilen kararda, davacılardan ...’ın davadan feragat etmesi nedeniyle davalı ... lehine 1.980,00 TL vekalet ücretine hükmedildiği, kararın bu yönden temyiz edilmediği ve bu nedenle usuli kazanılmış hakkın doğduğu hususları göz ardı edilerek bozma sonrası verilen kararda davalılar lehine 27.003,37 TL vekalet ücretine hükmedilmesi de isabetsizdir.

Hal böyle olunca, davacılardan ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, davalı ... lehine ise karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir..." gerekçesiyle bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararına uyularak davacı ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davacı ... yönünden feragat nedeniyle, davacılar ... ve ... yönünden ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine, davalı ... lehine maktu, ... İnşaat San. Tic Ltd Şti. lehine nisbi vekalet ücreti verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili, davacı ... ve ... vekili, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... lehine 40.106,75 TL nisbi vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu, davacı lehine usuli kazanılmış hak olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davacı ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ... yönünden 27.01.2022 tarihli dilekçe ile davadan feragat edildiğini, feragat nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davalı ... lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı ve usuli kazanılmış hak ilkesine aykırı olduğunu, yemin deliline dayandıkları halde hatırlatılmadığını, muvazaa iddisanın ispatlandığını, davanın reddi kararının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacılar ... ve ... yönünden davanın reddine karar verildiğini, davalı lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 706 ncı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237 nci ve 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 26 ncı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 190 ıncı, 307 nci, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6 ncı, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üçüncü kısmı, 7/2 nci ve 13/1 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Bilindiği üzere; bozmaya uymakla taraflar lehine usuli kazanılmış hak doğacağından mahkemenin bozma kararında belirtildiği şekilde işlem yapmak ve orada gösterilen doğrultuda hareket etmek zorunluluğu bulunmaktadır.

Ne var ki; Mahkemece bozma kararına uyulmasına rağmen bozma gereklerinin tam olarak yerine getirildiğini söyleyebilme olanağı yoktur.

Şöyle ki, hükmüne uyulan önceki bozma kararında değinilen ilkeler ve olgular doğrultusunda davacı ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak davacı ... yönünden davalı ... lehine 1.980,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmiş ise de karar tarihindeki AAÜT'ne göre maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gözetilmediği gibi, davacılar ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiş olmasına rağmen davalı ... lehine bu davacılar yönünden vekalet ücretine hükmedilmemiş olması doğru değildir. Diğer taraftan davalı ... San. Tic. Ltd.

Şti.'nin bozmadan önceki kararda lehine maktu vekalet ücretine hükmedildiği, kararın temyiz edilmediği ve bu nedenle usuli kazanılmış hakkın doğduğu hususları göz ardı edilerek bozma sonrası verilen kararda davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. Lehine 40.106,75 TL nisbi vekalet ücretine hükmedilmiş olması isabetsizdir.

Öte yandan, davacı ... vekilinin 27.01.2022 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiği beyan edilmiş ise de davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmemiş olması da doğru olmamıştır.

Hal böyle olunca, Mahkemece yapılacak iş; davacı ... yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, taşınmazın keşfen belirlenen dava tarihindeki değerinin davacılar ... ve ...'nın miras paylarına karşılık gelen değeri üzerinden hesaplanacak nisbi vekalet ücretinin ... ve ...'dan alınarak davalı ...'ye verilmesine, karar tarihindeki AAÜT'ne göre maktu vekalet ücretinin davacılar ... ve ...'dan alınarak davalı ...'ye verilmesine, yine karar tarihindeki AAÜT'ne göre maktu vekalet ücretinin tüm davacılardan alınarak davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.ne verilmesine şeklinde hüküm kurmak olmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple, Davacı ... vekili, davacılar ... ve ... vekili ile davalı ... vekilinin değinilen yönlere ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371/1-a maddesi uyarınca temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harçlarının istek hâlinde yatıranlara iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,