Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/3792 K.2025/2391

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 06.05.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde, temyiz eden davacı vekili Avukat....ile temyiz edilen davalı vekili Avukat ... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; muris ...’nın mal kaçırma kastı ile 320 ada 3 parsel sayılı taşınmazını muvazaalı olarak davalı oğlu ...’a temlik ettiğini, davalının taşınmazı alacak ekonomik gücü olmadığını, bedeller arasında fark bulunduğunu, murisin mal satmaya ihtiyacı olmadığını, babasının ölümünün ardından murisin kendisini ve annesini evden attığını ileri sürerek 320 ada 3 parsel sayılı taşınmazın muris ...'ndan intikal etmesi gereken kısmı kadarının iptaline ve adına payı oranında tescilini, mümkün olmadığı takdirde taşınmazın tespit edilecek değeri üzerinden nakden ve tasarruf tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi ile tahsilini,

iptal talebinin yerinde görülmemesi halinde tenkis olan payın adına tapu kütüğüne tescilini ve davalı adına tapu kaydının iptalini, mümkün olmadığı takdirde taşınmazın keşif tarihindeki haliyle tespit olunacak emsal değeri üzerinden nakden mahfuz hisseyi ihlal oranında tenkisini, nakdi tenkis halinde ölüm tarihinden itibaren alacağa yasal faiz işletilmesini, alacağın davalıdan tahsili ile kendisine verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı; murise ölünceye kadar kendisinin baktığını, 3 nolu parselin 1/2 payını diğer malik ... Seğmen’den aldığını ve bu payın muris muvazaasına konu olamayacağını, davacının babası kanser hastası olduğunda da onunla ilgilendiğini, murisle davacının babası arasında sorun bulunmadığını, hatta borçlarının da kendisi ve muris tarafından ödendiğini, bu borçları ödemek için dava konusu taşınmazın 1/2 payını satmak istediğini, bedelin murisin hesabına gönderildiğini, Bolu Noterliğinin 20.10.2009 tarihli ve 19431 yevmiye nolu kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca kendisine 3 daire verildiğini, diğer dairelerin müteahhide ve diğer pay sahiplerine verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile; murisin, kardeşinin ekonomik sıkıntıları dolayısıyla taşınmazın satılığa çıkarıldığı ve davalı tarafından satın alınmasından önce üç yıl kadar ilan asılı vaziyette satılmayı beklediği, davalı ve eşinin o dönemde taşınmazı satın alabilecek ekonomik güce sahip oldukları, banka üzerinden para ödemesinin yapıldığı, davacının babasının ölümünden sonra bir kısım borçlarının olduğu hususunun gerek davacı gerekse davalı tanıkları tarafından dile getirildiği,

muris tarafından alınan paranın davacının babasının borçlarını kapatmak için kullanıldığının davalı tanıkları tarafından bilindiği, davacı tanıklarının murisin davacıdan mal kaçırmasını gerektirecek herhangi bir durum bulunmadığını açıkça beyan ettikleri, murisin asıl amacının mirastan mal kaçırma amacına yönelik olmadığı, davacının tenkis talebi yönünden ise davacı tanıklarından davacının annesi ... ve dedesi ...'nın beyanlarından davacının taşınmazların devrini öğrendiği tarihin üzerinden bir yıldan uzun süre geçtiği gerekçesiyle tapu iptali - tescil isteminin reddine, tenkis isteminin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; muris muvazaası talebi yönünden iddianın ispatlanamadığı, tenkis talebi yönünden ise davacı tanığı olan ...'nın bu devri murisin ölümünden yaklaşık bir ay sonra öğrendiklerini beyan ettiği, hak düşürücü sürenin geçtiği gibi yapılan temlikin gerçek satış ve minnet şeklinde gerçekleşmesi nazara alındığında devrin ivazlı olduğu, saklı payı zedeleme kastı ile yapılmadığı anlaşıldığından Mahkemece kademeli talep olan tenkis yönünden de davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesini tekrarla temlikin gerçek olması halinde terekeden bedelin çıkması gerektiğini, davalının murisin yanında kalarak onu etkilediğini, davalının taşınmazı alacak ekonomik gücü olmadığını, tanıklarının iddialarını ispatladıklarını, bedeller arasında 17 kattan fazla fark olduğunu, tasarrufun tenkise de tabi olduğunu, tanıkların kendi öğrendikleri tarihi beyan ettiklerini, müvekkilinin öğrenme tarihini beyan etmediklerini, müvekkilinin babasının hastalık döneminde murisin ve davalının onunla ilgilenmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmaza bedel, o da olmazsa tenkis istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya içeriğinden; mirasbırakan ...’nın kayden maliki olduğu 320 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payını 01.10.2001 tarihinde davalı oğlu ...’a temlik ettiği, dava konusu taşınmazın diğer pay sahibi ...’ın 1/2 payını 17.09.2001 tarihinde davalı ...'a devrettiği, 320 ada 3 parsel sayılı taşınmaz ile 320 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tevhit edildiği ve 320 ada 4 parsel sayılı taşınmazın oluştuğu, 15.06.2011 tarihinde de taşınmazda kat irtifakı tesis edildiği görülmüştür.

Hemen belirtmek gerekir ki; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 6. maddesi “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” hükmünü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 190/1 hükmü ise “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.” hükmünü düzenlemiştir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup özellikle HMK’nın 190. ve TMK’nın 6. maddeleri uyarınca davacı tarafın iddialarını ispatlayamadığı gözetilerek davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davalı vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin temyiz eden davacıdan alınmasına,

Aşağıda yazılı 435,50 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Bolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine,