Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/3815 K.2024/5818

Taraflar arasındaki taşınmazın genel yol olarak terkini, terditli olarak özel yol olarak terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Giresun ili, .... ilçesi, .... köyünde bulunan 194 ada 24 parsel sayılı taşınmazın adına kayıtlı olduğunu, 25 parsel sayılı taşınmazın da davalılar adına kayıtlı olduğunu, iki taşınmaz arasından yol geçmesine rağmen, yolun 194 ada 25 parsel sayılı taşınmazın içerisinde kaldığını iddia ederek zeminde gösterilecek yerin tapu kaydının iptaliyle yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili 13.10.2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmaz bölümünün tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine, bu talebin yerinde görülmemesi halinde ise çekişmeli taşınmaz bölümünün taraflarca müşterek kullanılan özel yol olduğunun kabulü ile özel yol niteliği ile 1/2 payının 194 ada 24 parsel malikleri, 1/2 payının ise 194 ada 25 parsel maliki davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ederek davayı kısmen ıslah ettiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ...,...,...,...,... ... ve ... cevap dilekçelerinde özetle; açılan davayı kabul ettiklerini, davaya konu edilen arazinin yol olduğunu, kadastro çalışmalarında yapılan hata nedeniyle maliki oldukları parsele ilave edildiğini, davayı kabul etmekle birlikte davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden dolayı tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını istediklerini beyan etmişlerdir.

2.Davalılar ..., ve ... cevap dilekçelerinde özetle; dava konusu yerlerin miras paylaşımı sonucunda iktisap edildiğini, mirasbırakanlar arasında nizalı yerlere ilişkin kullanım sözleşmesi bulunduğunu ve yapılan bu anlaşmaya göre dava konusu taşınmazın kuzey doğusunda kalan nizalı yerin hane yolu olarak belirlendiğini, ...'dan alınan merek yerinin önünün kendi mirasbırakanlarına ait olmayıp ...'un mirasbırakanlarına ait olduğunu, kadastro sırasında köyde olmadıklarından dolayı böyle bir durumun oluştuğunu belirtmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taşınmazın köylünün kullanımındaki genel yol olmadığı, davacı yanın 14.10.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile özel yol niteliğiyle 1/2 payının 194 ada 24 parsel maliki adına, 1/2 payının da 194 ada 25 parsel sayılı taşınmaz malikleri adına tescili talep edilmiş ise de kadastro tutanaklarının 31.07.2008 tarihinde kesinleştiği, davanın da 01.10.2019 tarihinde açıldığı ve 10 yıllık hakdüşürücü sürenin geçmiş olduğu gerekçesiyle genel yol iddiasına ilişkin yol olarak terkin talebinin reddine, özel yola ilişkin ise hak düşürücü süreden reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

1.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın zemin durumu incelendiğinde 194 adanın doğusundaki yolla bütün olduğunu ve yol ile arasında tump, duvar, çit veya ayırıcı başkaca bir unsur bulunmadığını, davalılara ait 25 parselle yol arasına duvar işlenmesine ve 25 parselin (A) ile birleştiği kısma giriş çıkış için demir kapı yapılmasına rağmen (A) ile gösterilen kısım ile yol arasında taş duvarın devam ettirilmediğini ve kapı yapılmadığını,

öte yandan Yerel Mahkeme kararının gerekçesinde yeralan dava konusu kısmın davalıların murisinden intikalen gelen yerlerden olduğu anlaşılmıştır şeklindeki gerekçeyi doğrulayan veya destekleyen hiçbir delil bulunmadığını, bilirkişi ve tanıkların da böyle bir beyanının olmadığını, nizalı arazinin tarla mı yol mu olduğunu belirleyecek olan maddi delillerin hava ve uydu fotoğrafları olduğunu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisinin stereoskopik çift hava fotoğraflarında yapacağı inceleme ile taşınmazın niteliğinin tespit edilebileceğini,

keşfe katılan harita mühendisinin verdiği raporda bu konuda görüş bildirilmediği gibi net görüntü olmadığı için bir kanaate varılamadığının belirtildiğini, Mahkemece zemindeki fiili durumun dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, gerekçeli kararda öğretim üyelerince hazırlanan uzman raporuna hiç yer verilmediği gibi değerlendirilip tartışılmadığını öne sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece 49,06 TL vekalet ücretine hükmedildiğini, avukatlık ücretinin avukatın emeğinin karşılığı olarak verildiğini, diğer davalıların avukata vekalet vermemiş olmaları veya tek başına müvekkilinin vekalet tanzim etmesinin vekil olarak kendilerinin emeğinin yok sayılması anlamına gelmemesi gerektiğini, eldeki davanın reddedilmesindeki emek ve çabalarının karşılığının Mahkemenin belirlediği rakam olmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve vekalet ücreti yönünden düzeltilerek yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıkların çekişmeli taşınmaz bölümünün hane yolu olduğuna ve sadece taraflarca kullanıldığına ilişkin somut ve birbirleriyle uyumlu beyanlarına, köy halkı tarafından kullanılmayan ve sadece tarafların arazilerine girip çıkarken ortak olarak kullandıkları bir yerin genel yol sayılamayacak olmasına, nitekim davacı asilin de keşifteki beyanlarında davaya konu arazinin her iki haneye ait yol olduğunu açıkça beyan etmiş bulunmasına,

kaldı ki çekişmeli taşınmaz bölümünün genel yolun güzergahı dışında kalıp konum ve geometrik şekil itibariyle de genel yolun parçası sayılamayacak olmasına, özel yolların ise hak düşürücü süreye tabi olup eldeki dava tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin dolmuş bulunmasına, davacı tarafça dosyaya sunulan uzman görüşünde çekişmeli taşınmaz bölümünün kadastro öncesi ve sırasında yol boşluğu olduğu belirtilmiş ise de mülkiyeti Hazineye ait olan yol boşluklarının 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 21. maddesi hükmü uyarınca ilgisi yönünden köy veya belediye tüzel kişiliği adına tescil edilecek olmasına,

ne var ki bu husustaki dava açma hak ve yetkisinin münhasıran ilgili köy ya da belediye tüzel kişiliklerine ait bulunmasına, kendisini vekille temsil ettiren davalı taraf lehine AAÜT'nin 13/2. maddesi gereğince dava değeri ve davalının payıyla sınırlı olarak vekalet ücretine hükmedilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamasına ve tüm dosya kapsamına göre Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmış ve davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurularının HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; kadim yol vasfının tespiti ve terkini, terditli olarak özel yol olarak tespiti ile terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12/3., 14. ve 16. maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kadastro sonucunda Giresun ili, .... ilçesi, ... köyü, 194 ada 25 parsel sayılı taşınmaz tarla vasfıyla ..... mirasçıları adına tespit ve 31.07.2008 tarihinde tescil edilmiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 247,70 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,