Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/3834 K.2024/4683

Taraflar arasındaki inançlı işlem hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün değilse alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'ın davacının kardeşi ...'in kocası olduğunu, davacının öğretmen olması, kocasının ise ekonomik sorunları nedeniyle Gaziantep Ocakbaşı Restaurant isimli iş yerini davacının annesi ... adına kiralandığını, bu iş yerine finans sağlanması amacıyla davacının aile konutu olarak kullandığı bağımsız bölümü davalıya devretme koşuluyla davalı adına konut kredisi ve ihtiyaç kredisi çekildiğini, kredi borçlarının davacı ve kocası tarafından gecikmeli de olsa davalıya ödendiğini,

bu devirden sonra da davacının dava konusu bağımsız bölümde oturmaya devam ettiğini ancak davalının bağımsız bölümü davacıya devretmeye yanaşmadığını ileri sürerek davalı adına kayıtlı dava konusu 14 numaralı bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini, bunun mümkün olmaması halinde davacı ve kocası tarafından davalıya ödenen kredi taksit ödemelerinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ve kocasının Amasya'da bulunan Gaziantep Ocakbaşı Restaurant isimli iş yerini satın almak için 2013 yılında önce 10.000,00 TL borç, sonrasında ise 100.000,00 TL bedelli borç istediklerini, davalı ve eşinin 100.000,00 TL'lik borç için kendi adlarına Akbank Gebze şubesinden ayrı ayrı 50.000,00 TL'lik kredi çekerek davacı ve kocasına verdiğini, bu borcun yalnızca bir kısmının davacı ve kocası tarafından ödendiğini bakiye kısmın davalı ve eşi tarafından ödendiğini,

davacı ve kocasının maddi sıkıntılarının devam etmesi üzerine dava konusu bağımsız bölümü satışa çıkardıklarını ancak taşınmazın satılmaması nedeniyle davalı ve eşine 140.000,00 TL bedelle satmayı teklif ettiklerini, satış işleminin 03.03.2014 tarihinde gerçekleştiğini, davalının 97.860,00 TL kredi çektiğini, kalan 42.500,00 TL'nin davalının eşi tarafından davacıya ablama teşekkürler notuyla 235 gram altının satılması suretiyle elde edilen para havale edilerek 04.03.2014 tarihinde ödendiğini, bağımsız bölümün davalı tarafından satın alınmasından sonra davacının kira bedelini ödemediğini,

yakın akraba olmaları nedeniyle uzun süre bu hususun taraflarca gündeme getirilmediğini 18.08.2020 tarihinde taşınmazın tahliyesi için davacıya ihtarda bulunulduğunu, taraflar arasında inançlı işlem değil gerçek bir satış işlemi bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.İlk Derece Mahkemesinin 16.06.2022 tarihli ve 2020/265 Esas, 2022/283 Karar sayılı kararıyla; taraflar arasında uzun süre para alışverişinin olduğu, pek çok kredinin kullanıldığı, tarafların da kabulünde olduğu üzere ve banka kayıtlarının incelemesinde pek çok muvazaalı işlemin de yapıldığı, taşınmazın 2014 yılında devredilmesine rağmen davalı tarafından kira bedelinin talep edilmemesi ve bu hususta da inandırıcı açıklama ya da delil de olmadığından,

dava konusu Amasya ili, Merkez ilçesi, Kirazlıdere Mahallesi, 1129 ada 7 parsel, 14 numaralı bağımsız bölüm üzerinde davalı adına kayıtlı olan payın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.11.2022 tarihli kararıyla, davacı tarafa yemin teklif hakkının hatırlatılması gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacıya yemin deliline dayanılacak ise yemin metnini hazırlaması ve Mahkemeye sunması için 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde yemin metni sunulmadığı takdirde yemin delilinden vazgeçmiş sayılacağı ihtar edilmesine rağmen davacı tarafından verilen süre içerisinde dosyaya yemin metni sunmadığı, bu nedenlerle davacının davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin ilk verdiği kabul kararına karşı istinaf talebinde bulunan davalı vekilinin istinaf dilekçesinde olmamasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesinin davacı tarafa yemin teklifinin hatırlatılması gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırdığını, taleple bağlılık ilkesinin aşıldığını, diğer yandan davayı en baştan beri inkar eden davalı tarafa yemin teklifinde bulunulmasının pratikte bir yararı olmadığını, tanık deliline dayanmalarına rağmen iddianın ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında değerlendirilerek taleplerinin reddedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin dosyadaki delillerle çelişmeyen tespit ve değerlendirmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçeli olmadığını, istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, inançlı işlem hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, mümkün değilse alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 05.02.1947 tarihli 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 247,70 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,