Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/4639 K.2024/3512

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı ... yönünden davanın reddine, davalı şirket yönünden tazminat isteğinin kabulüne karar karar verilmiştir.

Kararın davalı şirket vekili ve davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi davalı Şirket vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; kızı ...'ın eczacı olduğunu, davalı Şirket’in kızı aleyhinde bir takım usulsüz işlemler yaparak, hayali faturalar tanzim ederek ve o tarihte yasal mevzuat elverdiği için vadeli satış yaptığı ve bu nedenle vade farkı ilave etmek suretiyle aldığı çekleri keşide tarihlerinden aylarca önce bankaya ibraz edip kızı hakkında çok sayıda icra takibi açtığını, kızının zor durumundan faydalanılarak maliki olduğu 758 parsel sayılı taşınmazı üzerine teminat ipoteği tesis edildiğini, Antalya 3. İcra Müdürlüğünün 2009/22027 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını,

taşınmazın alacağına mahsuben 97.100,00 TL bedelle ihaleden davalı Şirkete satıldığını, takibin Antalya 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 27.01.2011 tarihli ve 2010/1386 Esas, 2011/744 Karar sayılı kararı ile; iptal edildiğini, tescilinin yolsuz hale geldiğini, davalı şirketin kötüniyetli olduğunu, taşınmazı tanışıklığı bulunan diğer davalı ...'a düşük bir bedelle muvazaalı olarak devrettiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tesciline, olmazsa tespit edilecek rayiç değeri tutarında tazminatın, yolsuz tescil tarihi olan 29.06.2010 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı Şirketten tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili; davada taraf sıfatı olmadığını, menfaat sahibi kızı olduğundan ona davanın yöneltilmesi gerektiğini, borç ödenmediğinden takibe geçildiğini, kızının halen borcu bulunduğunu, ipoteğin paraya çevrilmesi ile ilgili takibin iptali yönündeki kararın sadece şekil şartı eksikliği yönünde bir iptal kararı olduğunu, ipoteğin geçerli olup olmadığı veya esasa ilişkin verilmiş bir karar bulunmadığını, davacı tarafın iradesiyle vermiş olduğu ipoteğin, dava dışı kızı borçlu ...'ın borcu için paraya çevrildiğini, davacının hukuki yararı olmadığını aksi düşünüldüğünde taşınmazda ki tüm takyidatların iadesi ve ipoteğin yeniden tesisi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., usulüne uygun tebliğe rağmen cevap vermemiş, yargılama sırasında vekili davalının iyiniyetli olduğunu, emlakçıdan yatırım amaçlı satın aldığını, yurt dışında yaşadığını, şirketi ve davacıyı tanımadığını, parayı banka yoluyla gönderdiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 30.09.2021 tarihli ve 2015/203 Esas, 2021/477 Karar sayılı kararı ile; takibin iptaline karar verildiği ve kesinleştiği, davalı şirketin taşınmazı alacağına mahsuben ihaleden satın aldığı ve ikinci el konumun da olmadığı, davalı ...’nin diğer davalı ile el ve iş birliği içinde olduğunun ispat edilemediği, Türk Medeni Kanunu 1023 üncü madde koruyuculuğundan yararlanacağı gerekçesiyle tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tazminat isteğinin kabulü ile taşınmazın dava tarihindeki değeri 414.693,94 TL’nin 100.000,00 TL'nin dava tarihi olan 27.05.2015 tarihinden itibaren, 314.693,94 TL'nin ıslah tarihi olan 14.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı Şirketten tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı şirket vekili ve davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı Şirket vekili istinaf dilekçesinde; cevap dilekçelerindeki beyanlarını tekrarla, borcun ve ipoteğin geçerli olduğunu, bilirkişi raporuna itirazların değerlendirilmediğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı ... yönünden maktu vekalet ücreti takdiri gerektiğini, tazminat değerine yolsuz tescil tarihi olan 29.06.2010 tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi 23.05.2023 tarihli ve 2022/533 Esas, 2023/704 Karar sayılı kararı ile; tescilin yolsuz olduğu, kayıt malikinin iyiniyetli olduğu gerekçesiyle kararda isabetsizlik bulunmadığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/(1).b.1 inci maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve davacı vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

Davalı Şirket vekili ve davacı vekili temyiz dilekçelerinde, istinaf dilekçesindeki beyanları tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmazsa, tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 705 inci, 1022/1 inci, 1023 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

Dava konusu 13428 ada 89 (eski 758) parsel sayılı 4.524,45 m2 tarla nitelikli taşınmazın tamamı davacı ... adına kayıtlı iken Antalya 3. İcra Müdürlüğü 2009/22027 Esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip sebebiyle 09.04.2010 tarihinde alacağına mahsuben davalı şirkete 97.100 TL bedelle ihale edildiği, onun da 20.01.2012 tarihinde (ipoteksiz, şerhsiz) 50.000 TL bedelle davalı ...’ye temlik ettiği, Antalya 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 27.01.2011 tarihli ve 2010/1386 Esas, 2011/74 Karar sayılı kararı ile; takip konusu ipoteğin taraflar arasındaki mal alım satımından kaynaklanan teminat ipoteği olduğu,

cari hesap ve kredi ilişkisi bulunmadığı, İcra İflas Kanunu 150/1 inci maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle alacağın kesin olarak belirlenip, borçlu temerrüde düşürüldükten sonra ipoteğin paraya çevrilmesi yoluna gidilebileceğinden şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verildiği, kararın Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 22.11.2011 tarihli ve 2011/6855 Esas, 23570 Karar sayılı ilamı onanarak 06.01.2012 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Şirket vekilinin tüm ve davacı vekilinin aşağıdaki bent dışındaki yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine.

Davacı vekilinin faize ilişkin temyiz itirazlarına gelince, davanın tapu iptali ve tescil olmazsa tazminat istekli olarak 100.000 TL değer gösterilerek açıldığı, dava konusu taşınmazın dava tarihinde keşfen saptanan 414.693,94 TL üzerinden 14.12.2020 tarihinde harç ikmal edildiği, tazminat isteğinin kabulüne karar verildiğine göre, taşınmazın tespit edilen bedeli üzerinden dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken dava tarihi ve ıslah tarihlerine göre ayrım yapılması isabetli değildir.

Ne var ki, anılan bu hususun giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 inci maddesi uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Şirket vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

Davacı vekilinin temyiz itirazının değinilen yönden kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinin hükümden çıkarılarak, yerine “Davalı Lokman Ecza Deposu Tur. Tic. ve San. A.Ş aleyhine açılan davanın kabulü ile; 414.693,94 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı Şirket’ten alınarak davacıya verilmesine” ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,