Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/6660 K.2025/3723

Bölge Adliye Mahkemesi kararı yargılamanın iadesini talep eden vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.09.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davacı ... Proje Geliştirme ve Ticaret Anonim Şirketi vekili Avukat.... ile temyiz edilen davalılar .. ... vd. vekili Avukat ..., davalı S.S. .... San. Toplu İşyeri Yapı Kooperatif vekili Avukat ..., fer'i müdahiller ... vd. vekili Avukat ..., fer'i müdahil ... S.S. Kooperatif vekili Avukat .... ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen başka gelen olmadı. Yokluklarında duruşmaya başlandı süresinde verilen ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı, bilhare dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I. DAVA

Yargılamanın iadesini talep eden; Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.09.2005 tarihli ve 2004/833 Esas, 2004/567 Karar sayılı davasında aleyhlerine karar verildiğini, anılan davada verilen kararı etkileyecek nitelikteki 18.10.1989 tarihli ve 64 karar numaralı "hak sahiplerine verilmek üzere

Belediyemize bedelsiz olarak devredilen taşınmazların hak sahiplerine bedel takdiri suretiyle satışının yapılması için yetki verilmesi" konulu Meclis Kararının varlığını 10.05.2021 tarihi itibariyle öğrendiklerini, anılan davada imar planlarının iptal edilmesi ve Meclis kararı olmaması nedeniyle tapu iptal ve tescile karar verildiğini, dava konusu taşınmazların imar planının iptali için başvurulduğunu duymaları nedeniyle önce ödeme yapmadıklarını, icra takibi üzerine ödemeyi yaptıklarını, temyiz aşamasında ilgili Meclis kararının sorulmasına rağmen kararın olmadığı yönünde bilgi verildiğini,

söz konusu Meclis kararının kasıtlı olarak saklanıldığını, adil yargılanma hakkının zeval görmemesi için 10 yıllık sürenin dikkate alınmaması gerektiğini, dava konusu taşınmazların mevcut durumda Başakşehir Belediyesi sınırları içerisinde kaldığı için anılan Belediyenin de dahil edilmesi gerektiğini ileri sürerek yargılamanın iadesi tapu kayıtlarının iptali ve Şirketleri adına tescile karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Aleyhine yargılamanın iadesi istenilen Kooperatif; yargılamanın iadesi süresinin geçtiğini, yargılamanın iadesini isteyenin dayandığı Meclis kararını 2011 yılında bildiğini, talep edenin Belediyeye başvurusunu 2011 yılında yapması halinde anılan Meclis kararına o zaman ulaşacağını, ayrıca anılan Meclis kararının iadesi istenilen karara etkisi olmadığını, kadastral parsele dönülmesine hükmedildiğini belirterek talebin reddini savunmuştur.

Aleyhine yargılamanın iadesi istenilen Hilal; söz konusu Meclis kararının hükme etkili olmadığını, yargılamanın iadesi sürelerinin geçtiğini belirterek talebin reddini savunmuş, aşamada ölümü üzerine mirasçısı Sinem yargılamaya dahil edilmiştir.

Aleyhine yargılamanın iadesi istenilen ... Belediyesi; yargılamanın iadesi süresinin geçtiğini, talep edenin basit bir talep dilekçesi ile anılan kararı elde ettiğini, iddialarının dinlenebilir olmadığını, söz konusu kararın hükme tesiri olmadığını, imar kararlarının iptal edildiğini, imar öncesi hak durumuna dönüldüğünü, Meclis kararının tali bir gerekçe olduğunu, talep edenin dayandığı Meclis kararının tarihler irdelendiğinde olayla ilgisi olmadığının da açık olduğunu belirterek talebin reddini savunmuştur.

Aleyhine yargılamanın iadesi istenilen ..................... ve ... ..; yargılamanın iadesi süresinin geçtiğini, yargılamanın iadesi şartlarının gerçekleşmediğini, elde edilen belgenin hükmü etkileyecek nitelikte olmadığını, soyut nitelikteki Meclis kararının devirle ilgisi de olmadığını, bağıştan rücu şartları gerçekleştiği için taşınmazların adlarına tescil edildiğini belirterek talebin reddini savunmuştur.

Aleyhine yargılamanın iadesi istenilen Küçükçekmece Belediyesi; yargılamanın iadesini isteyenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açma kararı aldıklarını, sözleşmeden dönmede haklı olduklarını, anılan Meclis kararının 2891/3290 sayılı Yasa uyarınca tapu tahsis kararı alan hak sahiplerini kapsadığını, talep edenin imar planının iptal edilmesi için başvuruda bulunulacağını duyduğunu beyan ettiğini belirterek talebin reddini savunmuştur.

Aleyhine yargılamanın iadesi istenilen .. ve ...; sürenin geçtiğini, söz konusu karar tarihi ile işlemin tarihinin uyumlu olmadığını, bağıştan rücu şartlarının gerçekleştiğini, talep edenin Meclis kararına dayanak bir hak sahipliği olmadığını belirterek talebin reddini savunmuştur.

Aleyhine yargılamanın iadesi istenilen ..; sürenin geçtiğini, yargılamanın iadesi şartlarının oluşmadığını belirterek talebin reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile; yeniden yargılama talebine konu hükmün onanarak 18.12.2006 tarihinde karar düzeltme talebinin reddine karar verilmek suretiyle kesinleştiği, kesinleşen hükümde davalı sıfatını taşıyan Kooperatif (unvan değişikliği ile yeniden yargılama talebinde bulunan ... Proje Geliştirme San. ve Tic. AŞ.) tarafından 02.08.2021 tarihinde yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulduğu, HMK’nın 377/1-e hükmünde herhalde iade talebine konu olan hükmün kesinleşmesinden itibaren 10 yıl olarak belirtilen sürenin hak düşürücü nitelikte olduğu gerekçesiyle talebin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde yargılamanın iadesini isteyen vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yargılamanın yenilenmesini talep edenin 10 yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra yargılamanın yenilenmesini talep ettiği, bu nedenle İlk Derece Mahkemesince yeniden yargılama talebinin süre yönünden reddine ilişkin verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Yargılamanın iadesini talep eden vekili temyiz dilekçesinde özetle.

18.10.1989 tarihli ve 64 karar numaralı "hak sahiplerine verilmek üzere Belediyemize bedelsiz olarak devredilen taşınmazların hak sahiplerine bedel takdiri suretiyle satışının yapılması için yetki verilmesi" konulu Meclis kararının varlığını 10.05.2021 tarihi itibariyle öğrendikleri için Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.09.2005 tarihli ve 2004/833 Esas, 2004/567 Karar sayılı kesinleşen kararının HMK’nın 374. ve devamı hükümlerine göre kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılmasını istediklerini, yargılamanın iadesi talebine dayanak Meclis kararının yargılama aşamasında sorulmasına rağmen olmadığı yönünde cevap verildiğini,

Belediyenin bu cevabının gerçeğe aykırı ve hile içerdiğini, 18.10.1989 tarihli ve 64 Karar numaralı Belediye Meclis kararı kasıtlı olarak gizlendiğinden müvekkilinin hakkı olan taşınmazların tapusunun iptaline karar verildiğini, yargılamanın iadesi şartlarının oluştuğunu, HMK’nın 377. maddesinde yer alan sürelerin mutlak uygulanmasının mahkemeye erişim hakkının ihlaline neden olacağını, hak düşürücü sürelerin uygulama alanının dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı çerçevesinde sınırlandırılmasının mümkün olduğunu, eldeki olayda 10 yıllık hak düşürücü sürenin ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu,

Anayasa Mahkemesinin HMK’nın 377/1-e hükmü yönünden iptal kararı olduğunu, bu hükmün tüm süreyi kapsadığını, Anayasa’ya aykırılık iddialarının incelenmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya içeriğinden; Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1995/1000 Esas sayılı davasının bozma sonrasında 2004/833 Esasını aldığı ve Mahkemece verilen kararın Dairenin 2006/3693 Esas ve 2006/6196 Karar sayılı kararı ile onandığı, karar düzeltme başvurusunun da Dairenin 2006/10809 Esas, 2006/12780 Karar sayılı kararı ile 18.12.2006 tarihinde reddedilerek kararın kesinleştiği, yargılamanın iadesi isteminin ise 02.08.2021 tarihinde yapıldığı görülmüştür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup yargılamanın iadesini isteyen vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle: Yargılamanın iadesini isteyen vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen aleyhine yargılamanın iadesi istenilen ..., ..., M........... ..., ..., ..., ..., ... vekili, .... .... Sanayi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi vekili ile ..., ..., ... vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin temyiz eden yargılamanın iadesini isteyenden alınmasına,

Aşağıda yazılı 345,55 TL bakiye onama harcının temyiz eden yargılamanın iadesini isteyenden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,