Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/180 K.2025/4641

Kararın davacılar vekili tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 21.10.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde, temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı vekili Avukat .............. geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Süresinde verilen ve kayıt olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar; muris anneleri ...’in paydaşı olduğu 12... ve 37... parsel sayılı taşınmazlarını torununun eşi olan davalıya satış suretiyle devrettiğini, temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, murisin işlem tarihinde yaptığı işin farkında olmadığını ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline, olmadığı takdirde saklı payları oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalı; taşınmazları bedelini ödeyerek satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece; satış işleminin gerçek olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 22.05.2018 tarihli ve 2015/11709 Esas, 2018/10427 Karar sayılı kararıyla; önemine binaen öncelikle ehliyetsizlik iddiasının incelenmesi, murisin temlik tarihinde ehliyetli olduğunun anlaşılması halinde muris muvazaası hukuki nedenine dayalı isteğin değerlendirilmesi için karar bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde Mahkemenin 20.01.2022 tarihli ve 2018/361 Esas, 2022/23 Karar sayılı kararıyla; akit tarihinde murisin akli melekelerinin yerinde olduğu, muvazaa iddiasının ispat edilemediği,

satışın gerçek olması karşısında tenkis iddiasının da dinlenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; kararın davacılar vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 11.10.2022 tarihli ve 2022/3540 Esas, 2022/6610 Karar sayılı kararıyla; dinlenmeyen davalı tanığı ...’nin usulünce dinlenmesi, tespit edilecek olgular tüm delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi için karar bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla

; murisin satış tarihinde akli melekelerinin yerinde olduğunun Adli Tıp Kurumu raporu ile saptandığı, muvazaa iddiasının ispat edilemediği, ortada gerçek bir satış olması karşısında tenkis iddiasının da dinlenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesi ile; murisin fiil ehliyetinin olmadığını, tanıklarının bu hususta dinlenmediğini, eksik tahkikat ile karar verildiğini, dinlenmesini istedikleri tanıklarının el yazılı beyanlarını da Mahkemeye sunduklarını, bedeller arasında fahiş fark bulunduğunu, murisin satış tarihinde ileri yaşta olup para bilincinin, mekan bilincinin olmadığını, okuma-yazma bilmediğini, taşınmaz satmaya ihtiyacının bulunmadığını, satış bedelinin terekeden çıkmadığını, muvazaa iddialarının ispatlandığını; usule, yasaya, tanık ifadelerine ve dosya içerisindeki bilirkişi raporuna, ödeme belgelerine ve adil yargılanma ilkesine aykırı karar verildiğini belirtip kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuki nedenlerine dayalı pay oranında tapu iptali ve tescil, mümkün olmazsa tenkis isteğine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; muris ...’in 12... ve 37... parsel sayılı taşınmazlardaki 8/32 payını 03.09.2003 tarihinde davalıya satış suretiyle devrettiği; 1330 doğumlu murisin 08.03.2004 tarihinde öldüğü geride mirasçı olarak davacılar ................ile dava dışı.........., .......... ve ...’in kaldığı, davalı ...'nin, murisin oğlu ...'den torunu olan dava dışı ...'in eşi olduğu anlaşılmaktadır.

Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere, görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Somut olayda; muris ...'in temlik tarihinde hukuki ehliyeti haiz olduğu Adli Tıp Kurumu raporu ile sabit olmakla birlikte muris muvazaası hukuki nedeni bakımından tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde murisin taşınmaz satmaya ihtiyacının bulunmadığı, geride başka taşınmazının kalmadığı, davalı tarafından dosyaya sunulan dekontların tarihleri ile temlik tarihinin uyuşmadığı, kaldı ki dekontta belirtilen para miktarının taşınmazın gerçek bedelini karşılamadığı, muris tarafından davalıya yapılan temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine,

03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz eden davacılar vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınmasına,

Dosyanın Erdemli 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,