Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/3974 K.2025/6059

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Sivas ili, .... ilçe, ... köyünde batısında 9, 14, 16 nolu parseller ile çevrili tapusuz taşınmaz bölümünün çok eskiden beri davacının ailesinin zilyetliğinde olduğunu, 1980 yılında kendisine intikâl ettiğini, 41 yıldır özel harman yeri olarak kullandığını, kazandırıcı zamanaşımı ile iktisap şartlarının oluştuğunu ileri sürerek dava konusu tapusuz taşınmaz bölümünün davacı adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu tapusuz taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, zilyetlikle edinme koşullarının oluşmadığını, 10 yıllık hak düşürücü sürenin de geçtiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu tapusuz taşınmazın ekonomik amacına uygun şekilde özel harman yeri olarak kullanıldığı, bu tür yerler için imar-ihya koşulunun aranmayacağı, Kadastro Kanunu'nun 14. maddesindeki şartların oluştuğu, taşınmazın dava sırasında yenileme kadastrosu çalışmalarında Hazine adına tescil edilen 1 35... parsel içinde kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, (A) harfli 327,95 metrekarelik dava konu kısmın 1 35... parselden ifrazı ile özel harman yeri vasfıyla davacı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmaz bölümünün eskiden beri davacının babası ...'nin davacının dedesi ile birlikte aralıksız biçimde harman yeri olarak kullandıkları, en son davacının keşif tarihine kadar burayı harman yeri olarak kullandığı, davacının kullanımının 20 yıldan fazla olduğu, taşınmazı davacıdan başkasının kullanmadığı,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2010/8-277 E. sayılı kararına göre özel harman yerinin sadece harman mevsiminde kullanılmasının dahi ekonomik amaca uygun zilyetlik sayılacağı ve bu kullanımın tapuya tescil imkanı sağladığı, harman zamanı dışında kullanma koşulunun aranmayacağı, davacı ve öncesinde murislerinin eklemeli zilyetliğinin ekonomik amaca uygun olduğu, yüz ölçümün küçüklüğü, köy içi mevkiinde yer alması,

bitişiğinde davacıya ait arsa, ev, harman yeri vasıflı taşınmazlar olması birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi raporlarındaki tarımsal faaliyet olmadığına dair tespitin, dava konusu taşınmazın özel harman yeri niteliği nedeniyle tescil talebinin reddini gerektirmediği, ancak dava konusu tapusuz taşınmaz bölümünün dava sırasında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Geçici-8. maddesi uyarınca tespit ve tescili yapılarak davalı Hazine adına ham toprak vasfıyla tescil edilen 1 35... parsel içinde kaldığının anlaşıldığı,

davanın tapu iptali ve tescil davasına dönüştüğü, davalı köy taşınmaza malik olmadığından pasif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulması suretiyle davanın davalı köy yönünden pasif husumetten reddine, davalı Hazine yönünden kabulüne, (A) harfli 327,95 metrekarelik dava konu kısmın 1 35... parselden ifrazı ile özel harman yeri vasfıyla davacı adına tesciline, kalan kısmın tapu maliki üzerine ipkasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; ziraat ve harita mühendisi bilirkişilerin raporlarında alanın tarım dışı olduğu, kullanılmadığı ve sınırlarının belli olmadığının açıkça belirtildiğini, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının oluşmadığını, keşifte mahalli bilirkişi ve tanıklara taşınmazın niteliğine ilişkin gerekli soruların sorulmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava; kadastro tespiti sırasında tespit harici bırakılan, dava sırasında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca kadastro tutanağı düzenlenen taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Mahkemece, 02.06.2022 tarihli fen bilirkişi raporu ve ekli krokisinde (A) harfiyle gösterilen 327,95 metrekarelik kısmın Sivas ili, .... ilçesi, .... köyü 1 35... parsel sayılı taşınmazdan ifrazı ile davacı adına özel harman yeri olarak tesciline karar verilmiş ise de dosya içeriğine, usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

3. Her ne kadar dava konusu (A) harfli taşınmaz bölümü 1975 yılında 766 sayılı Tapulama Kanunu uyarınca yapılan tapulama çalışmaları sırasında köy meydanı olarak tescil harici bırakılmış ise de dava sırasında (A) harfli dava konusu taşınmaz bölümünün içinde bulunduğu taşınmaz hakkında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca 25.10.2021 tarihinde kadastro tutanağı düzenlenerek 1 35... parsel sayısı ile 1.419,75 metrekare yüz ölçümlü ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edildiği,

askı ilan süresi içerisinde yapılan itiraz üzerine Kadastro Komisyonunun 29.11.2021 tarihli kararıyla komşu 1 35... parsel malikinin itirazı üzerine sınır ölçümünün hatalı olduğu gerekçesiyle yüz ölçümünün 1.327,49 metrekareye düştüğü, Komisyon kararının 02.02.2022 tarihinde kesinleşerek 1 35... parsel sayılı taşınmazın 1.327,49 metrekare ham toprak vasfıyla Hazine adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

4. Bilindiği üzere, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Geçici 8. maddesinde bu Kanun'un yayımı tarihinden önce yapılan tapulama veya kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakılan taşınmazların 3402 sayılı Kanun hükümleri gereğince kadastrosu yapılacağı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 27. maddesinde de mahalli hukuk mahkemelerinde görülmekte olan kadastro ile ilgili ve henüz kesinleşmemiş bulunan taşınmaz mala ilişkin davalar hakkında o taşınmaz mal için kadastro tutanağı düzenlendiği tarihte bu mahkemelerin görevinin sona ereceği ve dava dosyalarının kadastro mahkemesine re'sen devrolunacağı düzenlenmiştir. Mahkemelerin görevlerine ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olduğundan yargılamanın her aşamasında Mahkemece re’sen gözetilmesi gerekir

5. Hâl böyle olunca; Mahkemece, hakkında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca kadastro tutanağı düzenlenen dava konusu (A) harfli 327,95 metrekarelik taşınmaz bölümü hakkında görevsizlik kararı verilerek dosyanın re'sen Kadastro Mahkemesine aktarılması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,