Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/4586 K.2025/4444

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; mirasbırakan babası ...’nun 8 54... parseldeki 8 numaralı ve 8 09... parseldeki 16 numaralı bağımsız bölümleri bağış suretiyle davalı kızına temlik ettiğini, davalının da sonrasında 16 numaralı bağımsız bölümü üçüncü kişiye devrettiğini, akit tarihlerinde mirasbırakanın ehliyetsiz olduğunu, ayrıca işlemlerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek öncelikle ehliyetsizlik sebebiyle çekişmeli 8 numaralı bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini,

üçüncü kişiye devredilen 16 numaralı bağımsız bölümün değerinin tespiti ile miras payına isabet eden bedelin faiziyle birlikte davalıdan tahsilini; olmadığı takdirde muris muvazaası sebebiyle miras payı oranında tapu iptali tescil ve tazminat, olmazsa TMK’nın 669. ve devamı maddeleri denkleştirme hükümlerinin uygulanarak taşınmazların terekeye iadesini, bunun da mümkün olmaması halinde tenkise karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı; mirasbırakanın, ölümüne kadar fiil ehliyetini haiz olduğunu, bağış suretiyle devredilen çekişmeli taşınmazlarda muris muvazaasından söz edilemeyeceğini, mirasbırakanın davacıya da taşınmaz verdiğini, ayrıca başkaca taşınmazlarının bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.04.2018 tarihli ve 2010/163 Esas, 2018/272 Karar sayılı kararı ile; mirasbırakanın akit tarihlerinde fiil ehliyetini haiz olduğunun Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun raporuyla saptandığı, temliklerin muvazaalı olduğu iddiasının ispatlanamadığı, davacının saklı payına tecavüz bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 19.04.2018 tarihli kararının davacı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.01.2021 tarihli ve 2018/1664 Esas, 2021/146 Karar sayılı kararı ile; murisin 8 numaralı bağımsız bölümü 01.04.1997 tarihinde, 16 numaralı bağımsız bölümü ise 23.12.2008 tarihinde davalıya hibe ettiği, 16 numaralı bağımsız bölümün davalı tarafından 23.06.2009 tarihinde temlik edildiği, 8 numaralı bağımsız bölümün davalı adına kayıtlı olduğu, akit tarihlerinde murisin fiil ehliyetinin bulunduğunun 27.01.2014 tarihli Adli Tıp Kurumu raporuyla anlaşılmakla ehliyetsizlik iddiasının yerinde bulunmadığı,

davalıya yapılan temliklerin hibe olarak yapılması nedeniyle muris muvazaası iddiasının dinlenemeyeceği, tenkis iddiası bakımından da mirasbırakan tarafından davalı ...'ye hibe suretiyle yapılan temliklerin, TMK'nın 565/4. maddesi uyarınca saklı payı zedeleme kastıyla yapıldığının davacı tarafça TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddeleri uyarınca ispatlanamadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.01.2021 tarihli kararının davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairenin 25.10.2021 tarihli ve 2021/1624 Esas, 2021/5973 Karar sayılı kararı ile; dava konusu 8 numaralı bağımsız bölüm yönünden Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun raporu ile mirasbırakının akit tarihinde ehliyetli olduğu saptanarak ehliyetsizlik iddiası yönünden davanın reddine karar verilmiş olmasında,

bağış suretiyle devredilen dava konusu 8 ve 16 numaralı bağımsız bölümler yönünden 01.04.19 74... /2 Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı gözetilerek muris muvazaası iddiası yönünden davanın reddedilmesinde ve tenkis raporuyla davacının saklı payının zedelenmediği belirlenerek tenkis isteği yönünden de davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik olmadığı için davacı vekilinin bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde görülmediğinden,

reddine Mahkemece ehliyetsizlik iddiasıyla ilgili Adli Tıp Kurumu Dördüncü İhtisas Kurulundan sadece 8 numaralı bağımsız bölümün temlik tarihi olan 01.04.1997 tarihi itibariyle rapor alınmak suretiyle sonuca gidilmiş olup diğer dava konusu 16 numaralı bağımsız bölüm yönünden ise temlik tarihi olan 23.12.2008 tarihinde mirasbırakanın ehliyetli olup olmadığı hususunda Adli Tıp Kurumundan rapor aldırılmadan, kanaat yoluyla murisin ehliyetli olduğu kabul edilerek sonuca gidilmiş olması doğru olmadığı gibi, davacı,

dava dilekçesinde terditli olarak dava konusu 8 ve 16 numaralı bağımsız bölümler yönünden TMK'nın 669 vd. maddeleri uyarınca mirasta denkleştirme isteğinde bulunduğu halde, dava konusu edilen bu istek bakımından HMK’nın 297. maddesi gereğince olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile.

Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun 11.09.20 23... .01.2014 tarihli raporları ile mirasbırakının akit tarihlerinde ehliyetli olduğunun saptandığı, bağış suretiyle devredilen dava konusu 8 ve 16 numaralı bağımsız bölümler yönünden 01.04.19 74... /2 Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı, tenkis raporuyla davacının saklı payının zedelenmediğinin belirlendiği, muris adına tapuya kayıtlı taşınmazların bağış suretiyle davalı adına tapuya tescil edildiği, bağış amaçlı yapılan kazandırmaların denkleştirmeye (iadeye) tabi olmadığı, bağış iradesinin aksinin davacı tarafça kanıtlanamadığı,

davalı tanıklarının somut ve maddi olaylara dayalı beyanlarının murisin bağış iradesiyle örtüştüğü gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; son işlem bağış da olsa açıkça muris muvazaası olduğunu, 16 numaralı bağımsız bölümün satış tarihinde murisin akıl sağlığının yerinde olduğuna ilişkin Adli Tıp Raporunun sağlıklı olmadığını, kıymet takdirinin özensiz yapıldığını, tenkis hesabının düzgün yapılmadığını, murisin terekesi ile ilgili yeterli araştırma yapılmadığını, tanık ifadelerinin hukuka uygun olarak değerlendirilmediğini, murisin niyetine uygun olarak tapu iptalini istedikleri gayrimenkullerin terekeye iadesiyle denkleştirme iddiasında da bulunduklarını,

denkleştirme talebi yönünden ispat yükünün davalı tarafa ait olduğunun göz ardı edildiğini, bağış yapılan kazandırmaların denkleştirmeye ve iadeye tabii olmadığı gibi yanlış ve kısa bir yorumla denkleştirme ile ilgili taleplerinin reddedildiğini, tüm kazandırmaların denkleştirmeye tabi olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptal-tescil ve tazminat, olmadığı takdirde TMK’nın 669. maddesine dayalı denkleştirme, bunun da mümkün olmaması halinde tenkis istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,