Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/4704 K.2025/4447

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; dosya içeriğinde, Mahkeme arşivinde 2000 yılı öncesinde iki defa yangın çıktığı, arşivde yapılan araştırmada 1994/505 Esas sayılı dava dosyasının bulunamadığı yönünde iki katip ve yazı işleri müdürü tarafından düzenlenilmiş 18.12.2013 tarihli bir tutanak bulunduğu, anılan dosyanın zayi olduğuna dair Bakanlığına usulünce gönderilmiş bir tutanağa ve akabinde dosyanın ihyası için yapılması gereken iş ve işlemlere ilişkin belgelerin dosya arasında yer almadığı gibi dosyada gerekçeli karar dışında temyiz incelemesi yapılmasına imkan sağlayacak evraka da rastlanılamadığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; adliye dairelerinde bulunan derdest veya karara çıkmış herhangi (mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılığı veya icra dairelerine ait) bir dosyanın, doğal afet olarak nitelendirilen yangın, yersarsıntısı, seylap veya heyelan gibi nedenlerle kaybolması ya da belgelerinin zarara uğraması durumunda ne yapılması gerektiği 4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun ile belirlenmiştir.

Anılan Kanun'un 1. maddesinde yangın, yersarsıntısı seylap veya heyelan sebebiyle mahkeme ve adliye dairelerinde ziyana uğrayan dosyaların yenilenmesinin bu Kanun hükümleri dairesinde yapılacağı. 2. maddesinde ise 1. maddede yazılan hallerde Kanun'un tatbik edilebilmesinin Adliye Vekaletinin kararına bağlı olduğu, kararın Resmi Gazete ve ayrıca mahallinde mütat vasıtalarla neşir ve ilan olunacağı, devam eden maddelerinde ise dosya ihyasının nasıl yapılacağı düzenlenmiştir.

Ayrıca Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 30.01.2006 tarihli ve 107 sayılı “Zayi Olan Dosyaların Yenilenmesi” başlıklı Genelgesinde de ihya işlemlerinin nasıl yapılacağı detaylı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda.

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 30.01.2006 tarihli ve 107 sayılı “Zayi Olan Dosyaların Yenilenmesi” başlıklı Genelgesinde yer alan ihya işlemlerinin eksiksiz olarak yerine getirilmesi, öncesinde buna ilişkin işlem yapılmış olması halinde evrakın dosya arasına alınması, şimdiye kadar sunulan ve eksik olan tüm belgelerin (dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, düzenlenen tutanaklar, farklı kurumlardan getirtilen tüm belge ve yazı cevaplarının vb) kronolojik olarak dosya arasına alınması,

ayrıca dava konusu yerin mevcut durumunun krokisinin temin edilmesi ile dava konusu taşınmazın mevcut durumda tapu kaydının olup olmadığının (tapu kaydı olduğunun tespiti halinde ilk tesisinden itibaren tüm tedavül kayıtlarının getirtilmesi), bölgede kadastro çalışmasının yapılıp yapılmadığının, yapıldı ise kesinleşme tarihinin tespit edilmesi ve buna ilişkin belgelerin tüm dayanakları ile birlikte dosya arasına alınması gerektiği kuşkusuzdur.

Bu itibarla, sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.