Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/4793 K.2025/6278

Mahkemece, bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili, davalı Hazine vekili, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; Gaziantep ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1992 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümleri hakkında, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescili istemiyle dava açmıştır.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili; davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirtip reddini savunmuş; dava konusu taşınmaz bölümlerinin Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili; taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu, davacının zilyetliğinin bulunmadığını belirtip davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı tarafından dava konusu taşınmaz bölümleri hakkında daha önce açılan davada verilen açılmamış sayılma kararının kesinleştiği tarihten itibaren eldeki davanın açıldığı tarihe kadar çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine, davalı Hazinenin tescil talebinin kabulü ile 08.12.2014 tarihli fen bilirkişi raporu krokisinde A (3.637, 17... ), B (676, 53... ) ve C (1.164, 77... ) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinin davalı Hazine adına tarla vasfıyla tapuya kayıt ve tesciline;

krokide 2/A (41, 66... ), 16/A (238, 19... ) ve 18/A (211, 19... ) ibareleri ile gösterilen taşınmaz bölümleri bakımından ise tapuda dava dışı 3. kişiler adına kayıtlı olduğu gerekçesiyle husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ...

Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 23.09.2020 tarihli ve 2016/15647 Esas, 2020/3314 Karar sayılı kararı ile; davacının daha önce açmış olduğu tescil davası esastan değil, açılmamış sayılma kararı ile sonuçlandığına göre, eldeki dava yönünden zilyetlik süresini kesen "niza/çekişme" niteliğinde olduğundan söz edilemeyeceği gibi, bir taşınmazın niteliğinin, üzerindeki zilyetliğin başlangıç tarihinin ve sürdürülüş biçiminin kesin olarak belirlenmesinde esaslı unsur hava fotoğrafı incelemesi olduğu halde hava fotoğraflarından yararlanılmadığı,

tek kişilik yetersiz ziraat bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, tanıkların soyut ve yetersiz beyanlarına itibar edildiği, çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde davacı lehine imar-ihya nedeniyle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığı yöntemince araştırılmadan ve yapılması zorunlu yasal ilanlar da gözardı edilerek karar verildiği, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmadığı gerekçesiyle karar bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla

; gerek 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 713. maddesinde gerekse Kadastro Kanunu'nun 14... . maddelerinde belirtilen taşınmaz mülkiyetini edinme koşullarının dava konusu edilen tapulama harici taşınmaz bölümlerinin bir kısmı bakımından oluşup bir kısmı bakımından oluşmadığı, 12.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda (D), (E) ve (F) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinin dava tarihinden önce tapulu olup dava dışı 3. kişiler adına kayıtlı oldukları gerekçeleriyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 12.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda (A1) ibaresi ile belirtilen 550.

36... yüz ölçümlü, GASKİ tarafından kanal (isale hattı) olarak kullanılan taşınmazın mülkiyet hakkının davacıya ait olduğunun tespitine, (A2) ibaresi ile belirtilen 3381. 85... , (C) harfi ile belirtilen 1.101. 22... yüz ölçümlü taşınmaz bölümlerinin davacı adına kayıt ve tesciline, (D) harfi ile belirtilen 173. 76... , (E) harfi ile belirtilen 470. 14... ve (F) harfi ile belirtilen 270.

61... yüz ölçümlü taşınmaz bölümleri yönünden davanın ayrı ayrı reddine, (B) harfi ile belirtilen 390. 59... yüz ölçümlü, GASKİ tarafından kanal (isale hattı) olarak kullanılan taşınmaz yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; bilirkişi raporunda (A2) ibaresi ve (C) harfi ile gösterilip yargılama sırasında Hazine adına tapuya tescil edilen taşınmaz bölümleri bakımından tapu iptali ve tescil hükmü kurulması gerekirken taşınmazın tescil harici olduğu kabul edilerek sadece tescil kararı verilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca bilirkişi raporunda (A1) ibaresi ile belirtilen tapulama harici alan yönünden de tescil kararı verilmesi gerekirken mülkiyetin tespiti ile yetinilmesinin de hatalı olduğunu, (B) harfi ile belirtilen taşınmaz bölümü bakımından davanın reddedilmesinin de doğru olmadığını belirtip kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Hazine vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacı adına zilyetliğe dayalı tescil için yasal şartların oluşmadığını, taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup zilyetlikle mülkiyetlerinin kazanılamayacağını, davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca ret edilen kısım bakımından vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtip kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili; taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup zilyetlikle mülkiyetlerinin kazanılamayacağını, özel mülkiyete konu edilemeyeceklerini, taşınmazların davalı İdareleri adına tesciline karar verilmesi gerektiğini belirtip kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava; kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Gaziantep ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde yapılıp 1992 yılında kesinleşen kadastro çalışmaları sonucunda; hükme esas alınan 12.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda (D) harfi ile belirtilen 173, 76... , (E) harfi ile belirtilen 470, 14... ve (F) harfi ile belirtilen 270, 61... yüz ölçümlü taşınmaz bölümlerinin dava dışı 3. kişiler adına sırasıyla 1 26... , 1 26... ve 1 26... parsel numaraları ile tespit ve tescil edildiği, geriye kalan taşınmaz bölümlerinin ise tespit dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmaz bölümlerinin adına tescili istemiyle dava açmış; Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili, davalı Hazine vekili ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılarak 12.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile belirtilen 390, 59... , (D) harfi ile belirtilen 173, 76... , (E) harfi ile belirtilen 470, 14... ve (F) harfi ile belirtilen 270, 61... yüz ölçümlü taşınmaz bölümleri bakımından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Öte yandan.

Dairemizin geri çevirme kararı ile dosya arasına alınan Tapu Müdürlüğünün 08.12.2025 tarihli yazısı ekindeki tutanaklar ve tapu kütük suretlerinden; yargılama sırasında dava konusu taşınmazların bulunduğu yörede 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 22. maddesi uyarınca kadastro çalışması yapıldığı, bu çalışmalar sırasında çekişmeli taşınmaz bölümlerinden 12.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda (A2) ibaresi ile belirtilen 3.381, 85... 'lik alan hakkında 1 26... parsel numarası ile.

(C) harfi ile belirtilen 1.101, 22... 'lik alan hakkında ise 1 26... parsel numarası ile kadastro tutanakları düzenlendiği, anılan taşınmazlardan 1 26... parselin 3.381, 86... yüz ölçümü, 1 26... parselin ise 2.535, 89... yüz ölçümü ve ham toprak vasıflarıyla davalı Hazine adına tescil edildikleri kayden sabittir.

Bilindiği üzere, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 27/1. maddesinde; “Mahalli Hukuk Mahkemelerinde görülmekte olan kadastro ile ilgili ve henüz kesinleşmemiş bulunan taşınmaz mala ilişkin davalar hakkında o taşınmaz mal için kadastro tutanağı düzenlendiği tarihte bu mahkemelerin görevi sona erer ve davalara ait dosyalar Kadastro Mahkemesine re’sen devrolunur.” hükmüne yer verilmiştir.

Hâl böyle olunca; Mahkemece bilirkişi raporunda (A2) ibaresi ve (C) harfi ile belirtilen çekişmeli taşınmaz bölümleri hakkında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 27. maddesi gereğince tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle görevsizlik kararı verilerek dava dosyasının Kadastro Mahkemesine aktarılması sağlanmalıdır. Mahkemece bu husus göz ardı edilerek yazılı şekilde esasa ilişkin olarak karar verilmesi doğru değildir.

Diğer taraftan; dosya içerisinde yer alan Büyükşehir Belediyesi Gaski Genel Müdürlüğünün 22.06.2023 tarihli yazısından, bilirkişi raporunda (B) harfi ve (A1) ibaresi ile gösterilen taşınmaz bölümlerinden Gaziantep ilinin içme suyunun temin edildiği Pompa İstasyonu ve Kartalkaya Ana isale hatlarının geçmekte olduğu, ana isale hattının 1976 yılında DSİ tarafından projelendirildiği ve imalatlarının 1981 yılında tamamlanarak davalı ... Belediyesine devredildiği ve 1981 yılından itibaren adı geçen Kurum tarafından isale hattı olarak kullanılmakta olduğu anlaşılmaktadır.

O halde, 1981 yılına kadar davacı yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluşmadığı gözetilerek (A1) ibaresi ile belirtilen taşınmaz bölümü yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi de isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının değinilen yönlerden kabulü ile Mahkeme kararının 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde temyiz eden davacı ile davalı ... Belediye Başkanlığına iadesine; temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Gaziantep 13. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,