Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/2461 K.2025/3051

Kızılcahamam Asliye Hukuk Mahkemesince verilen karar davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ...; kadastro çalışmaları sonucunda Kızılcahamam ilçesi, ... köyü 2121 parsel sayılı taşınmazın adına tescil edildiğini, evinin önünde bulunan yıllardır zilyetliğinde olan avlu ve ahır yerinin ise tescil harici bırakıldığını ileri sürerek tescil harici kısmın adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili; davaya konu taşınmazın kayalık ve ziraate elverişli bir yer olmadığından zilyetlikle kazanılmasının mümkün bulunmadığını, bahsi geçen yerin yol fazlası olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. 2. Davalı Köy Tüzel Kişiliği temsilcisi, bu yeri davacının satın aldığını bildiklerini, tescilde yol fazlası olarak yazıldığını beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; keşif mahallinde dinlenen tanık beyanlarından davacının bu yerin zilyetliğini 20 yılı aşkın süredir kullandığının anlaşıldığı, tanıklardan ...’nın davacıya 2121 parselle birlikte davaya konu yeri de zilyetliği devretmek suretiyle sattığını beyan ettiği, fen bilirkişisinin raporunda, dava konusu yerin dışında kalan yolların her türlü aracın geçmesine uygun olduğunun ve dava konusu yerin yol dışında kaldığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 2121 sayılı parselin güneyinde kalan 129,90 m2 taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesince özetle; dosyanın eksik inceleme ve araştırmaya dayandığını, mahalli bilirkişi beyanlarının davacı lehine hüküm kurmaya elverişli olmadığını, gerekçeli kararın okunaklı olmadığını, eklenen parselin kaç m2 olduğunun anlaşılamadığını, yapılan keşifte ziraat bilirkişisinin bulunmadığını, taşınmaz bedelinin de tespit edilmediğini, ayrıca bu dosyanın kesinleştirilmesi için Kızılcahamam Asliye Hukuk Mahkemesinde 2018/284 Esas numarası ile dava açıldığını, eldeki davanın da reddedilmesi gerektiğini ifade ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Kadastro çalışmaları sonucu; ... ili, Kızılcahamam ilçesi, ... köyü 2121 parsel sayılı 120 m2 yüz ölçümlü ve ev nitelikli taşınmaz, ... tarafından 1938 yılında satın alındığı ve bu tarihten itibaren de zilyetliğinde olduğu belirtilmek suretiyle davacı adına 1953 tarihinde tescil edilmiştir. Davacı, adına kayıtlı 2121 parsel sayılı taşınmaza dahil olması gereken taşınmazın tescil harici bırakıldığından bahisle adına tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemenin karar tarihinin 13.07.1966, davalı Hazine vekilinin temyiz talebinin 13.03.2020 olduğu, dosya içerisinde sadece gerekçeli kararın bulunması nedeniyle ilk önce Dairenin 09.01.2023 tarihli kararıyla 4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde ... Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun hükümleri gereğince dosyanın ihyasının sağlanması için geri çevirme kararı verildiği, akabinde ise temyize konu kararın daha önce temyiz edilip edilmediği, kesinleşip kesinleşmediği hususlarının araştırılması için Dairenin 11.02.2025 tarihli kararıyla dosyanın geri çevrildiği anlaşılmıştır.

Gelinen süreçte, dosya kapsamında gerekçeli kararın, fen bilirkişi raporu ve keşif zaptının bulunduğu, Mahkemesince kararın kesinleştiği ya da temyiz edildiği bilgisine ulaşılamadığı, dava konusu edilen kısmın tescil harici olduğu ve davacı ... mirasçılarının temyize konu eldeki gerekçeli kararla Kızılcahamam Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/284 Esas sayılı dosyasında dava konusu taşınmazın adına tescilini talep ettikleri görülmekle temyiz incelemesine geçilmiştir.

Mahkemesince davacı ... lehine dava konusu edilen 129,90 m2 taşınmazın tesciline karar verilmişse de yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki, infaza elverişli olmayan fen bilirkişi raporu hükme esas alınmış, hava fotoğraflarından yararlanılmamış, davacı ... adına senetsizden kazanımlar sorulmamış, ziraat bilirkişi raporuyla taşınmazın niteliği ve değeri tespit edilmemiş, 6360 sayılı Kanun uyarınca köylerin tüzel kişiliğinin sona erdiği gözetilerek ilgili Belediyeler davaya dahil edilmemiş, yasal ilanlar yapılmamıştır. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırma ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle davacı ...'ın yargılama sırasında öldüğü anlaşıldığından yasal mirasçılarının davaya dahil edilmesi, davacı tarafa Kızılcahamam Belediye Başkanlığı ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığını davaya dahil ederek taraf teşkilini sağlaması hususunda süre ve imkan tanınmalı; taraf koşulunun sağlanması halinde yasal hasım olan Kızılcahamam Belediye Başkanlığı ve ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya karşı savunma ve delilleri sorulup saptanmalı, bildirildiği takdirde delilleri toplanmalı, akabinde dava tarihinden (17.12.1964) 15-20-25 yıl öncesine ilişkin en az 3 adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Müdürlüğünden getirtilmelidir.

Bundan sonra; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek mahalli bilirkişi, taraf tanıkları, ziraat bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı; yapılacak keşifte, mahalli bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin ne olduğu açıklattırılmalı;

ziraat mühendisi bilirkişiden çekişmeli taşınmaz bölümünün niteliğini, kullanım durumunu, imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığını, böyle yerlerden ise imar-ihya edilip edilmediği hususlarında taşınmazın tarımsal niteliğini açıklayan, taşınmaz bölümünün komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısını, eğimini, bitki desenini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetlik var ise zilyetliğin şeklini, süresini bildiren ve taşınmaz değerini tespit eden taşınmaz bölümünün değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisinden yukarıda belirtilen tarihlere ilişkin alınan hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi yaptırılarak taşınmaz bölümünün sınırlarını ve niteliklerini, imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile taşınmaz bölümü üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; fen bilirkişisine keşfi ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmelidir.

Öte yandan; Türk Medeni Kanunu'nun 713/4 ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilecek bilirkişi rapor ve krokisine göre gerekli yerel ve gazete ilanları yapılmalı, yasal 3 aylık sürenin dolması beklenmelidir.

Diğer taraftan davacı ... adına aynı çalışma alanı içerisinde kadastro sırasında belgesiz zilyetlik nedeniyle tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı Adliye Yazı İşleri Müdürlüğü, Kadastro ve Tapu Müdürlüklerinden (senetsiz defteri) sorularak varsa bu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının kesinleşip kesinleşmediklerini gösterir şekilde onaylı örnekleri getirtilmeli; bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Temyiz eden Hazine 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Kızılcahamam Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,