Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/2510 K.2026/1536

Dava, sözleşmeye aykırılık nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel isteğine ilişkindir.

Davacılar, çekişme konusu 7918 parsel sayılı taşınmazın davalılardan ...'e satış suretiyle temlik edildiğini, ondan da diğer davalıya devredildiğini ancak satış bedelinin kendilerine ödenmediğini ileri sürerek tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tazminat istemişlerdir.

Davalılar, bedelin ödendiğini, buna ilişkin ibranamenin bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemenin 24.12.2010 tarihli ve 2002/268 Esas, 2010/844 Karar sayılı kararı ile, ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, kararın davacılar vekili tarafından temyizi üzerine Dairenin 12.03.2012 tarihli ve 2012/85 Esas, 2012/2746 Karar sayılı kararı ile;

davacı tarafa taşınmaz devrini öngören harici sözleşmeye mülkiyetin nakli anlamında hukuksal değer yüklenemeyeceği ancak sözleşme uyarınca kararlaştırılan gerçek satış bedeline karşılık olmak üzere yapıldığı kabul edilen miktar da gözetilmek suretiyle davacı tarafa, gerek doğrudan ve gerekse üçüncü kişilerden satın alınarak taşınmaz devrinin sağlanıp sağlanmadığının tespiti, iki taşınmaz yönünden davalının devre hazır olduğu yönündeki beyanının değerlendirilmesi;

ondan sonra Borçlar Kanunu’nun 83. maddesi hükmü gereğince davacı tarafa ödenmesi gereken Türk parası karşılığı bir alacağın mevcut olup olmadığının saptanması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin 04.05.2016 tarihli ve 2012/495 Esas, 2016/355 Karar sayılı kararı ile; hükmüne uyulan bozma ilamı uyarınca yapılan yargılama sonucunda davalı tarafın sözleşmede kararlaştırılan edimini yerine getirmediği gerekçesiyle 100.000 Alman Markının dava tarihindeki değeri olan 59.927,71 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın davalılar vekili tarafından temyizi üzerine Dairenin 14.06.2017 tarihli ve 2016/14779 Esas, 2017/3491 Karar sayılı kararı ile taraflar arasında akdedilen sözleşmedeki edimlerin yerine getirip getirilmediği hususunda eksik araştırma yapıldığı gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin 25.10.2018 tarihli ve 2017/618 Esas, 2018/501 Karar sayılı kararı ile; hükmüne uyulan bozma ilamı uyarınca yapılan yargılama sonucunda davalı tarafın sözleşmede kararlaştırılan edimini yerine getirmediği gerekçesiyle 100.000 Alman Markının dava tarihindeki değeri olan 59.927,71 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın davalılar vekili tarafından temyizi üzerine Dairenin 14.11.2019 tarihli ve 2019/781 Esas, 2019/5836 Karar sayılı kararı ile;

taraflar arasında akdedilen sözleşmedeki edimin yerine getirilip getirilmediğinin tarafları isticvap etmek ve davacı tanığı ...’ü de yeniden dinlemek suretiyle sözleşmede geçen ve miktarı ile yeri belirtilen taşınmazların hangi parseller olduğu açıkça belirlendikten sonra, bu parsellerden davacıya temlik edilen bir taşınmaz varsa hangi sebeple devredildiği, sözleşmedeki edimleri yerine getirme amacıyla devredilip devredilmediklerinin belirlenmesi, devredilen taşınmazların sözleşme tarihi itibariyle Alman Markı karşılığı değerinin tespit edilmesi,

devredilmeyen taşınmaz varsa bu taşınmazların da sözleşme tarihi itibariyle Alman Markı karşılığı bulunduktan sonra, bu karşılığın Türk Lirasına çevrilmek suretiyle bulunan miktar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin 06.12.2022 tarihli ve 2021/280 Esas, 2022/341 Karar sayılı kararı ile; hükmüne uyulan bozma ilamı uyarınca yapılan yargılama sonucunda davacıların davasının sübut bulduğu gerekçesiyle davanın tapu iptali ve tescil talebi yönünden kabulüne karar verilmiş, kararın davalılar vekili tarafından temyizi üzerine Dairenin 30.04.2024 tarihli ve 2023/1481 Esas, 2024/3057 Karar sayılı kararı ile; hükmün gerekçesiz olduğu,

ayrıca bozma sonrası yapılan araştırmada ...'a sözleşme kapsamındaki edimi yerine getirmek amacıyla devredildiği iddia edilen taşınmazların üçüncü kişilerden ...'a satış suretiyle devredildiği ve sözleşmedeki edimi yerine getirmek amacıyla davalıların yönlendirmesi ile ilgililerin anılan devirleri yaptıklarının usulünce ispatlanamadığı, Mahkemece hükmüne uyulan bozma kararları uyarınca ödenmeyen kısım yönünden bedele hükmedilmesi gerekirken hükmüne uyulan bozma ilamları ve usuli kazanılmış hak gözetilmeksizin üç bozma kararı sonrası tapu iptali ve tescil yönünden kabul kararı verildiği,

40.000 DM ödendiğinin tespit edildiği gözetilerek ödenmeyen bedel yönünden hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Mahkemenin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile; hükmüne uyulan bozma ilamı uyarınca yapılan yargılama sonucunda davalı tarafın sözleşmede kararlaştırılan edimini yerine getirmediği gerekçesiyle 100.000 Alman Markının dava tarihindeki değeri olan 59.927,71 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

- KARAR -